چهل اصل شادی بخش 1-شادی خود را به هیچ چیز و هیچ کس وابسته نکن تا همیشه از آن برخوردار باشید. 2- انتظار نداشته باش همیشه آن چه در اطرافت اتفاق می افتد مطابق میل و خواسته ات باشد. 3- هنگام عصبانیت هیچ تصم یمی نگیر. 4- از سختی ها و مشکلات زندگی استقبال کن و با غلبه بر آنها به خود پاداش بده. 5- اجازه نده اتفاقات ناخوشایند روحیه ات را خراب کند. 6- با بحث های بی نتیجه انرژی خود را هدر نده. 7- انتظار نداشته باش با منفی نگری جسمی سالم داشته باشی. 8- از هیچ کس و هیچ چیز توقع نداشته باش. 9- تا با خود مهربان نباشی ، نمی توانی مهر بورزی. 10- قبل از مطمئن شدن ، در مورد هیچ چیز قضاوت نکن. 11- به تفسیر و تعبیر کارهای دیگران نپرداز. 12- هر کاری را با علاقه و تمرکز انجام بده. 13- زندگی خود را هدفمند کن و برای رسیدن به اهدافت تلاش کن. 14- چیزهایی را که دوست داری به دیگران ببخش. 15- قلبت را از نفرت خالی کن تا خوشبختی در آن لانه کند. 16-برای انجام کارهای مورد علاقه ات سعی کن با دیگران مشورت کنی. 17- در تصمیم های خود تأخیر نینداز. 18- هنگام عصبانیت نفس عمیق بکش و تا ده بشمار. 19- با دیگران طوری رفتار کن که دوست داری با خودت رفتار شود. 20- به هیچ کس امید نداشته باش به جز خدا. 21- بر جسم و روح خود مسلط شو. 22- برای اینکه شاد باشی باید شادی آفرین باشی. 23- در زندگی به جای شناور بودن ، شناگر باش. 24- اندوره روز نیامده را ، بر روزت آمده ات نیافزا. 25- هرگز سعی نکن به دیگران بقبولانی که حرفت درست است. 26- قبل از انجام کاری یا گفتن چیزی به ضرورت آن بیندیش. 27- بی احترامی دیگران را با بی اعتنایی جواب بده. 28- به جای بیزاری از انسان ها از رفتارهای بد آنها متنفر باش. 29- بگذار دیگران از تو به عنوان فردی آرام بخش و خوشرو یاد کنند. 30- یگانه داروی آرام بخش روح وجان ، یاد خداست. 31- خود را از اسارت زنجیرهای بدبینی ، منفی نگری و نا امیدی آزاد کن. 32- به خاطرات اشتباهات گذشته ات خود را سرزنش نکن. 33- به دیگران کمک کن آنچه را که می خواهند به دست آورند. 34- در فرهنگ لغات خود شکست را تجربه کن. 35- با شرایط زندگی سازگار باش. 36- هنگام از دست دادن ناراحت نشو ، وقتی هم چیزی به دست آوردی خوشحال نباش. 37- در مقابل خواسته ها و گفتار دیگران انعطاف پذیر باش و نخواه حرف ، حرف خودت باشد. 38- برای کشف حقایق زیاد تفکر کن ، به خصوص جهان آفرینش. 39- به قدر توان تلاش کن و نتیجه را به خدا واگذار کن. 40- هرگز خودت را با دیگران مقایسه نکن چرا که تو چیزهایی داری که دیگران در حسرت آنها هستند. به نام مهر هستی اگر یکبار دیگر می زیستم کمتر سخن می گفتم و بیشتر گوش می سپردم ، دوستانم را به شام دعوت می کردم بی آنکه نگران لکه هایی که بر فرش افتاده یا مبلی که رنگ و رویش رفته است باشم. اگر یکبار دیگر می زیستم دوستت دارم های بیشتر و مرا ببخشیدهای بیشتری می گفتم. اگر یکبار دیگر می زیستم هر لحظه آن را در چنگ می گرفتم آن را واقعاً می دیدم. هر لحظه را زندگی می کردم و هرگز آن را پس نمی دادم. اگر یکبار دیگر زندگی می کردم هرگز بر سر چیزهای کوچک برافروخته نمی شدم و نگران آن نبودم که چه کسی مرا دوست دارد و چه کسی بیشتر از من ثروت دارد و یا دیگران چه می کنند در عوض از آنانی که دوستم دارند لذت می بردم و به آنچه خدا برایم در نظر گرفته می اندیشیدم،و به آنچه برای بهبودی جسم و روان خود و عواطف و روحیاتم نیکوست فکرمی کردم. زندگی کوتاه تر از آن است که بگذارم از کنارم بگذرد. زندگی تنها یک لحظه با من است و آنگاه رفته است. پس بار خدایا مرا به خاطر شکایت هایم ببخش و زمانی که ناشکری کردم به آرامی به من یاد آوری کن. و از تو به خاطر آنچه برایم مقدر کرده ای.... متشکرم

جنون شیشه ( Amphetamine psychosis )
همچنانکه در مقاله شیشه چیست و درمان آن چگونه است اشاره کردیم؛ اعتیاد به شیشه مانند اعتیاد به سایر مواد، در ابتدا با تجربیات لذت بخشی همراه است که به مرور زمان اثرات لذت بخشی آن کاهش یافته، مصرف آن جنبه اجبار پیدا می کند. و اثرات لذت بخش جای خود را به عوارض ناخوشایند می دهند . نکته ای که لازم می دانم در اینجا به آن اشاره کنم اینست که: تجربیات لذت بخش مواد، تنها به لذت های ذهنی و جسمی مربوط نمی شود. بهبود وضع اقتصادی یکی از مواردی است که بیماران وابسته به شیشه در جواب اطرافیانشان که خواهان درمان شخص هستند به آن اشاره می کنند . .... ببین دکتر، من زمانی که شیشه مصرف نمی کردم در فلان بنگاه خدمتگزار بودم و زمین را طی می کشیدم، ولی از زمانیکه این ماده را مصرف می کنم مشاور شده ام و وضعیت اقتصادیم خیلی خوب شده است. خانمم از من می خواهد که شیشه نکشم ولی من نمی خواهم به وضع قبلیم بر گردم . اگر شما، خواننده محترم این مقاله نیز به نوعی درگیر مصرف شیشه شده اید و همین تجربه را به نوعی دیگر داشته اید یا در حال تجربه آن هستید بخاطر داشته باشید که این درست مانند آنست که شما یک وام هنگفت با بهره بسیار زیاد به خود بدهید! اگرچه در ابتدا کاملا پولدار هستید ولی زمانیکه آن وام را با بهره زیاد پس می دهید کاملا فقیر و بی چیز خواهید شد . سوء مصرف طولانی مدت شیشه فرد را در وضعیتی قرار می دهد که به آن سایکوز ناشی از آمفتامین یا به عبارتی جنون ناشی از شیشه می گویند. البته کم نیستند بیمارانی که اظهار می کنند با اولین یا دومین مصرف شیشه دچار این وضعیت شده اند! ( که علت ایجاد چنین وضعیتی را در مقالات آینده بررسی خواهیم کرد . جنون شیشه سیر مشخص و جالبی دارد! و با زیر نظر گرفتن دیگران شروع می شود!بیمار به دقت اطراف خود را زیر نظر می گیرد و در بسیاری موارد، از پنجره همه جا را دید می زند! حتی ممکن است برای اینکار از یک یا چند دوربین قوی هم استفاده کند! بسیار تمایل دارد که ماورای هر چیز را ببیند و از آن آگاه شود . بعداز مدتی این وضعیت کاملا برعکس می شود و اینبار بیمار تصور می کند که همه او را زیر نظر دارند! و این درست زمانی است که بدبینی به سراغش می آید و پارانوئید می شود. فکر اینکه دیگران از پنجره یا هر جای دیگر در حال جاسوسی هستند باعث می شود که پنجره ها را با پارچه های ضخیم حتی پتو بپوشاند! باز کردن پریز برق و بستن هر گونه روزنه ای که احتمال جاسوسی از طریق آن وجود داشته باشد نیز از دیگر کارهایی است که بیمار آنرا انجام می دهد. تصور کنید؛ فردی را که به احتمال اینکه از طریق کامپیوتر جاسوسیش را می کنند، کامپیوترش را جمع کرده، اتصالاتش را جدا و در محلی دور از دسترس قرار می دهد! شخص به شدت از دوربین گریزان است . بدبینی بیمار شدت پیدا کرده، بصورتیکه تصور می کند دیگران برای شکست دادن یا از بین بردن او نقشه کشیده اند! و برای اثبات این قضیه هزار و یک دلیل می آورد. شک و بدبینی در حد تهمت زدن و نسبت دادن کارهای خلاف اخلاق به خانواده و نزدیکان خود باعث ایجاد بسیاری مشکلات حاد از جمله از هم پاشیده شدن خانواده و روابط اجتماعی شده و بیمار را در سرازیری تنهایی و ورشکستگی قرار می دهد. به علت از بین رفتن روابط اجتماعی، بیمار تنها می شود! متاسفانه در بسیاری موارد، خانواده بیمار تصور می کنند در این مرحله بیمار در حال ترک شیشه است و سیر بهبودی را طی می کند و ناخواسته در مسیری حرکت می کنند که بیمار همچنان به مصرف شیشه و اینبار بی دردسر تر ادامه دهد و بیماریش پیشرفت می کند. اگر شما هم بارها شنیده اید که مصرف کنندگان شیشه ممکن است به خود یا دیگران آسیب برسانند، این قسمت آخر را بخاطر بسپارید! هذیان گزند و آسیب ( یا همان بدبینی شدید ) و عدم آگاهی بیمار از آن باعث می شود که بیمار به خود یا اطرافیانش آسیب جانی برساند. بیماری را تجسم کنید که به تصور اینکه همسرش با شخصی ( که واقعا خیالی بوده و اصلا در دنیای واقعی وجود ندارد) در ارتباط بوده، قصد جانش را می کند! خودکشی و دستگیری این افراد به عنوان اشرار نیز بیشتر در این مرحله صورت می گیرد. اینکه در این مرحله چه کمکی می توان به بیمار کرد و درمان چگونه اتفاق می افتد از مواردی هستند که پرداختن به آن از حوصله این بحث خارج است.
کارهایی که منشی انجام می دهد :
قبل از تشکیل هر گونه پرونده، تعهد نامه ای که در ابتدای پرونده درمان های نگهدارنده قرار می گیرد بعلاوه تعهد نامه الحاقی ماتریکس را در اختیار بیمار قرار می دهد و از بیمار و همراهان وی درخواست می کند در اتاق انتظار کلینیک در کمال آرامش به دقت آنرا مطالعه و در صورت توافق امضاء کنند. در صورتیکه بیمار به تنهایی مراجعه کرده است و خانواده او از مشکلش بی اطلاعند، بیمار به تنهایی تعهد نامه را امضاء خواهد کرد.
در این تعهد نامه بار دیگر به صورت مختصر به مراحل بهبودی و درمان اشاره شده است و مواردی را که لازم است بیمار و همراهانش از آن آگاه باشند از جمله محرمانه بودن پرونده و هزینه درمان به روشنی توضیح داده است. ( نمونه این تعهد نامه که در مرکز درمان سوء مصرف آینده استفاده می شود جهت دانلود به انتهای این مطلب پیوست شده است و شما می توانید بر اساس شرایط مرکز درمانی خود آنرا تغییر دهید)
بعد از امضای تعهد نامه و پرداخت هزینه درمان، پرونده بیمار را به ترتیب زیر تشکیل می دهد:
1- تعهد نامه اصلی کلینیک 2- تعهدنامه الحاقی ماتریکس 3- جدول ثبت تست های نواری 4- فرم دستورات پزشک 5- فرم روانشناس 6- فرم های جلسات مهارت های اولیه بهبودی( به جای این فرم ها می توانید کتاب راهنمای درمان سرپایی اختلالات ناشی از سوء مصرف مواد محرک را در پرونده قرار دهید. )
بعد از تکمیل پرونده، منشی بیمار را به روانشناس کلینیک ارجاع می دهد.
کارهایی که روانشناس انجام می دهد:
از این مرحله بیمار به تنهایی با روانشناس ملاقات می کند. روانشناس به عنوان مشاور با اصول درمان ماتریکس و اصول مشاوره انگیزشی آشناست.
روانشناس بعد از مقدمه و معرفی، براساس مهارت و تجربه خود شرایطی فراهم می کند که بیمار بتواند در مورد نگرانی ها و پرسش های خود صحبت کند. گوش دادن فعال ( Active listening ) بهترین تکنیکی است که روانشناس می تواند قبل از تنظیم برنامه درمانی از آن استفاده کند. ( در جلسات بعدی در مورد این تکنیک بیشتر صحبت می کنیم )
زمانیکه روانشناس ارتباط مناسب را با بیمار برقرار کرد با او در مورد برنامه درمانیش در ماه اول صحبت می کند. به بیمار توضیح داده می شود که قرار است ماه اول درمان سه بار در هفته به کلینیک مراجعه کند و جلساتی با مشاور داشته باشد. و به این نکته هم اشاره می شود که در ابتدای جلسه تست گرفته می شود و نتیجه آن ثبت می شود. و از ماه های بعدی مراجعه به کلینیک به دو بار در هفته کاهش پیدا خواهد کرد.
روانشناس از بیمار می خواهد وقت های مناسب خود را برای حضور در کلینیک مشخص کند و به این ترتیب اولین مشارکت فعال بیمار در درمان از تنظیم برنامه درمانی شروع می شود.در نهایت روانشناس با همکاری بیمار برنامه یک ماهه ای را در دو نسخه تنظیم می کنند. یک نسخه از این برنامه در ابتدای پرونده بیمار بعداز تعهد نامه الحاقی و یک نسخه آن هم در اختیار بیمار قرار داده می شود تا همراه خود داشته باشد.
اگر کنجکاو شده اید در مورد چگونگی تنظیم برنامه یک ماه اول درمان بدانید منتظرتان نمی گذاریم و به خلاصه ای از آن می پردازیم. ( با دانلود نمونه برنامه ای که به این مطلب پیوست شده است با جزئیات برنامه آشنا خواهید شد.)
روانشناس طوری برنامه ریزی می کند که در ماه اول تمامی مباحث مهارت های اولیه بهبودی با بیمار کار شود. بر این اساس تمامی مباحث را به هشت جلسه تقسیم می کند. اگر تا اینجا دقت کرده باشید برای گذراندن هشت جلسه در یک ماه دو جلسه در هفته کفایت خواهد کرد ولی هدف اینست که بیمار در ماه اول مراجعات بیشتری به کلینیک داشته باشد. ( در مورد تاثیر این موضوع در درمان در جلسات آینده صحبت خواهیم کرد. )
به همین منظور روانشناس جلساتی با عنوان ویزیت و ارزیابی پزشک به برنامه اضافه می کند تا برنامه درمانی بگونه ای باشد که در هر هفته بیمار سه بار به کلینیک آمد و رفت نماید.هدف از این جلسه بررسی بیمار از نظر نیاز به مداخلات دارویی و پزشکی و ارزیابی پیشرفت درمان است. ( این جلسه بر اساس تجربه تیم درمانگر مرکز آینده به جلسات اضافه شده است. )
در صورت نیاز می توان وقت این جلسات را به آموزش مباحث مهارت های اولیه بهبود اختصاص داد مثلا در زمانیکه بیمار کند پیش می رود و برای اتمام یک مبحث نیاز به وقت بیشتری داریم در این صورت می توانیم جلسه بعدی ویزیت و ارزیابی پزشکی را حذف و به جای آن مبحث مورد نظر را با بیمار کار کنیم.
در زیر به عنوان های هشت جلسه مهارت های اولیه بهبود اشاره می کنیم. شما می توانید با استفاده از این عنوان ها بعلاوه جلسات ویزیت و ارزیابی پزشک برنامه ای برای یک بیمار فرضی تنظیم و آنرا با برنامه ای که به پیوست این مطلب آمده است مقایسه نمایید.
- جلسه اول مهارتهای اولیه بهبود: آشنایی با برانگیزان ها وشناسایی آنها
- جلسه دوم: تکنیکهای توقف فکر،مقابله با وسوسه
- جلسه سوم: برنامه ریزی ومشخص کردن پیشرفت
- جلسه چهارم: مشخص کردن برانگیزان ها
- جلسه پنجم: نقشه راه بهبودی
- جلسه ششم: پنج چالش عمومی در بهبودی اولیه ، درگیری های مربوط به الکل
- جلسه هفتم: افکار- رفتار- احساسات - رفتار اعتیادی
- جلسه هشتم: آشنایی با 12 قدم- گفتار 12 قدم
در اینجا جلسه اول ماتریکس تمام می شود.این جلسه را می توان اولین جلسه آموزش خانواده نیز در نظر گرفت.جلسات بعدی بر اساس برنامه تنظیم شده برگزار خواهد شد
|
انواع مواد مخدر |
تریاک
دراین مقاله قصد داریم به صورت گذرا و با نگاهی اجمالی یکی از قدیمیترین و شایع ترین مواد مخدر یعنی تریاک را مورد بررسی قرار دهیم زیرا گفتنیها در مورد تریاک به قدری گسترده است که به طور قطع نمیتوان آنها را در یک مقاله گنجانید.سابقه استفاده از تریاک توسط انسان به گذشتههای بسیار دور بر میگردد ، آن قدر دور که میتوان گفت از زمانی که انسان با طبابت و مقابله با بیماریها آشنا شد با تریاک نیز به عنوان یک ماده دارویی آشنا شده است. به عنوان مثال در مصر باستان در حدود 4 هزار سال قبل از میلاد استفاده از تریاک توسط طبیبان آن زمان مرسوم بوده است. در دیگر تمدنهای باستانی نیز آن گونه که تاریخ حکایت میکند رد پای تریاک را میتوان مشاهده نمود. اگر قدری به جلو بیاییم و تاریخ قرون اخیر و نزدیک را بررسی کنیم میبینیم تریاک از حد و اندازههای یک ماده گیاهی با استفادههای دارویی و سطحی ، پای خود را فراتر گذاشته و به عنوان کالایی که بسیار مورد توجه بوده است ، پا به میدان میگذارد تا جایی که به خاطر آن مسائلی چون لشکرکشیها ، جنگها ، فتح سرزمینها و غیره نیز مطرح میشود. از مهمترین این رویدادها میتوان به تولید تریاک در هندوستان توسط کمپانی هند شرقی و صدور آن به کشور چین که در قرن نوزدهم باعث بروز چندین جنگ میان دو کشور چین و انگلستان گردید ، اشاره کرد.
در آن زمان مصرف تریاک در بین چینیها به شدت شیوع پیدا کرده بود و فروش تریاک توسط کمپانی هند شرقی در چین مهمترین و کلانترین درآمد این کمپانی محسوب میشد. امپراطوری چین نیز که متوجه تخریب تریاک در بین آحاد مردم خود شده بود هرزمان که اقدام به مقابله یا ممنوعیت ورود تریاک می کرد ، با جنگی سخت روبرو میشد و معمولاٌ در این جنگها شکست میخورد. جالب است بدانید که جزیره تایوان را کشور چین به عنوان غرامت یکی از همین جنگ ها به طرف مقابل خود واگذار کرد که در سال 2000 میلادی مجدداٌ به چین واگذار گردید. تریاک توسط هندیها و چینیها به بسیاری از کشورهای اروپا ، آمریکا و همین طور کشور خودمان رسوخ کرد. تاریخچه مصرف تریاک در کشور ما از زمانی که به عنوان یک پدیده قابل بررسی است ، به حدود 200 سال قبل برمیگردد. زمانی که مردم برای مقابله با بیماریهایی مانند وبا ، تریاک مصرف می کردند و پس از مدتی دچار مصرف دائمی آن شده و به ْآن اعتیاد پیدا میکردند.بررسی سیر تاریخی مصرف این ماده در کشورمان تا به امروز مطلبی نیست که بتوانیم در این نوشتار به آن به پردازیم اما آن چه که برای ما مهم و قابل بررسی است جایگاه تریاک به عنوان یک ماده گیاهی و دارویی و شناخت عوارض و خواص مثبت و منفی آن است.
آنچه امروزه در ذهن بسیاری از مردم از عوام گرفته تا خواص نسبت به شناخت تریاک وجود دارد ، چیزی جز نگاهی منفی ناشی از نگریستن به عوارض سوء مصرف این ماده نیست. از این دیدگاه تریاک یک ماده مخدر است که مصرف آن باعث تخریب وجود انسان ، اعتیاد ، بیماری ، بدبختی و بیچارگی است. از این دیدگاه تریاک یک سم است ( در زمانهای قدیم کسانی که قصد خودکشی داشتند با خوردن تریاک اقدام به این کار میکردند) از این دیدگاه تریاک یک ماده کشنده است که استفاده ای جز سوء مصرف ندارد. مادهای است که بایستی به شدت از آن دوری کرد و نسبت به آن تنفر داشت . مادهای است که باید نیست و نابود شود و اثری از آن نباشد .
تمامی این دیدگاهها ناشی از نگریستن فقط به یک روی سکه است. رویی از سکه تریاک که فقط نشان دهنده عوارض ناشی از سوء مصرف این ماده به دلیل عدم آگاهی ، جهل ، نادانی و عدم شناخت انسان و عدم درک او از استفاده صحیح می باشد. شکی نیست که این دیدگاهها واقعی است و مصائب ذکر شده در سوء مصرف این ماده وجود دارند و غیر قابل انکار.
حال اگر روی دیگر سکه را بررسی کنیم میبینیم تریاک یکی از شاهکارهای خلقت خداوند در بخش گیاهان دارویی است. تریاک ماده ای است که امروزه در علم پزشکی و داروسازی جایگاهی بسیار مهم و ارزشمند دارد.
مرفین اولین و مهمترین ترکیب تریاک است که در بین تریاک های مختلف مقدار آن از 3 تا 23% متغیر است.مرفین در پزشکی امروز که اغلب داروهای مسکن ، ضد درد ، بیهوش کننده و غیره از آن تهیه می شود به قدری مهم و حیاتی است که تصور نبود آن غیر ممکن است.
کدئین دومین ترکیب مهم تریاک است. کدیین نیز در صنعت داروسازی جایگاهی بسیار مهم دارد و طیف وسیع داروهای کدیین دار را همه ما میشناسیم و نقش آن ها بر هیچکس پوشیده نیست. نارسیین ، نارکوتین ، تبایین ، پاپاورین ، لودانیزین ، کوتامین ، کدامین ، لودانین ، و غیره که تا 25 مورد ادامه دارند همگی آلکالوییدهای تریاک هستند که تمامی آن ها استفاده و کاربرد دارویی دارند.با نگاهی به این ترکیبات ، طیف وسیع اثرات آنها و کاربرد آنها در داروهای مختلف مشاهده میکنیم در سیستم دارویی که امروزه بشر با تمامی تکنولوژی و دانش پیشرفته خود در اختیار دارد و با استفاده از آن به رویارویی و مقابله با بیماریها میرود ، تریاک و ترکیبات آن بدون اغراق جایگاه اول را به عنوان ماده اولیه دارویی به خود اختصاص داده است. وضعیت فوق نشان می دهد که تنها نگرش منفی داشتن نسبت به این ماده و آفریده شگفت انگیز خداوند بی انصافی است و اگر بخواهیم در مورد این ماده به درستی قضاوت کنیم بایستی هر دو روی سکه را مد نظر قرار دهیم .
شایان ذکر است در حال حاضر مواد مخدر جدید مانند کراک ، شیشه یا آیس یا کریستال چنان تخریبی در مصرف کننده به وجود میآورند که تخریب تریاک در مقابل آنها صفر است.
سوء مصرف و عوارض نامطلوب ناشی از آن و استفاده صحیح و کاربرد شفا بخش و زندگی بخش آن.
استفاده صحیح و استفاده غلط و نابجا موضوعی نیست که فقط منحصر به تریاک باشد بلکه هر موضوع دیگری نیز میتواند در این قالب یعنی استفاده درست و غلط گنجانده شود . هر موضوعی را می توان از این زاویه بررسی کرد و به جرأت میتوان گفت هیچ موضوعی نیست که خارج از این چهارچوب باشد.که مثلاً بتوانیم بگوییم این مسئله فقط کاربرد منفی دارد و یا فقط کاربرد مثبت دارد. هر چیزی در هستی دارای هردو نوع کاربرد می باشد و این موضوع یکی از ظرافتهای خاص خلقت خداوند و یکی از پایهها و اصول خلقت خداوند است یعنی جمع اضداد.
این که کدام یک از این کاربردها مورد استفاده قرار گیرد به دانایی ، تشخیص ، معرفت و شناخت انسان بر میگردد. ابزاری ساده مثل چاقو که در هر خانهای یافت می شود و به آن نیاز است ( کاربرد مثبت ) و آدم کشی و چاقو کشی ( کاربرد منفی ) ، گرفته تا سرآمد تکنولوژی بشری یعنی انرژی هستهای که میتوان از آن در تولید انرژی استفاده کرد ( کاربرد مثبت ) و همین طور میتوان از آن بمب اتم ساخت ( کاربرد منفی ) . حتی آب که حیاتی ترین عنصر زندگی است در حالت هایی میتواند ویرانگر، مخرب و باعث مرگ و نابودی شود.
قدر مسلم وجود کاربرد منفی و استفاده نادرست از هر موضوعی نمی تواند دلیلی برای کنار گذاشتن آن موضوع ، دوری از آن و منفی نگری نسبت به آن امر باشد.
تریاک ، این ماده قدرتمند دارویی و عجیب همانقدر که می تواند باعث ایجاد بیماری ، اعتیاد ، فلاکت و بدبختی باشد ، همانقدر که در تهیه مواد مخدر مختلف نظیر هرویین و این روزها کراک ( که از هرویین به دست می آید ) می تواند مخرب و ویرانگر باشد به همان اندازه و حتی به مراتب بیشتر از آن قدرت شفا بخش و زندگی بخش دارد. اصولاً هر موضوع و یا امری که در بعد منفی دارای قدرت تخریب و نابودی بالایی باشد ، در بعد مثبت و استفاده صحیح و یا به دیگر سخن در جهت صراط مستقیم میتواند با قدرتی بسیار بیشتر به کمک انسان در زندگی و رویارویی با با مسائل منفی بیاید.
اعتیاد به موادمخدر که بارزترین و مهمترین عارضه منفی ناشی از سوء مصرف و سوء استفاده تریاک به عنوان ماده اولیه میباشد ، موضوعی است که سالهاست ذهن بشر را به خود معطوف کرده است. به راستی درمان آن چگونه است. با چه دارویی ؟ با چه روشی ؟ در چه مدت زمانی ؟ اینها حداقل سؤالاتی هستند که در بخش درمان اعتیاد ، بشر همیشه با آنها روبهرو است. در طول تاریخ جوابهایی بیشمار و گوناگون به این سؤالات داده شده است. روشهای مختلف برای درمان این بیماری پیشنهاد شده است و همینطور بازار وسیعی از داروهای ترک اعتیاد نیز وجود داشته و وجود دارد. اما به راستی این جوابها ، این روش ها و این داروها تا چه اندازه مؤثر و مفید بودهاند ؟ آیا توانستهاند یک نفر بیمار یا یک مصرفکننده خواهان رهایی از اعتیاد را برای همیشه از این بیماری نجات دهند و او را درمان کنند ؟ بهگونهای که شخص پس از قطع مصرف یک انسان متعادل و با راندمان باشد و وسوسه و میل مصرف مجدد را نداشته باشد. یا اینکه فقط مصرفش را قطع میکند و پس از قطع مصرف تنها چیزی که وجود ندارد تعادل و حال خوب است. آیا این روشها توانستهاند در مقابل این پدیده به صورت قوی و کارآمد ظاهر شوند و یا حد اقل قدری از گسترش آن جلوگیری کنند ؟ ما قصد نداریم به این سؤالات جوابی بدهیم که مورد قبول همگان واقع شود و یا بگوییم که جواب درست فقط همین است که میگوییم. اما میتوانیم نتایج تحقیقات و تجربیات خود را آن گونه که هست بیان کنیم قضاوت در درست یا نادرست بودن آن به عهده شماست.
جمعیت احیای انسانی کنگره 60 یک سازمان غیردولتی و مردمی و تحقیقاتی است که در زمینه آموزش ، پیشگیری ، مهار و درمان اعتیاد به تحقیقات میپردازد و نتایج کاربردی آن به وضوح و عینه قابل مشاهده است. دانش و علم کنگره 60 در خصوص اعتیاد و درمان آن دانشی نیست که فقط در حد سخن و حرف باشد بلکه کاملاً جنبه کاربردی داشته و نتایج مثبت آن بر روی صدها و هزاراننفر قابل مشاهده و بررسی است. کنگره 60 توسط بنیانگذار خود آقای مهندس دژاکام روشی نوین را جهت درمان اعتیاد در دستور کار خود دارد. این روش کشف و یافتهای است که حاصل 17 سال تجربه اعتیاد و بیش از 10 سال تحقیق در این خصوص میباشد. این روش طول درمان بیماری اعتیاد را 11 ماه میداند و بهترین ، کاملترین ، کمعارضهترین ، سالمترین و با راندمانترین دارو برای درمان این بیماری را خارج از بحثهای قانونی ، تریاک میداند. آری همان تریاک که عامل ایجاد بیماری و اعتیاد بوده است در اینجا به عنوان دارو مورد استفاده قرار میگیرد.
اگر بپرسید چرا 11 ماه ؟ میگوییم به این دلیل که سیستم تولید کننده مواد شبهافیونی که بر اثر مصرف مادهمخدر و ورود مرفین خارجی یا سایر ترکیبات دارویی ضد درد ، آرامبخش ، خوابآور و . . . از کار افتاده است و برای درمان بایستی راهاندازی شود ، تحت هیچ شرایطی در کوتاه مدت قابل راهاندازی نیست زیرا یک فرایند بازسازی سلولی در سیستم عصبی و مغز است که گذشت زمان جزو لاینفک آن است. در کنگره 60 نتایج تحقیقات انجام شده و تجربیات صدها و حتی هزاران نفر که از این روش استفاده کردهاند نشان میدهد راه اندازی این سیستم با بالاترین راندمان در کمتر از 11 ماه امکان پذیر نیست.
اگر بپرسید چرا تریاک ؟ میگوییم بخش عمده موادمخدر مصرفی موجود یا خود تریاک است و یا از خانواده تریاک نظیر شیره و سوخته تریاک و یا بدست آمده از مرفین تریاک نظیر هرویین و کرک و یا سایر ترکیبات دارویی نظیر متاآمفتامین ، بنزودیازپینها ، باربیتوراتها و همینطور ضد دردهای غیر مخدر و آرامبخشها و ضد افسردگیها میباشد که همگی آنها دقیقاً روی سیستم تولیدکننده مواد شبهافیونی اثر مستقیم میگذارند و آن را از کار میاندازند حتی اگر به طور مستقیم دارای مرفین نباشند. فقدان مواد شبهافیونی جسم را هیچ مادهای نمیتواند به صورت کامل پوشش دهد. تنها مادهای که به صورت کمپلکس دارای جمیع خواص موادمخدر و داروهای فوق میباشد و میتواند بهترین جایگزین برای مواد شبهافیونی جسم باشد آن هم با کمترین عارضه ، تریاک است. زیرا تریاک و ترکیبات آن به طور کامل طبیعی و گیاهی است و عوارض مواد و یا داروهای شیمیایی را ندارد. در این روش مصرفکنندگان موادمخدر به منظور درمان و مانند یک دارو تریاک را مصرف میکنند البته نه بیحساب و کتاب و نه به منظور سرخوشی و لذتجویی ، بلکه با محاسبات دقیق و برنامهریزی دقیق زمانی ، آن هم در حد نیاز جسم. در این روش هر 21 روز که یک پله یا توقف و پریود کاملاً محاسبه شده و دقیق و علمی میباشد ، 20 درصد از مقدار مصرف قبلی توسط راهنما کاهش داده شده و تیپر میشود. این کاهش در حدی است که به هیچ وجه عوارض شدید خماری را به دنبال ندارد و عوارض آن کاملاً خفیف و قابل تحمل است در حدی که جسم و سیستم تولیدکننده مواد شبهافیونی میتواند به راحتی با آن هماهنگ شده و به اندازه کاهش صورت گرفته در مصرف موادمخدر ، مواد شبهافیونی طبیعی را تولید کند و جای خالی آن را پر کند.
این افزایش تولید در بدن بعد از گذشت حداکثر یکهفته از کاهش مصرف موادمخدر به خوبی خود را نشان می دهد و شخص به وضوح آن را حس میکند. این فرایند ادامه مییابد تا جایی که مصرفکننده در آخرین پله خود به مقدار یک گرم برای مصرف 30 روز میرسد. در این پله شخص روزانه حدود 33 میلیگرم تریاک را مصرف مینماید که بسیار ناچیز است. در این مقطع سیتم تولیدکننده مواد شبهافیونی جسم به حداکثر تولید و کارایی خود رسیده است و به طور کامل آمادگی قطع مصرف تریاک را دارد. زمانی که دستور قطع مصرف صادر میشود شخص بدون کوچکترین عارضه و تغییری مصرف خود را قطع میکند. باور این موضوع شاید کمی سخت باشد اما حقیقتی است امکانپذیر.
این جانب نویسنده مطلب با همین روش اعتیاد خود را به تریاک در کنگره 60 درمان کردهام و در روزهای پس از قطع مصرف باور این موضوع برای خودم هم سخت بود چه رسد به دیگران. در کمال ناباوری میدیدم که مواد مصرف نمیکنم و حالم خوب است شب به راحتی میخوابیدم و صبح به راحتی بیدار میشدم بدون کوچکترین ناراحتی. شرح کامل این روش را میتوانید در کتاب عبور از منطقه 60 درجه زیر صفر و یا در مانیفست کنگره 60 و یا مقاله علمی اعتیاد ، درمان و راهکارهای مناسب نوشته مهندس حسین دژاکام در همین سایت (www.congress60.org) مطالعه کنید. در کنگره 60 میتوانید حضوراً صدها نفر از مصرفکنندگان موادمخدر مختلف که با این روش اعتیاد خود را درمان کردهاند را ببینید و با آنها صحبت کنید البته اگر مایل باشید زیرا درب کنگره 60 همیشه به روی شما باز است .
یکی از نکات ظریف و تعجب برانگیز که در بسیاری از بچههای کنگره 60 که از این روش استفاده کردهاند مشاهده شده ، این است که بعضی از این افراد علاوه بر بیماری اعتیاد دارای بیماریهای دیگری نظیر بیماری قلبی ، کبدی ، گوارشی ، عصبی و روانی و حتی نازایی بودهاند که بعد از گذراندن دوره 11 ماهه درمان تدریجی با استفاده از تریاک به عنوان دارو و قطع مصرف متوجه شدهاند بیماری آنها که شاید به ظاهر ارتباطی با اعتیاد نداشته است نیز از بین رفته و یا درمان شده است. آنچه که از ظاهر موضوع قابل برداشت و استنباط میباشد این است که در این دوره 11 ماهه که سیستم تولیدکننده مواد شبهافیونی به بازسازی خود میپردازد و از آنجایی که ترشحات این سیستم نظیر دینورفین ، اندروفینها ، انکفالینها و سایر واسطههای شیمیایی فعال در سیستم عصبی که روی عملکرد تمامی بخشهای جسم اثر میگذارند ، به گونهای بازنگری و چکاپ صورت میگیرد و تمامی بخشها تحت تأثیر این بازسازی قرار گرفته و با آن هماهنگ میشوند و بسیاری از بیماریها و ناراحتیهای دیگر نیز در این مدت از بین میروند .
یکی از بچهها به نام کورش علاوه بر اعتیاد به تریاک دارای مشکل قلبی نیز بود به گونهای که ریتم ضربان قلب او هیچ گونه نظم خاصی نداشت و پزشکان حتی از جراحی او نیز ناامید بودند. کوروش بعد از درمان اعتیاد خود با این روش نه تنها اعتیادش درمان شد بلکه مشکل قلبی او نیز تا 90 درصد از بین رفته است. یکی دیگر از بچهها موهای سرش بر اثر ترکهای پیدرپی و اشتباه و استفاده از داروهای شیمیایی به طور کامل ریخته و طاس شده بود. پزشکان معتقد بودند رویش موهای او به هیچ وجه امکانپذیر نیست. حسین حتی به خارج از کشور نیز رفته بود و نتیجهای عایدش نشده بود وضعیت سر و پوست سر حسین به گونهای بود که با دیدن ان انسان دچار حالت بد و چندشآور میشد. اما در حال حاضر حسین بعد از گذراندن روش درمان تدریجی و درمان اعتیاد خود با تریاک ، موهایی دارد که همه به او غبطه میخورند ، کسی باورش نمیشود که او طاس بوده است. یکی دیگر از بچهها بر اثر سالها مصرف تریاک و الکل با هم دچار مشکل بینظمی در کارکرد تیروئید بود ، او نیز بعد از درمان اعتیاد خودش با روش درمان تدریجی مشکل تیروئیدش به صورت کامل از بین رفت. خود من زمان اعتیاد دچار ناراحتی معده و دستگاه گوارش بودم اما بعد از درمان اعتیاد با روش تدریجی و با استفاده از تریاک در حال حاضر کوچکترین اثری از آن بیماری گوارشی وجود ندارد. تمامی این بچهها در طول دوره درمان خود حتی یک عدد قرص یا داروی شیمیایی مصرف نکردهاند. به طور قطع این تغییرات و درمان شدنها با مسئله استفاده از تریاک در درمان اعتیاد به عنوان دارو و دوره 11 ماهه بازسازی سیستم تولیدکننده مواد شبهافیونی ارتباط مستقیم دارد. حال مکانیزم آن به صورت دقیق به چه شکل عمل میکند امری است که محققین آینده به طور قطع به آن خواهند پرداخت و زوایای پنهان آن را خواهند شکافت.
کسانی که در کنگره 60 با روش درمان تدریجی و با استفاده از تریاک با عنوان دارو اعتیاد خود را درمان کردهاند برای همیشه دفتر اعتیاد را در زندگی خود بستهاند آنها در طول 11 ماه دوره درمان نفس گرسنه خود را تربیت کرده و خواسته نامعقول مصرف موادمخدر را به صورت کامل در خود ریشهکن کردهاند. نیاز آنها به طور کامل بر طرف شده است و بعد از قطع مصرف مواد هیچگونه میل و نیازی به مصرف در خود احساس نمیکنند زیرا جسم آنها به اندازه کافی قویترین موادمخدر را تولید میکند. در طول این مدت آنها با شرکت در جلسات و کارگاههای آموزشی تفکرات و جهانبینی خود را از حالت افیونی و معتاد گونه خارج کرده و به سطحی از دانایی رسیدهاند که دیگر فکر مصرف موادمخدر و لذتها آن حتی در ذهنشان هم خطور نمیکند. حتی اگر در بدترین شرایط و آلودهترین محیطها نیز قرار بگیرند کوچکترین تأثیرپذیری از محیط آلوده نخواهند داشت. آنها تنفری از تریاک ندارند و از آن فرار نمیکنند زیرا نیک میدانند که تریاک هرچند به دلیل عدمآگاهی و تصورات غلط و استفاده ناصحیح از آن عامل اعتیاد و بسیاری از مشکلات در زندگیشان بوده است ، اما از سویی دیگر همین تریاک به عنوان دارو نجاتبخش آنها و عامل درمان و رسیدن به سلامتی بوده است. نسبت به تریاک نه تنفری وجود دارد و نه عشق و دوست داشتن. حساب آنها با تریاک به طور کامل صفر شده است و به همین دلیل بدون کوچکترین تأثیرپذیری و به راحتی از کنار آن رد میشوند ، در غیر اینصورت یعنی وجود تنفر و یا عشق و دوست داشتن که هر دوی این حالات نشاندهنده وجود وابستگی و عدم درمان است باعث میشود شخص نتواند بدون تأثیرپذیری از کنار آن بگذرد .
تریاک چیست؟
تریاک چیست؟
تریاک در مقایسه با مواد مخدر دیگر، خام ترین و کم تاثبرترین به شمار می آید. تریاک مایعی است شیر مانند که از گیاه کال خشخاش بدست می آید. زمانی که این مایع در معرض هوا قرار می گیرد سخت شده و به ماده قهوه ای سوخته و یا سیاه رنگی تبدیل میشود. شکل سخت شده آن معمولا" تدخین میشود اما به طور خوراکی هم میتوان از آن استفاده کرد. تریاک به طور معمول در کشور برمه و افغانستان کشت میشود.
تریاک به شکل استفاده میشود؟
در کشورهای غربی امروزه ، تریاک به شکل پودری یا کلوخی به رنگ قهوه ای سوخته در دسترس مصرف کنندگان قرار میگیرد. این ماده یا تدخین شده و یا به صورت خوراکی یا تزریقی مورد استفاده قرار میگیرد.
تاثیرات تریاک چیست؟
از آنجایی که ساختار تریاک بسیار شبیه به ساختار مواد مخدر طبیعی بدن می باشد در اثر استفاده مولکولهای مخدر موجود در تریاک گیرنده های اعصاب را تسخیر کرده و همان حس آرامش فاقد درد را در بدن تولید میکند. این ماده مخدر ابتدا باعث حس شادمانی و سرخوشی شده اما با استفاده مکرر، بدن برای دسترسی به این حالت به میزان هرچه بیشتر از این مواد نیاز پیدا می کند.
سوء تغذیه، مشکلات تنفسی و افت فشار خون از جمله بیماریهایی هستند که با اعتیاد به تریاک در رابطه اند.
تریاک ماده ای بسیار اعتیادآور است. در اثر استفاده از این ماده اشتیاق به مصرف چه جسمانی و چه روانی بسیار سریع پیشرفت می کند. خماری ناشی از تریاک باعث تهوع، آبریزش چشم، خمیازه، سرمازدگی و یا عرق میگردد.
حالت خماری بسیار ناراحت کننده و دردناک است.در واقع معتادین بیشتر برای جلوگیری از درد ناشی از خماری به مصرف آن ادامه می دهند تا به دست آوردن حس سرخوشی نخستین و یا رسیدن به تعادل جسمی و روانی !
تاریخچه کشت و مصرف تریاک درغرب:
شواهد نشان می دهد که از 100 سال پیش از میلاد مسیح یعنی حدودا" 2100 سال پیش تریاک به عنوان دارویی محبوب به شکل شربت و یا حب مصرف خوراکی داشته است. اعتیاد به تریاک از اواسط قرن 17 میلادی به بعد که به وسیله چینی ها به شکل تدخینی آن معرفی شد، به عنوان معضل اجتماعی مطرح شد. در قرن 18 میلادی اعتیاد به تریاک به حدی بالا گرفت که چینی ها برای جلوگیری از کشت و خرید و فروش آن به کشورهای غربی اقداماتی صورت دادند. همزمان تریاک راه خود را به کشورهای اروپایی و شمال امریکا باز کرد تا جائیکه مصرف دارویی آن جای خود را به اعتیاد داد.
پس از خاک برداری و حفاری باستان شناسان بر روی باقیمانده های دوران نوسنگی در کشور سوئیس (به قدمت حدودا" 3200 سال پیش از میلاد مسیح) نشان داد که گیاه خشخاش در آن زمان کشت می شده است. دانشمندان بر این باورند که این گیاه مصرف خوراکی داشته و به عنوان مواد غذایی (حاوی 45 درصد روغن) مورد استفاده قرار می گرفته است . اما بدون شک مردمان آن دوره از قدرت مخدری این گیاه آگاهی داشته اند.
مایع شیرگونه که از این گیاه گرفته می شود پس از خشک شدن از قدرت مخدر بالایی برخوردار است که به آن تریاک می گویند. نوشته های تئوفراستوس فیلسوف یونانی (3 قرن پیش از میلاد مسیح) از اولین نوشته هایی است که به تریاک اشاره کرده است. لغت لاتین تریاک، "اوپیوم" گرفته شده از زبان یونانی به معنای "عصاره گیاه" است و خود تریاک نیز ابتدا به شکل عصاره یا شیره گیاه خشخاش تولید می شود.
پزشکان غرب به خوبی به فوائد و تاثیرات تریاک واقف بودند و تاجرین غربی این ماده را به خاور دور معرفی کردند. پاراسلوس (1500 سال پیش از میلاد مسیح) زیست شناس، فیزیکدان و منجم سوئیسی این ماده را مجددا" به اروپائیان معرفی کرد به طوریکه دکتر سیدنهام انگلیسی (سال 1680 میلادی) در این باره می نویسد:
" در میان تمامی امکاناتی که خداوند بزرگ برای رهایی درد انسانها خلق کرده هیچکدام به موثری تریاک نیست!"
در قرن 18 میلادی تدخین تریاک در خاور دور بسیار رواج پیدا کرده بود و داد و ستد تریاک یکی از منابع اصلی درآمد برای مستعمره های انگلستان و هلند محسوب می شد. حتی اسپانیائیها هم سهم خود را از این معاملات از فیلیپین دریافت می کردند. با اینکه در آن زمان تریاک در اروپا در دسترس همگان بود ولی وفور آن مشکل ساز نبود.
تریاک به طور قابل توجه ای از مواد مخدر مختلف ترکیب شده که در قرن 19 میلادی دانشمندان موفق به تجزیه این ماده شدند. در سال 1806 فردریک سرترنر، شیمیدان آلمانی ، برای نخستین بار موفق به استخراج یک ماده از کل مواد ترکیبی در تریاک شد که آن را مرفین نامید. وی اسم "مرفین" را بر مبنای اسم خدای خواب یونانیان "مورفوس" انتخاب کرد. دومین ماده اسنخراجی از تریاک "کدئین"، توسط روبیکت ، پروفسور و شیمیدان فرانسوی، در سال 1832 میلادی و به دنبال آن در سال 1848 میلادی ماده پاپاورین توسط " مرک" دانشمند آلمانی به دست آمد. این مواد خالص جایگزین استفاده دارویی از تریاک خام شدند و همانند تریاک این مواد به عنوان داروی ضد درد و اسهال مورد استفاده قرار گرفتند.
با اختراع و کشف تزریق زیرجلدی در اواسط قرن 19 ، مرفین به عنوان مسکن وریدی مورد استفاده قرار گرفت.
میزان اعتیاد در آمریکا در طی صد سال گذشته رشد گسترده ای داشته است. این، بخشی به دلیل مهاجرت چینی های معتاد به تریاک و بخشی به دلیل تزریق بی رویه مواد مخدر به عنوان مسکن به زخمی های جنگی بوده است. به علاوه اینکه در بسیاری از داروهای معمول و مورد استفاده عموم ، ترکیباتی از تریاک وجود دارد.
شاید بتوان گفت که بخشی به همین دلیل بود که مرفین به عنوان درمان اعتیاد معمول شد، بدین شکل که اگر پزشکان برای درمان اعتیاد به تریاک از مرفین استفاده می کردند، شخص معتاد علاقه ای به خود تریاک نشان نمی داد و اعتیاد وی درمان می شد!!!
اروپایی ها هم با مشکلاتی مشابه روبرو شدند و با اینکه استفاده تریاک به مراتب بیشتر از حال بود اما به عنوان مصارف دارویی مورد قبول قرار گرفت و این عمل باعث بوجود آمدن مشکلات فراوانی شد.
در پایان قرن گذشته ایالات متحده آمریکا سعی وافری در مهار کردن مصرف غیردارویی از تریاک کرد، خصوصا" درکشور چین و حتی اواخر قرن پیش سعی در ممنوعه کردن این مواد کرد. علاقه آمریکا برای مهار این معضل به دو دلیل بود، یکی اینکه آنان برای بازاریابی و فروش محصولات خود، به کشور چین نیاز داشتند اما کشور چینی با اقتصاد قوی. و دلیل دوم ظاهرا" جنبه اخلاقی این موضوع بود.
در اثر جنگ اسپانیا و آمریکا، فیلیپین در استعمار آمریکا قرار گرفت و فرمانداران جدید با مشگلی گسترده روبرو گشتند. در آن زمان اسقف اعظم فیلیپین، چارلز هنری برنت آمریکایی، مبارزه اخلاقی در رابطه با داد و ستد تریاک و اعتیاد ناشی از آن علیه آمریکا به راه انداخت که حمایت گسترده ای را به همراه داشت.با وجود ممنوعه اعلام کردن مصرف تریاک در آمریکا و برخلاف کشورهای اروپایی، اعتیاد به تریاک همواره یکی از معضلات اجتماعی به حساب می آمد.
با ضعیف شدن وضع اقتصادی چین، این کشور شاهد رشد جنبش ضد تریاک در دنیا بود. ناگفته نماند که در عین حال انگلستان و هلند حامی این جنبش نبودند. چرا که کشت خشخاش برای آنان از جمله منابع اصلی درآمد محسوب می شد.
در سال 1909 با فشار شدید آمریکا، نمایندگان کشورهایی که دارای مستعمره در خاور دور بودندبه همراه کشور ایران در شانگهای اولین کنفرانس بین المللی تریاک را به ریاست اسقف هنری برنت برگزار کردند.
این کنفرانس پایه ای برای کنفرانس بعدی در سال 1911 در هیگ شد. انگلستان برای شرکت در این کنفرانس با این پیشنهاد پیش آمد که این کنفرانس و معاهدات ناشی از آن می بایست تهیه و داد و ستد کدئین و مرفین را هم در برگیرد. آلمانی ها به این شرط مخالفت شدیدی نشان دادند چرا که صنعت داروسازی آنان در این زمینه فعالیتهای گسترده ای داشته و به نوعی متکی به تولید این مواد بود.
پس از کشمکش های بسیاراین کنفرانس منجر به اخذ پیمان بین المللی تریاک در23 ژانویه 1912 میلادی شد. لازم به تذکر است که این پیمان تا آنجایی پیش رفت که کشورهای هم پیمان موظف به کنترل دادوستد تریاک در چهارچوب قانونی و ملی کشور خود شدند.
آلمانی ها برای حفظ صنعت دارویی خود و تولید مرفین و کدئین حتی لغات و نوشتار این معاهده را با وسواس انتخاب می کردند. تصویب این پیمان نهایتا" متکی بر همکاری کشورهایی بود که در این کنفرانس شرکت نداشتند و به عبارتی این معاهده بسیار باز و بی در و پیکر و عاری از هرگونه چهارچوب و مرزبندی خاصی بود.
کنفرانس بعدی در هیگ در سال 1913 برگزار شد که به همان اندازه کنفرانس قبلی در اجرای شروط ناموفق بود. در کنفرانس هیگ به سال 1914 توافق نامه های به امضاء رسید که "اجرای" شروط پیمان کنترل تریاک را در رابطه با هر کشوری، بدون امضای تمامی کشورهای هم پیمان مجاز شمرد و این خود حرکتی به جلو بود.
پیرو این توافق نامه ایالات متحده آمریکا بلافاصله مصوبه "مواد مخدر" را به تاریخ دسامبر 1914 به بندهای قانونی کشورخود اضافه کرد. این مصوبه نه تنها داد و ستد مواد مخدر را تحت کنترل قرار داد بلکه تصاحب بدون مجوز هر کدام از مواد مخدر نامبرده در پیمان را عملی "جنایی" شناخت و عدم رعایت آن منجر به 2000 دلار جریمه نقدی ومحکومیت تا 5 سال زندان می شد!!
و این خود اولین گام قانونی برای جنایی ساختن استفاده از مواد مخدر شد!
جنگ جهانی اول باعث رکود تمامی تلاشهای پیشین شد و این موضوع تنها پس از امضای معاهده ورسای مجددا" مطرح شد. در این معاهده آمریکا اقداماتی را جهت تشویق و جلب کشورهای دوری گزیده از الحاق به معاهده 1912 معرفی کرد. این پیمان در سال 1920 میلادی جهت اجرا به دست "لیگ ملت ها" سپرده شد.
همزمان در سال 1920 مصوبه مواد مخدر خطرناک در انگلستان به اجرا درآمد. جالب توجه اینجاست که در حالیکه امریکائیها در این دوره استفاده از هروئین را برای مصارف دارویی هم غیرقانونی اعلام کردند اما انگلیسی ها استفاده و تهیه مواد مخدر، به طور مثال، هروئین، را برای مداوای معتادین به مواد مخدر مورد قبول قرار دادند.
همانطور که قبلا" اشاره شد به دلیل عدم استحکام و انسجام معاهده 1912 تک تک کشورها چگونگی وظایف مذکور در معاهده در رابطه با کنترل تریاک را هر زمان و به هر شکلی که مایل بودند پیاده کردند و به همین دلیل استفاده از تریاک تا سال 1920 به طور قانونی معمول بود. مشکل اصلی در این بود که استفاده شیمیایی قانونی یود و تولید انواع مواد مخدر به غیر از تریاک خود معضلی اجتماعی را به وجود آورد. برای مبارزه با این معضل جدید "لیگ ملت ها" دو کنفرانس دیگر در ژنو برگزار کرد که موجب اخذ دو معاهده دیگر یکی به تاریخ 11 فوریه و دیگری 19 فوریه 1925 میلادی شد.
اولین معاهده میزان تولیدات داخلی و داد و ستد تریاک در مستعمره های خاور دور را محدود کرد. دومین معاهده تولید برگ کاکائو، کوکائین خام، اکوگنین (مایع مخدر موجود در برگ کاکائو) وگراس (علف) هندی را به لیست مواد مخدر مذکور در معاهدات قبلی اضافه کرد. به علاوه کشورها موظف بودند که تهیه، داد و ستد و مالکیت تمامی مواد "کرخت کننده" را به طور جدی و به طور سیستماتیک تحت نظر داشته باشند.
استفاده این مواد در چهارچوب شروط معاهده جرم جزایی محسوب نمی شد به علاوه اینکه تریاک همچنان به طور قانونی در کشورهای شرقی کشت و مصرف می شد. در نتیجه تنها راه مبارزه با سوء استفاده از تریاک ایجاد "حق امتیاز انحصاری" یا مونوپلی به نظر می آمد.
در سال 1931 در سطح بین المللی تلاشهایی برای تغییر قوانین و ممنوع ساختن تولید قانونی و استفاده تریاک تنها برای مصارف دارویی صورت گرفت. معاهداتی دیگر به این منظور بسته شد از آن جمله می توان از معاهده ژنو (13 جولای 1931)، معاهده بانکوک (27 نوامبر 1931) و معاهده ژنو (26 جولای 1936) و چندین معاهده دیگر با پیچیدگیهای خاص خود نام برد.
آخرین معاهده مشخصا" برای سرکوبی معاملات غیرقانوی مواد مخدر از هم پیمانان این معاهده درخواست کرد تا با جنایی معرفی کردن این عمل مجازات سخت تری تائین کنند. با کمال تعجب آمریکایی ها با این معاهده مخالفت کرده و از امضای آن خودداری کردند!
پس از جنگ جهانی دوم سازمان ملل متحد این قضیه را به دست گرفت. بخش اقتصادی و شورای اجتماعی سازمان ملل متحد موفق شد تا کمیسیون مواد مخدر سازمان ملل را دایر کند. این کمیسیون از اعضای 40 کشور تشکیل شده و تهیه و نوشتار خط مشی و سیاست جهانی مواد مخدر را شروع کرد.
نتیجه فعالیت های این کمیسیون منجر به اخذ معاهده ای جدید (نیویورک 30 مارس 1961) شد که جایگزینی برای تمامی معاهدات پیشین گردید و همواره مورد استفاده است!
بر مبنای این معاهده تمامی هم پیمانان می بایست جهت محدود ساختن دادوستد مواد مخدر، تولیدات و مالکیت مواد مخدر تنها جهت مصارف علمی و دارویی ، اقدامات قانونی و اجرایی لازم را ارزیابی کنند. تمامی فعالیت های دیگری که در جهت استفاده مواد غیر از مصارف علمی و دارویی صورت می گرفت جرم محسوب شده و درخور مجازات است.
این معاهده مواد مخدر را به چهار بخش دسته بندی کرده که شرایط نظارت بر هر کدام از این مواد مختلف است. سازمان ملل می تواند با مشورت و توصیه سازمان جهانی بهداشت هر نوع مواد جدید دیگری راکه باعث تهدید و خطر جدی بر سلامت عموم بوده و منبع درآمدی برای قاچاقچیان شود را به این لیست اضافه کند. تا آنجایی که این مواد ممنوعه اعلام نشود ، تولید، داد و ستد و استفاده از آنها می تواند قانونی تلقی شود!
در این معاهده با در نظر گرفتن میزان سوءاستفاده از هر ماده، اسامی آن می تواند از یک دسته یندی به دسته بندی دیگر منتقل شود و قوانین بین المللی نیز می بایست با این تغییرات تغییر یابد.
جالب توجه اینجاست زمانی که تمامی این معاهدات بسته شد، استفاده از تریاک یک معضل اجتماعی نبوده و برعکس تمامی قوانین اجتماعی دیگر، وعظ قانون مبارزه با استفاده از تریاک در اثر عکس العمل به یک مشکل اجتماعی نبود بلکه در اثر تحمیل کشورهای بیگانه به عنوان مثال آمریکا صورت گرفت. آمریکائیها تنها به خاطر عقاید غیرعادی و ستمگرانه خود با برچسب زدن به افراد و تنها به خاطر منافع شخصی خود با قوانین به اشکال مختلف بازی کردند و می کنند.
متأسفانه هیچ معاهده ای قادر به کنترل ، مصرف و کشت خشخاش در دنیا نشد. دولت ها در عین حال که به این معاهدات می پیوندند از طرف دیگر تنها به خاطر مسائل اقتصادی از داد و ستد های غیرقانونی چشم پوشی می کنند و قربانیان تنها مردم بیگناهی هستند که در اثر عدم آگاهی و شرایط نامساعد اجتماعی به چنگال این هیولای در لباس دوست اسیر می شوند و در پایان روز با برچسب "جنایتکار" به دید "انگل های" جامعه از اجتماع طرد می شوند!
هروئین
آن گونه که تاریخ و پنل مصرف مواد مخدر در جهان نشان میدهد ، یکی از قویترین مواد مخدر که توانست در تخریب و ویرانی شهر وجودی انسان و گسترش پدیده اعتیاد در سطحی وسیع عمل کند هرویین است. در اواخر قرن نوزدهم مصرف تریاک در اروپا به شکل گستردهای رواج یافته بود و مردم برای درمان بساری از بیماریها مانند وبا که ناشی از آلودگی محیط زیست آن موقع اروپا بود به مصرف تریاک روی میآوردند و پس از مدتی به مصرف آن اعتیاد پیدا میکردند. پزشکان آن زمان در اروپا به دنبال دارویی بودند تا بتواند در درمان و یا ترک اعتیاد به تریاک مؤثر باشد . ظاهراً برای اولین بار داروسازی بایر آلمان در سال 1896 از ترکیب انیدرید استیک و مرفین خالص دارویی را ساخت که هرویین نامیده شد.
نام هرویین از واژه یونانی هیروHiro به معنی قهرمان گرفته شده است . در این فرایند از یک کیلوگرم مرفین حدود 900 گرم هرویین به دست میآمد که به آن دی استیل مرفین نیزگفته میشود. هرویین برای اولین بار به عنوان داروی ترک اعتیاد به تریاک پا به عرصه وجود گذاشت . پزشکان آن زمان نمیدانستند که چه اشتباه بزرگی را مرتکب شدهاند و چه ماده خطرناکی را به عنوان دارو به بازار عرضه کردهاند. تصور پزشکان بر این بود که که با مصرف هرویین و جایگزینی آن با تریاک میتوان اعتیاد به تریاک را درمان کرد و سپس مصرف هرویین را میتوان به راحتی قطع کرد اما مصرف کنندگان تریاک با مصرف هرویین از چاله در میآمدند و به چاهی عمیق میافتادند که بیرون آمدن از آن به مراتب سخت تر بود و این آغازی بود برای ظهور گسترده ترین و مخربترین نوع اعتیاد که در جای جای کره خاکی قربانی گرفته و میگیرد و شعلههای ویرانگر آن هنوز زبانه میکشد.
این وضعیت یعنی تجویز هرویین توسط پزشکان برای ترک اعتیاد تا اواخر قرن بیستم ادامه داشت تا جایی که در دهه 1960 میلادی پزشکان شهر لندن بیش از 500 کیلوگرم هرویین به بیماران خود تجویز کردند.
شاید تصور بر این باشد که هرچه پزشکان میگویند و هردارویی که تجویز میکنند بدون نقص و اشتباه است ، اما آن گونه که تاریخ نشان میدهد علم پزشکی خصوصاً در مسئله بیماری اعتیاد دچار اشتباهات فاحشی شده است و تولید و عرضه داروهای ترک اعتیاد توسط پزشکان نه تنها کمکی به حل مسئله نکرده است بلکه باعث تخریب بیشتر و حاد شدن مسئله درمان بیماری اعتیاد شده است و داستان داروهای ترک اعتیاد هنوز هم به همین شکل اما در قالب داروهای دیگر ادامه دارد.
در اواخر قرن بیستم با مشخص شدن عوارض ناشی از مصرف هرویین و نه تنها ناکارآمدی آن بلکه تخریب وحشتناک آن ، تجویز آن برای درمان یا ترک اعتیاد کنار گذاشته شد اما دیگر دیر شده بود و هرویین به عنوان یک ماده مخدر قوی و ویرانگر به همه جا رسوخ کرده بود. اکنون بعد از گذشت سالها هنوز هم در فرهنگ عامیانه اعتیاد و مواد مخدر از زبان مصرف کنندگان هرویین شنیده میشود که ما برای ترک اعتیاد به تریاک هرویین مصرف کردیم ، به ما گفتند اگر چند روزی هرویین مصرف کنید راحت تر میتوانید اعتیادتان را ترک کنید.
هرویین اصل یا لابراتواری که هنوز هم به صورت قاچاق تولید میشود پودری سفیدرنگ است اما هرویینهایی که به هرویین خیابانی شهرت دارند کرم رنگ و بعضاً قهوهای روشن هستند. این ماده به صورت مصرف کشیدنی با زرورق ، استنشاقی و تزریق وریدی مصرف میشود.
هرویینهایی که در حال حاضر در بازار قاچاق کشور ما وجود دارند ، طی آزمایشهای به عمل آمده مشخص شده است که بیش از 90 درصد ترکیبات آن ترکیبی عجیب و غریب از انواع قرصهای روان گردان شامل خواب آور، ضد افسردگی ، آرامبخش و غیره است و کمتر از 10 درصد آن هرویین خالص است و بهتر است به آن قرصئین گفته شود تا هرویین. این نوع هرویین باعث چرت شدید میشود و مصرف کننده آن پس از مصرف در وضعیتی قرار میگیرد که مشاعر آن تقریباً از کار میافتد در حالیکه تخریب هرویین خالص در این حد و اندازه نیست.
نشئگی هرویین در مقایسه با تریاک از دوام ، ماندگاری و طول عمر کمتری برخوردار است . مصرف کنندگان هرویین تنها چند دقیقه و حتی در روش تزریق پس از چند ثانیه به اوج نشئگی میرسند اما باگذشت یکی دوساعت دوباره سطح نشئگی پایین میآید و مصرف کننده خمار میشود و باید دوباره مصرف کند به همین دلیل مصرف کنندگان هرویین عمدتاً از ادامه روند زندگی عادی عاجز هستند و تمامی وقت خود را صرف تهیه و مصرف هرویین میکنندو زندگی آنها به سرعت از هم می پاشد و سر از بیغولهها در میآورند در حالیکه مصرف کنندگان تریاک به دلیل بالا بودن مدت ماندگاری و دوام نشئگی آن قادر هستند در طول شبانه روز به زندگی و امورات خود رسیدگی کنندو مشکلات آنها به هیچ وجه قابل مقایسه با مصرف کنندگان هرویین نیست.
ظاهراً تأثیر هرویین بر روی گیرندههای مرفین بدن به گونهای است که خیلی سریع جذب آنها می شود و همینطور اثر تخریبی آن روی سیستم تولیدکننده مواد شبه افیونی جسم و سیستم ضد درد ، بیشتر و سریعتر از سایر مواد مخدر است و در مدت کوتاهی این سیستم را در جسم انسان از کار میاندازد و مصرف کننده آن خیلی زود به مصرف آن اعتیاد پیدا می کند.
شایان ذکر است در حال حاضر مواد مخدر جدید شامل کراک ، شیشه ، آیس یا کریستال گوی سبقت را در تخریب از هرویین ربودهاند و بلایی بر سر مصرف کننده میآورند که هرویین با آن قدرت وحشتناک نمیتواند بیاورد و بسیاری از مصرف کنندگان هرویین به مصرف کراک روی آوردهاند. روش درمانی کنگره 60 در مورد مصرفکنندگان هرویین تاکنون کاملاً مؤفق بوده است و در حال حاضر مصرف کنندگان هرویین که توانستهاند اعتیاد خود را به این ماده مخدر در کنگره 60 کاملاً درمان کنند تعدادشان بسیار است. در کنگره 60 طول درمان اعتیاد به هرویین 11 ماه است زیرا در این مدت سیستم تولیدکننده مواد شبه افیونی و ضد درد کاملاً راهاندازی میشود.
مورفین
در سال 1804 م. اولین الکالوئید تریاک – که شناخته شد – مورفین(morphine) نامگذاری کردند که از کلمه مورفئوس (Morpheuse)خدای رویای یونان باستان مشتق شده بود . از سال 1850م. که سرنگهای تزریق زیر جلدی به بازار آمد ، استفاده از آن گسترش بیشتری پیدا کرد.مورفین از تریاک استخراج میشود و یا مستقیما از ساقه خشخاش بدست می آید و به صورت پودری کریستالی به رنگ قهوه ای روشن و یا سفید می باشد.
مورفین به اشکال قرص، کپسول، پودر یا محلول عرضه می شود و از طریق خوراکی، کشیدن از راه مجاری تنفسی و تزریق زیر پوستی و داخل سیاهرگی مورد استفاده قرار می گیرد.شروع مصرف ‹‹ مورفین ›› را متخصصان به ‹‹ ماه عسل ›› تعبیر می کنند. زیرا ‹‹ مورفین ›› تمام احساسها را تغییر می دهد، و به تجربه های ادارکی، خلقی و حسی و اساساً ارتباطات شخص با دنیای خارج، ظاهر دلنشینی می بخشد. این لذت در ابتدا در مورد احساسات داخلی نامشخص، بسیار شدید است.
کارکرد ذهنی در سطوح بالا مانند قدرت استدلال نه تنها دچار اشکال نمی گردد، بلکه عملکرد آن با شور و هیجان زیاد توأم است. البته پس از مدتی مصرف، عادت پدیدار می گردد و شخص به ناچار مقدار مصرفی خود را افزایش می دهد.
اضطراب که خود جزئی از درد و رنج وابسته به کمبود احتمالی در اعتیاد است، سبب می شود که شخص علاوه بر افزایش مقدار مصرفی خود، فواصل مصرف را کاهش داده و به این شکل از بروز علائم کمبود و اضطراب احتمالی جلوگیری نماید.
البته افرادی هستند که مصرف روزانه خود را بدون افزایش قابل ملاحظه ادامه می دهند، و زندگی خود را براساس ریتم سرنگ ها قرار داده و به کار و زندگی معمولی خود مشغول می باشند. اما افراد دیگر قادر به تداوم کار و فعالیت نبوده و دائماً درپی بالا بردن مقدار مصرفی و پر کردن سرنگ های بعدی هستند.
اختلاف مورد اشاره مربوط به سازمان روانی – شخصیتی فرد و قدرت او در کنترل تمایلات و ارضا آن است. اما در اکثر موارد، اعتیاد به مشتقات ‹‹ تریاک ›› به طور عام و به ‹‹ مورفین ›› به طور خاص، موجب زوال سریع فیزیکی ، روانی و اجتماعی می گردد، و افرادی که قدرت ذهنی خود را حفظ کرده اند، رنج فراوان می کشند. زیرا دیگر از ماه عسل خبری نیست، بلکه فقط لحظات پر اضطراب و سختی وجود دارد که شخص به پرکردن سرنگ فردای خود می اندیشد.
مرفین به صورت امروزی برای از بین بردن درد از قرن 19 م. سابقه دارد و از حیث طبقه بندی فارماکولوژی، تضعیف کننده سیستم مرکزی اعصاب می باشد.
کدئین
کدئین به عنوان یک مخدر آگونیست که اغلب بصورت کریستال های سفید رنگ مشاهده میشود و به عنوان یک آرام کننده و ضد درد جزو مواد نارکوتیک و از مشتقات تریاک به شمار میرود. و درساخت با غلظت 10/1 درصد تا 2% درصد ساخته میشود. اشکال مختلف کدئین درسراسر جهان موجود میباشد. کدئین فسفات سفید رنگ و بصورت کریستالهای سوزنی شکل که بصورتمحلول معلق در آب و قابل حل در الکل دیده میشود. کدئینسولفات نیز بصورتکریستالهای سوزنی شکل بی رنگ یا سفید یافتمیشوندکه پودرآن قابلیت حلالیت در آب و کمی آن درالکل میباشد.اشکال مختلف دارویی دیگر قرص، شربت و کپسول میباشد.کدئین درشکل شربت که از راه خوراکی تجویز میشود جهت تسکین سرفههای غیر خلطی و همچنین ترکیب آن با بعضی از داروها غیر نارکوتیک مسکن جهت تسکین درد تجویز میشود. مقادیر زیاد کدئین و مصرف آن حتماً باید با تجویز پزشک صورت بگیرد.
موارد تجویز کدئین:
جهت تسکین دردهای خفیف و متوسط شامل دردهای مفصلی ـ دردکمرـ درد استخوان، درد دندان و سردرد و میگرن وهمچنین تسکین سرفههای خشک واسهال بکار میرود.
موارد احتیاط:
تمام اپیوئیدها و مخدرهای آگونیست سبب ایجاد وقفه و یا اختلال درتواناییها ی مغزی و فیزیکی انسانهای مبتلا میگردند. کدئین بایستی در افراد با بیماریهای مزمن قلبی و نارسایی تنفسی و آسم برونکیال و افزایش فشار جمجمه با احتیاط مصرف شود. در افرادی که دچار صدمات مغزی نخاعی جمجمه ای شده اند استعمال اپیوئیدها میتواند منجر به نارسائی تنفسی گردد.اپیوئیدها همچنین بدلیل اثر گذاری روی ماهیچة مثانه باعث احتباس اداری و یا سختی دفع ادرار میشوند.
مصرف در دوران بارداری :
درزنان باردار استفاده کدئین احتمال تشکیل نقائص دستگاه تنفسی جنین را افزایش داده ویا منجر به زایمان زودرس یا سقط جنین میگردد. همچنین دربعضی از جنینها علایم سندرم ترک نیز مشهود بوده است. اگر شما باردار هستید و یا مادرانی که وظیفه شیردادن دارند نباید از کدئین استفاه نمایند.
طرق مصرف:
کدئین میتواند از راه خوراکی (PO) زیرجلدی (SC) داخل ماهیچه ای (IM) ومقعدی (PR) مصرف گردد. اثر مصرف مقعدی یا رکتال بطور قابل ملاحظه ای موثرتر از اثر مصرف به روش خوراکی آن میباشد. مصرف کدئین بصورت وریدی ممکن است منجر به ورم ریه، تورم پوست و آزاد کردن مقادیر خطرناک هیستامین و اثرات گوناگون قلبی عروقی شود. زمانیکه کدئین بصورت خوراکی مصرف میشود حتماً باید یک لیوان پرآب و یامقداری غذا با آن خورده شود تا کمترین اثر را روی سیستم گوارش داشته باشد.
دوز اثر:
بعضی از افراد جهت سرخوشی از مقادیر بالای 150 میلی گرم استفاده مینمایند. برای دردهای خفیف ومتوسط دوز ائر به ترتیب زیر میباشد. در بالغین 15 تا 60 میلی گرم از راه خوراکی هر شش ساعت یا هر چهار ساعت یکبار برای سرفههای غیر خلطی و خشک در اطفال یک سال به بالا mg/kg 5/0 دو بار در روز استفاده میشود. پایین ترین دوز کشنده گزارش شده دوازده میلی گرم درهرکیلوگرم میباشد.
متابولیسم:
کدئین به سادگی در دستگاه گوارش جذب میشود و به سرعت به سرتاسر بافتهای بدن از طریق سیستم عروقی انتشار مییابد و پس از بافتها بوسیله کبد و طحال و کلیه دفع میشود. آگونیستهای مخدر و آنتاگونیستهای مخدر بطور مشخص برگیرندههای مغزی و دیگربافتها اثری میگذارند. این گیرندهها بطور گسترده اما نه پراکنده درسراسر سیستم مرکزی اعصاب شاهده میشوند. انواع گیرندههای مخدر شامل گیرنده مو(M) و کاپاKappa و دلتاdelta میباشند. تمرکز و انتشار آنها و انواع مختلف گیرندهها براساس وجود آنها در سیستم اعصاب مرکزی میباشد. گیرنده مو(M) بطور گسترده درسرتاسر سیستم مرکزی اعصاب خصوصاً سیستم لمبیک یافت میشود و همچنین دربخشهای دیگری مثل تالاموس و مغز میانی نیز مشاهده میشود.گیرنده کاپا در طناب نخاعی و کورتکس مغزی یافت میشود.
بی دردی یا فقدان احساس درد در اثر تغییرات سیستم درد در طناب نخاعی و ردههای فوقانی سیستم مرکزی اعصاب ناشی میشود. بطور کلینیکال تحریک گیرنده مو سبب ایجاد حالت فقدان درد، سرخوشی، دپرسیون تنفسی ، تنگی مردمک چشم و کاهش حرکات گوارش میگردد. تحریک گیرنده کاپا نیز علاوه براثرات فوق سبب کسالت و خستگی نیز میگردد.
اثرات کدئین :
لیست زیرشامل تمام اثرات کدئین و همچنین اثرات جانبی آن میباشد.
1- ساپرس کردن یا جلوگیری و توقف احساس پاسخ به درد، سرخوشی، خواب آلودگی، سستی کاهش اعمال فیزیکی دربعضی افراد و افزایش اعمال فیزیکی دربعضی دیگر، ترس، بی احساسی و احساس خستگی کردن، تنگی مردمک چشم،اختلال مغزی،عدم دید در شب توهم و متوقف کردن سرفه.
2- پایین آوردن وکاهش سرعت تنفس
3- تهوع و استفراغ، یبوست، کاهش اشتها ، کاهش حرکات معده، خشکی دهان، واکنشهای آلرژیک، مشکلات تنفسی، تورم لبها و زبان وصورت، تعریق، کاهش میل جنسی، خارش پوست.
DF118 نیز نوعی کدئین است.
حشیش
یکی از مواد مخدری که از زمانهای بسیار قدیم تا به امروز به منظور خروج از حالت تعادل طبیعی مورد استفاده بشر بوده و هست، حشیش میباشد. این ماده، از درختچهای به نام شاهدانه و یا کانابیس بهدست میاید.
موادیکه از قسمتهای مختلف این گیاه بهدست میآید، نامهای مختلفی دارند؛ مثل بنگ ، حشیش، گرس ، علف یا ماریجوانا که بسته به مقدار THc موجود در آنها از قدرت کمتر و یا بیشتری برخوردار هستند. THC یا تترا هیدرو کانابینول Tetra Hidro Canabinol، ماده اصلی این خانواده است که مقدار آن در قسمتهای مختلف گیاه متفاوت است. بیشترین مقدار THC در صمغ یا شیرهای است که از سطح برگهای این گیاه تراوش میشود.که از جمعآوری آنها، حشیش که قویترین فراورده آن است، بدست میآید.
ماده دیگری که از این گیاه بدست میآید، بنگ است که از جوشاندة ترکیب ساقه و برگهای این گیاه بدست میآید که به آن روغن حشیش نیز میگویند. مادة دیگر، علف یا گرس یا ماریجوانا است که از خشک کردن و پودر کردن برگهای گیاه شاهدانه بدست میآید. تمامی این مواد، حاوی مادة THC میباشد.THC در گذشتههای دور به عنوان داروی ضد درد مورد استفاده بودهاست اما با مشخص شدن عوارض و خواص این ماده که بر روی افراد مختلف متفاوت بود به تدریج استفاده دارویی آن کنار گذاشته شد. تصور عامه مردم این است که حشیش یا مواد همخانواده آن چون مورفین ندارند پس اعتیاد هم ندارند و اگر دارد اعتیاد یا وابستگی آن روحی و روانی است در حالیکه اعتیاد به این مواد کاملاً جسمی است و THC مستقیماً روی سیستم ضد درد یا تولید کنندة مواد شبه افیونی جسم اثر میگذارد و باعث تخریب آن میشود. این سیستم، قویترین مواد مخدر طبیعی و شبه افیونی را تولید میکند و بعضی از آنها نظیر دینورفین، 200 برابر مورفین خالص قدرت تخدیر و تسکیندارند. تخریب این سیستم و بروز اختلالات جسمی ، باعث بروز عوارض روانی هم میشود. طبق دیگاه کنگره 60 هر نوع مادهای که مصرف آن انسان را از حال تعادل طبیعی خارج میکند، روی این سیستمها اثر سوء و مخرب دارد.
از مهمترین اثرات مصرف حشیش میتوان به توهم، خیرهشدن و خیرهماندن به نقطهای خاص، گریه و خنده غیر طبیعی، پرخوری شدید(نشئهخوری)، اختلال در درک زمان، مکان و فواصل اشاره کرد. مهمترین عارضه طولانی مدت مصرف حشیش ، اختلال در حافظه ، فراموشی و توهمات عجیب و غریب و در نهایت دیوانگی است . بعضی از مصرف کنندگان حشیش که برای درمان به کنگره 60 مراجعه نمودهاند ، ادعا میکردند از بندگان برگزیده خداوند هستند و حتی ادعای مهدویت. به راستی چگونه با مصرف موادمخدر نظیر حشیش که عملی کاملاً شیطانی است ، میتوان بنده برگزیده خداوند شد؟!!
حشیش و مواد همخانواده آن ، از دیدگاه کنگره 60 مواد مخدر محسوب میشوند و اعتیاد سنگینی نیز به دنبال دارند که جسمی است زیرا سیستم تولید کننده مواد شبه افیونی جسم را از تعادل خارج میکندو از تعادل خارج شدن جسم ، عدم تعادل روانی را نیز به دنبال دارد . در حال حاضر مصرف کنندگان حشیش که به آن اعتیاد دارند و برای درمان به کنگره 60 مراجعه میکنند میتوانند اعتیار خود را به این ماده مخدر کاملاً درمان کنند.
الکل
الکل خالص، مایعی شفاف است و معمولا دارای 96 تا 97 درجه الکل خالص است. به این معنی که در 100 حجم آن، 97 حجم الکل و 3 حجم آب و دیگر ناخالصی ها وجود دارد. الکل اتانول از دیر زمانی شناخته شده و در طبیعت تقریبا در همه جا یافت می شود. در بسیاری از انواع تخمیرها همیشه مقداری از این الکل به وجود می آید و مقدار کمی از آن نیز در آبهای طبیعی و معدنی یافت می شود. برای تهیه الکل از شیوه های تخمیر مواد نشاسته ای و قندی ، یا از شیوه های سنتز و مصنوعی استفاده می کنند.
از نظر طبقه بندی فارماکولوژی، تضعیف کننده سیستم مرکزی اعصاب است که جزو آرام بخشها و سستی زاها طبقه بندی می شود. در پزشکی مصارف زیادی دارد ولی به علت سو استفاده در مصرف آن، مشکلاتی را در جامعه بشری ایجاد می کند.
الکل
از جمله اثرات الکل افزایش خواب و گشاد شدن عروق است و به عنوان منبع انرژی زا استفاده می شود. در دردهای بسیار شدید مانند دردهای سرطانی یا تخفیف اسپاسم های شدید عضلانی موثر است. هم چنین به صورت بخار در ماسکهای اکسیژن برای افرادی که دچار برخی ناراحتی های آسم، ریوی و اختلالات تنفسی هستند، استفاده می شود. همراه با مرفین در اعمال جراحی قلب باز و نیز در ضد عفونی و پانسمان جراحات مختلف پوست به کار می رود.
از نامهای خیابانی الکل می توان Booze (مشروب خواری ، میگساری)، Sauce (سوس، ترشی) و Juice (عصاره، شربت) را ذکر کرد.
اثر اصلی و عمده کوتاه مدت الکل بر سیستم اعصاب مرکزی است و به عنوان خواب آور یا بی حس کننده عمل می کند. علاوه بر آن، اثراتی در هوشیاری فرد و اعمال و وظایف دستگاه مغز و اعصاب دارد. به طور کلی اثر الکل بستگی به میزان نوشیدن، اندازه، وزن بدن وضعیت سلامت جسمی و روحی فرد مصرف کننده، تجربیات فرد از جمله درجه تحمل و وابستگی، خلق و خوی و درجه خلوص نوشیدنی محتوی الکل دارد.
مصرف نوشابه های الکلی در ابتدا موجب نوعی آرامش و رها شدن از قیودات و سرخوشی زیاد می گردد، ولی پس از مدتی اثرات واقعی آن از جمله ناهماهنگی در حرکات عضلات (آتاکسی)، اختلال در قضاوت، آسیب اعمال حرکتی و مهارتی، کندی واکنش و فعالیت دماغی و فکری تشدید حالت تهاجمی و پرخاشگری، تلوتلو خوردن، درهم و بر هم حرف زدن، سوزش قلب، پرحرفی، دوتا دیدن اشیا و افراد، گیج، گر گرفتگی ، کرختی و بی حسی اعضای بدن و افزایش ادرار می باشد.
مصرف الکل حتی مصرف کم آن به خصوص اگر همراه با دیگر مواد اعتیاد آور باشد به مهارت رانندگی صدمه و آسیب می رساند. پس از 8 تا 12 ساعت که از مصرف زیاد آن بگذرد، سردرد، تهوع، لرزش و استفراغ ایجاد می شود. مصرف خیلی زیاد آن ممکن است موجب فلج شدن فعالیتهای مغزی و دستگاه تنفسی و در نتیجه مرگ می گردد. به طور کلی این اثرات چنانچه همراه با مصرف آرام بخشها و دیگر داروهای تضعیف کننده باشد، تشدید می گردد. مصرف زیاد آن همراه با داروهای ضد افسردگی از جمله بار بیتوریک ها اغلب ممکن است، موجب مرگ فرد گردد. مصرف منظم و مستمر حداقل 4 بار نوشابه های الکلی در روز ممکن است در بلند مدت و به تدریج موجب آسیب کبد، مغز، قلب، و دیگر اعضای بدن گردد. مصرف مداوم نوشابه های الکلی موجب سایروز کبدی، پانکریت و اختلالات کیسه صفرا، ناراحتی های گوارشی، زخم معده و اثنی عشر، گاستریت و برخی از سرطانها در دستگاه جهاز هاضمه می گردد. نقشهای دستگاه عصبی از جمله نارسایی های اعمال هوشی، حرکتی و بی ثباتی هیجانی، کاهش ادراک حسی و سرانجام از دست دادن حافظه و فراموشی، تیرگی بینایی در بیشتر افراد معتاد به الکل دیده می شود. شایع ترین اختلال سیستم عصبی در الکلیسم مزمن، آسیب قرنیه و اعصاب چشم است. آسیب به مغز و ضایعات نسوج مغز، ناراحتی های قلبی از جمله آریتمی و تاکیکاردی از عوارض سوء مصرف است. الکل، رگهای کرونری قلب را کاهش می دهد. این ماده در مردان موجب ضعف قوای جنسی می گردد و قدرت باروری آنان را کاهش می دهد. مصرف مزمن و زیاد مشروبات الکلی موجب اضطراب، عصبانیت و تند خویی، تحریک پذیری دلیریوم، ترمنس و دپرسیون سیستم اعصاب مرکزی می گرد. از هم پاشیدگی زندگی خانوادگی، شغل و اجتماعی به طور کلی اعمال ضد اجتماعی و زوال ابعاد شخصیتی در نتیجه ادامه مصرف مشروبات الکلی پدیدار می گردد.
الکل اتانول یکی از داروهای اعتیاد آور محسوب می شود که به عنوان ماده آرام بخش برای خواص نشاط آور آن مصرف می شود. افزایش مقدار مصرفی آن به منظور ایجاد اثر مطلوب، ممکن است موجب ایجاد تحمل و وابستگی فیزیکی گردد. مصرف کنندگان مزمن یا افراد معتاد به آن ممکن است به مقدار ثابت مشروب بنوشند بدون اینکه مست شوند، در این صورت احتمال دارد که یک نوع وابستگی جسمی و روانی در آنان به الکل به وجود آید که قطع مصرف آن، نشانه های ترک را به صورت تحریک پذیری زیاد، تشنج، دلیریوم ترمنس، حالات بی قراری یا عصبانیت، بی خوابی، بد اشتهایی، عرق کردن و استفراغ ظاهر می سازد.
الکل به عنوان داروی اعتیاد آور، قدرت ایجاد وابستگی جسمی و روانی را دارد.
الکل و بارداری:
استفاده از مشروبات الکلی در دوران بارداری موجب ایجاد ناراحتی های جدی و غیر طبیعی شدن نوزاد می گردد. زنان بارداری که در دوران بارداری به حد زیاد مشروب می نوشند، ممکن است کودکان غیر طبیعی با نقیصه های ذهنی یا جسمی به دنیا آورند. در یک آزمایشگاه – که در اثرات الکل بر روی جنین مادران الکلی آزمایش انجام شد- مشخص گردید که: نوشیدن زیاد و سپس قطع مصرف الکل در دوران بارداری، اثراتی را بر جنین می گذارد. در 322 نوزادی که غیر طبیعی بودند، 32 درصد آنان متعلق به مادران مشروب خوار در حد افراط بودند و 14 درصد آنان متعلق به مادران مشروب خوار در حد متعادل و 9 درصد آنان متعلق به مادرانی که ترک کرده و در حال محرومیت به سر می برند. 20 نفر از 162 نوزادی که پس از تولد دچار سندرم قطع الکل بودند، متعلق به مادرانی بودند که در دوران بارداری شان روزانه 300 میلی لیتر یا بیشتر مشروبات الکلی می نوشیده اند.
متادون
ترجمه و تدوین
دکتر نازی اکبری عضو هیئت علمی کنگره 60
متادون چیست ؟
متادون اولینبار در زمان جنگ جهانی دوم در کشور آلمان ساخته شد. زمانی که عرضة تریاک در اروپا به دلیل آغاز جنگ جهانی دوم متوقف شد مصرف کنندگان تریاک دراروپا و خصوصاً در آلمان که تعدادشان کم نبود با مشکل جدی مواجه شدند. در میان مصرف کنندگان آلمانی ، مقامات عالیرتبه نظامی نیز از جمله هرمانگورینگ (جانشین هیتلر) به چشم میخوردند. شیمی دانان و شرکتهای داروسازی آلمان به سفارش مسئولین کشور مادهمخدر مصنوعی جدیدیی تولید کردندکه به خشخاش متکی نبود. شیمیدانان موفق به تولید دارویی شدند که نه تنها مؤثر بود بلکه ماندگاری آن نیز در بدن بیشتر از سایر مواد مخدر بود.
مدت زمان تأثیر هروئین در بدن حدود 2 ساعت است در نتیجه مصرف کنندگان نیاز دارند که چندینبار در روز از این ماده استفاده کنند درحالیکه این دارو میانگین بین 24 تا 74 ساعت ، با درنظر گرفتن میزان مصرف و سوخت و ساز بدن افراد ، تداوم دارد . نام این دارو یا ماده مخدر مصنوعی متادون بود. با گذشت زمان متادون داروی منتخب پزشکانی شد که سعی در درمان بیماری اعتیاد و وابستگی به موادمخدر داشتند و دارند .
متادون به چه شکل استفاده میشود ؟
متادون مادهمخدر مصنوعی است که به صورت قرص ، شربت و آمپول مورد استفاده قرار میگیرد و نوع قرص و شربت آن با دوزهای مشخص به طور خوراکی مصرف میشود. این ماده میتواند معمولاً خماری و اشتیاق معتادان به هروئین را تا 24 ساعت کنترل کند. بیماران معمولاً از نظر فیزیکی به همان اندازه به متادون وابسته هستند که به هروئین و یا هر مادهمخدر دیگری وابسته بودند .
معتادان پس از هر بار استفاده از هروئین و گذشت ساعات اوج نشئگی ، مدت زمان کوتاهی حالات طبیعی داشته و پس از آن با خماری روبرو میشوند . این خماری و حس نیاز میتواند عوارضی شبیه به آنفلوآنزا با درد ، اضطراب و افسردگی.......... داشته باشد .
این دوره یا سیکل تکراری ، هر 4 تا 8 ساعت با استفاده از هروئین تکرار میشود. برخی از متخصصین بر این باورند که این دوره یا سیکل با استفاده از متادون قابل کنترل است. از نظر علمی احتمال چنین امری وجود دارد چرا که متادون با سرعت کمتری به سیستم بدن وارد و رها میشود و مدت طولانیتری از هروئین و یا هر موادمخدر دیگری در بدن باقی میماند. موادمخدر با گیرایی کوتاه مدت مانند هروئین و مرفین باعث ایجاد و تداوم نوعی فرایند غیرطبیعی در مغز شده که باعث اختلال در احساس سلامتی و روند عملکرد طبیعی بدن میشوند .
استفاده از متادون در شرایط قطع مصرف مواد مخدر باعث قطع بسیاری از این روندهای تخریبی شده و بسیاری از عملکردهای بیولوژی سیستم عصبی را به حالت طبیعی در میآورد .
اما آنچه که باید درنظر گرفته شود این است که متادون به عنوان جایگزینی برای دیگر موادمخدر استفاده شده و به خودی خود نوعی اعتیاد است نه درمان !!
تأثیرات متادون
از معمولترین عوارض استفاده از متادون میتوان از خوابآلودگی ، منگی ، ضعف ، ناخوشی ، خشکی دهان ، اختلال دریچه پروستات و تأخیر در روند ادرار طبیعی ، یبوست و یا نوسان تنفسی نام برد .
حساسیت پوستی ، کهیر ، خارش ، سردرد ، سرگیجه ، فقدان تمرکز ، احساس مستی ، گیجی ، افسردگی ، ضعف بینایی ، رنگ پریدگی ، عرق کردن ، طپش قلب ، حالت تهوع و استفراغ از عوارض احتمالی استفاده از متادون میباشند.
از غیرمعمولترین عوارض استفاده از متادون میتوان از حساسیت آنافیلاکسی (نوعی مسمومیت خونی) ، اُفت فشار خون که باعث ضعف و از حالرفتگی میشود ، سردرگمی ، توهم ، عدم تعادل در راه رفتن ، رعشه ، پرش عضلات و ضعف عضلانی نام برد. استفاده از متادون خطر انسداد و از کار افتادگی کلیهها را نیز همراه دارد .
علائم استفاده مفرط (overdose) یا استفاده بیش از حد متادون شامل موارد ذیل می باشد:
خوابآلودگی ، گیجی ، رعشه ، تشنج ، منگی که منجر به کما میشود ، سرمای بدن ، افت فشار خون و کندی نسبی ضربان قلب میباشد .
سم زدایی با متادون چیست ؟
سمزدایی با متادون معمولاً تحت نظر متخصصین صورت میگیرد. در طول این دوره درمان هر زمانی که شخص معتاد علائم خماری را تجربه کند به وی متادون داده میشود. این علائم عبارتند از عطسه ، خمیازه ، آبریزش چشمها ، آبریزش بینی ، عرق شدید ، تب ، گشادی مردمک چشمها ، دلپیچه ، حالت تهوع ، بدن درد ، رعشه و تندخویی .
پس از چندین هفته تنظیم میزان و مقدار استفاده و با وضعیت ثابت حال درمانجو، میزان متادون به تدریج کاهش مییابد. میزان کاهش متادون بستگی مستقیم به عکسالعملهای جسمی شخص دارد. هدف استفاده از متادون نگهداری عوارض خماری در حد قابل تحمل ، برای درمانجوست .
آیا متادون اعتیادآور است ؟
پاسخ به این سؤال مثبت است. در طی تحقیقاتی که در جهت کشف میزان اعتیاد به متادون در کشور انگلستان انجام شد این موضوع به اثبات رسید. به عنوان مثال در یکی از این آزمایشها به درمان جویانی که چشمانشان بسته بود متادون و هروئین داده شد. هیچیک از آن ها قادر به تشخیص بین تأثیر این دو مادهمخدر نبودند. این تحقیق نشان داد که مشکل اضافی که مصرفکنندگان متادون برای رهایی از هروئین تجربه میکنند ترک خود متادون است ! ترک اولیه هروئین شاید در مدت یک هفته تا 10 روز میسر باشد ولی ترک متادون میتواند ماهها یا سالها طول بکشد .
عجیب آنکه متادون که به عنوان مادهای برای ترک موادمخدر باید استفاده شود مرتباً در بازار سیاه و به طور غیرقانونی خرید و فروش شده و باعث ایجاد شمار گوناگونی از مرگ در اثراستفاده بیش ار حد یا (overdose) شده است .
اعتیاد به متادون بسیار خطرناک بوده و ترک آن هم بسیار مشکل. در تحقیقات NHSDA در آمریکا بسیاری از افراد رها شده از مصرف هروئین معتقد بودند که ”وحشت“ ترک هروئین به مراتب کمتر از ”عذاب“ ترک متادون است .
بسیاری افراد از اعتیاد به هروئین به اعتیاد به متادون منتقل میشوند و تنها وحشت عذاب ترک متادون باعث میشود که طول درمان سالها ادامه یابد.
آیا متادون راه چاره است ؟
تحقیقات در گلاسگو بریتانیا
دکتر راسلنیوکومب مطالعه و تحلیل خاصی را در مورد میزان مرگ و میر در اثر استفاده از متادون در شهر لیورپول انگلستان به انجام رساند . بر مبنای این تحقیق وی به این نتیجه رسید که طرح استفاده از متادون برای کاهش صدمات به معتادین ممکن است باعث افزایش تعداد قربانیان شود تا پیشگیری و درمان اعتیاد .
وی یادآور میشود که متادون ماده بیخطری نیست. تأثیر متادون بر افراد مختلف متفاوت است. میزان مصرفی متادون یک شخص میتواند برای شخص دیگر مسمومیت ایجاد کند. این به این معناست که شخص با استقامت بدنی بالا میتواند از متادون استفاده و به زندگی عادی خود ادامه دهد و همان مقدار متادون میتواند برای شخص دیگری با استقامت پائینتر مرگآور باشد .
این تحقیق باعث بروز بحث ، گفتگو ، انتقاد و تبادلنظر در میان متخصصین در این زمینه شد. با اینکه عدهای با نظرات و یافتههای دکتر نیوکومب موافق بودند ، عدهای نیز اعتبار تحقیقات وی را زیر سؤال بردند چرا که معتقد بودند از تعداد مرگ و میر ذکر شده در تحقیقات کلاسگو تعداد کثیری از ترکیب داروهای مختلف استفاده میکردند و نمیتوان به صحت این تحقیق تکیه کرد .
چکیدهای از تحقیق و یافتههای دکتر نیوکومب :
در دهه 1970 در انگلستان (35 سال پیش) سمزدایی در انگلستان معمول بوده ولی از دهه 80 با شیوع بیماری ایدز استفاده از سوزن مشترک یکی از راههای انتقال این بیماری شناخته شده و درمان از طریق متادون به طور قانونی آغاز شد .
هدف درمان از طریق متادون
ـ بهبود بخشیدن به وضع سلامتی معتادین با استفاده از مواد کم خطر و خالص و اندازهگیری شده و تحت نظر متخصصین .
ـ پائین آوردن میزان دزدی و جنایت با در اختیار گذاردن متادون به صورت مجانی. به این شکل که آنان برای پرداخت هزینه مواد به دزدی و جنایت دست نزنند .
ـ بهبود بخشیدن به وضعیت اجتماعی معتادین ، روابط خانوادگی ، مالی ، کاری ، خانه و قوانین مسکن (مثلاً افرادی که در یکی از مراکز مخصوص با استفاده از متادون اقدام به ترک میکنند در لیست اولویت واگزاری خانههای دولتی قرار میگیرند. به این شکل از وضعیت کارتنخوابی نجات پیدا میکنند. وقتی آدرس و مسکن داشته باشند میتوانند پول بیکاری بگیرند ـ جهت کاریابی به آنان کمک میکنند و با داشتن آدرس مشخص پلیس به راحتی میتواند آنان را زیر نظر داشته باشد.
ـ در واقع استفاده از متادون و حتی مرگ و میر ناشی از آن حداقل بهایی است برای مهار کردن شیوع بیماری HIV یا ایدز .
در سال 1988 ، 971مورد مرگ در اثر مسمومیت با موادمخدر کنترلی اعلام شد. تا سال 1992 این تعداد به 1001 رسید و سه مورد مواد مشخص تجویزی یعنی متادون ، مرفین و هروئین شناخته شد .
در طول 10 سال یعنی سال 82 تا 92
ـ مرگ در اثر متادون از 16 مورد در سال به 131 مورد رسید
ـ مرگ در اثر مرفین از 27 مورد در سال به 95 مورد رسید
ـ مرگ در اثر هروئین از 11 مورد در سال به 51 مورد رسید
منتقدین معتقدند با اینکه در گلاسگو تعدادی از افراد در اثر اُوردوز با متادون جان خود را از دست میدهند ، در اثر نبود متادون این احتمال وجود دارد که تعداد بیشتری در اثر ترکیب مواد متعدد خیابانی جان خود را از دست دهند .
دکتر نیوکومب در برآورد تحقیقی خود به این نتیجه میرسد که :
ـ اگر به طور کلی میزان مرگ و میر در اثر استفاده از هروئین را با متادون مقایسه کنیم ـ میزان تلفات در اثر استفاده متادون در سال 1990 شش برابر ، در سال 1991 سه برابر و در سال 1992 چهار برابر بیشتر از استفاده از هروئین بود. همچنین اگر میزان مرگ و میر اتفاقی در رابطه با هروئین را با متادون مقایسه کنیم میزان تلفات در اثر استفاده از متادون در سال 1990 چهار برابر ، سال 1991 سه برابر و در سال 1992 چهار برابر بوده است .
لازم به توضیح است با وجود اینکه ارقام ذکر شده در بالا نیاز به تفسیر و توضیحات و حتی بررسی بیشتری دارد ، اما به طور شفاف نشانگر این واقعیت است که میزان تلفات و مرگ و میر در بین مصرفکنندگان متادون به مراتب بیشتر از مصرفکنندگان هروئین است .
دکتر نیوکومب در نتیجهگیری پایانی این تحقیق متذکر میشود که یکی از سؤالات مطرح در این تحقیق این است که چرا دستاندرکاران امر ، توجه لازم را به عواقب استفاده از متادون معطوف نمیدارند ؟
وی معتقد است که دولت میبایست بیش از آنکه به مهار کردن موادمخدر به طور کل تمرکز کند در سیاستهای خود ، به چگونگی کمک به معتادان و شناسایی چگونگی کاهش آسیب و ایجاد خطر برای سلامتی آنان بپردازد. یکی از نمایشهای کلیدی در جهت تشخیص این آسیبها پرداختن و تحت نظر گرفتن روند استفاده از مواد جایگزین و عوارض آن و تعداد مرگ و میر در اثر استفاده از مواد است .
از دید دکتر نیوکومب برای مقابله با مرگهای ناشی از مصرف متادون ، شاید میبایست از رژیم و درمان با استفاده از موادمخدر دیگری به جای متادون استفاده کرد. به طور مثال مورفین یا دیامورفین. این نظریه مورد بررسی مدیرکل مراقبتهای بالینی در کینگر کالج لندن قرار گرفت. وی در یکی از بیانیههای مطبوعاتی خود گفت :
« معتادین میزان صحیح متادون تجویز شده را استفاده نمیکنند و شاید میبایست به آنان مواد دیگری مانند هروئین تزریقی تجویز شود. ما میبایست به دنبال راهی برای توقف روند استفاده و مصرف بیش از حد متادون و همزمان درمان ایمن معتادین باشیم. »
در پایان دکتر نیوکومب یادآوری میکند که استفاده از متادون به یادآورندة این مَثَل در بین پزشکان است که میگویند : عمل جراحی با موفقیت انجام شد ولی مریض درگذشت ! اگر افرادی که از هروئین به متادون روی میآورند در معرض خطر و ریسک بیشتری قرار میگیرند ، با چه معیاری میتوان تصمیم گرفت که چه تعداد مرگ و میر قابل قبول است ؟
نظر به اینکه دیدگاه دکتر نیوکمب و مدیرکل مراقبتهای بالینی در کینگرکالج لندن که میگوید شاید بایستی به جای متادون برای درمان اعتیاد به معتادان مواد مخدر دیگری مثل هرویین تجویز کرد و این برنامه به صورت پروژه تحقیقاتی در حال اجرا می باشد ، خوب است نظرمهندس خودمان آقای دژاکام که در سخنرانی خودش در کنگره سراسری اعتیاد در دانشگاه سیستان و بلوچستان در 8 سال پیش ارائه کرد را بنویسم.
مهندس دژاکام در پایان مقاله خود که تحت عنوان صورت مسئله اعتیاد مطرح گردید چنین میگوید :
خارج از بحثهای قانونی و حقوقی ، من به تجربه دانستم هیچ دارویی مناسبتر، قویتر ، کم خطرتر ، ارزانتر و مفیدتر از خود تریاک برای ترک اعتیاد یک معتاد وجود ندارد.
همچنین با صحبتی که با ایشان داشتم با نظر آقای دکتر نیو کمب کاملاً موافق هستند ولی می گویند ، هرویین به دلیل طول عمر و ماندگاری کوتاهش مناسب نیست اما تریاک با 25 نوع آلکالویید قوی و نیرومندش جایگزین بسیار مناسبی میباشد.
به هرحال استفاده از تریاک برای درمان اعتیاد که شامل پروتکل درمان به صورت کاهش تدریجی و پلهای در طول 11 ماه میباشد به صورت جامع برای اولینبار در تاریخ 1997 توسط کنگره 60 در ایران مورد آزمایش قرار گرفت که نتایج بسیار مطلوبی را تاکنون به ارمغان آورده است که غیرقابل تصور میباشد و بر همین مبنا کنگره 60 معتقد است که اعتیاد کاملاً قابل درمان میباشد و من خودم در سفری که در چندین مرحله به ایران داشتم از نزدیک با این موضوع برخورد نمودم و با افراد متعددی از کنگره 60 که با این روش درمان شده بودند مصاحبه داشتهام و هماکنون نیز در حال تحقیق در کنگره 60 میباشم .
لازم به توضیح است مشروح پروتکل درمان اعتیاد با موادمخدر در کتاب عبور از منطقه 60 درجه زیر صفر به زبان فارسی در سال 1997 توسط مهندس حسین دژاکام که خودشان هفدهسال مصرفکننده موادمخدر بودهاند ، نوشته شده است و تاکنون 6 مرحله تجدید چاپ شده است .
رص ها و داروهای روانگردان
اعتیاد به قرص و داروهای روان گردان و شیمیایی از زمانی شروع شد که از این داروها به عنوان داروی ترک یا درمان اعتیاد به مواد مخدر سنتی نظیر تریاک و همچنین هرویین استفاده شد. در گذشته مواد مخدری که توسط معتادان مصرف می شد ، تریاک ، شیره تریاک و در نهایت هرویین بود. اما با ورود قرصها و داروهای شیمیایی و روان گردان به عنوان داروی ترک اعتیاد ، اعتیاد جدیدی تحت عنوان اعتیاد به قرص و داروهای شیمیایی و روان گردان پا به عرصه وجود گذاشت که یکی از مخرب ترین انواع اعتیاد به شمار می رود و اعتیاد به آن به مراتب وخیم تر و مخرب تر از اعتیاد به هرویین و تریاک است.
مصرف کنندگان این داروها به منظور ترک یا درمان اعتیاد ، مصرف این داروها را خودسرانه و یا به تجویز متخصصان ترک اعتیاد شروع کردهاند و پس از مدتی به مصرف آن ها معتاد شدهاند. اکثر این افراد دوباره به مصرف مواد مخدر اولیه خود روی می آورند در حالیکه اعتیاد به قرص نیز به آن اضافه شده است . بعضی از مصرف کنندگان قرص در روز بیش از 300 عدد قرص مصرف می کنند که تخریب آن بسیار وحشتناک و در نهایت به اغتشاش شعور و معمولا َ خودکشی منتهی می شود. بررسی سیر تاریخی داروهای ترک اعتیاد که توسط بعضی از متخصصین تجویز می شده است ، نشان می دهد که این داروها نه تنها کمکی به حل مسئله درمان اعتیاد نکرده اند بلکه باعث حاد شدن قضیه نیز شده است و هر بار با ورود دارویی جدید به عرصه داروهای ترک اعتیاد ، در واقع ماده مخدر جدید و خطرناکی به جمع مواد مخدر و اعتیاد آور اضافه شده است .
جهت آشنایی با مهمترین این داروها ، به اسامی بعضی از آن ها به اختصاراشاره می شود.
داروهایی که در حال حاضر بیشترین سوء مصرف را دارند و اعتیاد به آن ها نسبتاَ زیاد است را می توانیم به سه دسته کلی تقسیم کنیم .
1- بنزودیازپینها
2- باربیتوراتها
3- ضد افسردگیهای سه حلقهای
خانواده بنزودیازپین ها شامل: دیازپام ، لورازپام ، اگزازپام ، پرازپام ، هالازپام ، آلپرازولام ، فلورازپام ، تمازپام ، کلونازپام و کلرودیازپوکساید .
باربیتورات ها شامل: پنتو باربیتال ، آموباربیتال ، سکوباربیتال و فنوباربیتال.
ضد افسردگیهای سه حلقهای شامل: ایمیپرامین ، آمیتریپتیلین ، نورتریپتیلین ، پروتریپتیلین ، تری میپرامین ، و دزیپرامین میباشند.
داروهای دیگری نیز از دسته پروپاندیولها نظیر متروبامات و تایبامات و همچنین آنتیهیستامین ها مانند دیفن هیدرامین ، هیدروکسیزین ، دوکسیلامین و پیریلامین نیز وجود دارند.
در این میان داروهایی چون دیفنوکسیلات ، ترامادول و کلونیدین نیز برای ترک اعتیاد مصرف زیادی دارند.
نکته مهم این که هر کدام از این داروها در علم پزشکی و تجویز آنها توسط پزشکان محترم برای بیماریهای خارج از حوزه اعتیاد به مواد مخدر ، کارایی خاص خود را داشته و در استفاده صحیح آن ها طبق نسخه پزشک هیچ شکی نیست . آنچه که مدنظر ماست سوءمصرف این داروها و مصرف خودسرانه به منظور ترک اعتیاد و اعتیاد به مصرف آن ها در کنار مصرف سایر مواد مخدراست.
یک مصرف کننده قرص که انواع مختلفی از داروها را در تعداد زیاد مصرف می کند ، به عنوان مثال تعدادی قرص از خانواده بنزودیازپینها به همراه تعدادی دیفنوکسیلات و غیره مصرف می کند ، راهنمایان کنگره 60 اجازه تغییر در برنامه مصرف او را ندارند.
ممکن است راهنما با اثرات این داروها تا اندازه ای آشنا باشد اما باید بدانیم که هریک از این داروها به تنهایی و جداگانه ، آن هم در دوزاژ مشخص دارای اثرات تعریف شده و شناخته شدهای میباشد. اما زمانی که شخص خودسرانه مقادیر بالایی از یک نوع دارو را مصرف می کند ، به نسبت بالا رفتن دوز یا مقدار مصرف ، اثرات آن دارو تغییر می کند. معمولاً مصرف کنندگان قرص در اندازه و مقداری مصرف می کنند که شاید در هیچ مرجعی به اثرات آن اشاره نشده باشد. به عنوان مثال حداکثر دوز مجاز دیفنوکسیلات در روز 15 میلی گرم میتواند باشد که اثرات و عوارض آن مشخص شده است. اما زمانی که شخصی به میزان 200 یا 300 یا حتی 400 میلی گرم دیفنوکسیلات مصرف می کند ، اثرات آن کاملاً ناشناخته است. خدا میداند چه عوارضی در شخص به وجود میآید . حال در نظر بگیرید که فردی تعداد زیادی دیفنوکسیلات را به همراه تعدادی دیازپام و تعدادی ترامادول و تعدادی آمیتریپتیلین و غیره مصرف می کند . در اینجا عوارض به وجود آمده ، نه عوارض دیفنوکسیلات است و نه عوارض دیازپام و نه عوارض آمیتریپتیلین . بلکه نتیجه سومی است که از ترکیب این داروها به وجود آمده و کاملاً ناشناخته و عجیب و غریب است. ممکن است در این حالت ، راهنما با توجه به اطلاعات و تجربیات خود ، مقدار مصرف این داروها را کم و زیاد و یا تغییر دهد و یا بخواهد دارویی را حذف کند . کنگره 60 معتقد است آز آنجایی که راهنما پزشک نیست به هیچ وجه اجازه تجویز دارو و همینطور تغییر این داروها یا جابجایی آنها را ندارد.
باید در نظر گرفت شخص مورد نظر نردبان بلند و خطرناکی را بالا رفته و خود را در وضعیتی خطرناک و بحرانی قرار داده است.در این حالت هرگونه حرکت اشتباهی از سوی راهنما ممکن است عواقب بدی را به همراه داشته باشد. به همین دلیل کنگره 60 قویاً اعلام می کند راهنما اجازه چنین دخالتی را ندارد.
در این وضعیت راهنما فقط می تواند شخص مورد نظر را آرام آرام از نردبانی که بالا رفته پایین آورد. یعنی راهنما میتواند به آرامی در پلههای یک هفته تا 21 روز و مطابق با اصول روش درمان تدریجی و کاهش پلهای مصرف ، مقدار مصرف او را همانگونه که هست کاهش دهد نه اینکه بخواهد آنها را با داروهای دیگری عوض کند و یا بگوید این را بخور و این یکی را نخور. خیر، فقط مجاز است مقدار قرصها را کاهش دهد تا جایی که به صفر برسد.
شایان ذکر است با توجه به اثرات مخرب داروهای روانگردان ، کاهش مقدار آنها بایستی با احتیاط و دقت بیشتری نسبت به مواد مخدری چون تریاک صورت گیرد. ممکن است در این اثنا شخص دارویی را به تجویز پزشک و برای بیماری خاصی مثل ناراحتی قلبی ، در کنار سایر قرصها و مواد مصرفی خود مصرف کند ، راهنمایان کنگره 60 در مورد این دسنه از داروها نیز که برای بیماری خاصی از سوی پزشک تجویز شده است ، حق کوچکترین دخالتی را ندارند. در اینجا بیمار میداند و پزشک خود که هر طور صلاح می دانند عمل کنند. راهنمایان کنگره 60 فقط اجازه تیپر یا کاهش قرصها و یا داروهایی را دارند که شخص خودسرانه مصرف کرده و میکند.
اگر شخصی فقط مصرف قرص و دارو داشته باشد به تدریج و با توجه به خطوط قرمزی که توضیح داده شد میتواند مصرف شخص را کاهش داده و به صفر برساند.
اگر شخصی قرص و دارو به همراه مواد مخدری چون هرویین تریاک و یا شیره تریاک مصرف می کند ، اولویت اول در کاهش قرص و دارو می باشد.
تریاک و قرص : اولویت اول کاهش و حذف قرص ، اولویت دوم کاهش و قطع تریاک.
هرویین و قرص : اولویت اول حذف هرویین و جایگزینی آن با تریاک ، اولویت دوم کاهش و حذف قرصها و اولویت سوم کاهش و قطع تریاک.
از آنجاییکه هرویین های امروزی بیش از 90% درصد ترکیبات آن قرص و داروهای شیمیایی و روان گردان می باشد ، لذا مصرف هرویین با قرص سازگاری بیشتری نسبت مصرف همزمان تریاک و قرص دارد. ممکن است تصور شود که جایگزینی تریاک با هرویین برای شخصی که هرویین به همراه قرص مصرف میکند خطرناک باشد و یا عوارض جدیدی را به وجود آورد ، از آنجایی که در کنگره 60 کسی نمیتواند با مصرف هرویین سفر اول خود را ادامه دهد ، باید مصرف هرویین قطع شود. از سوی دیگر، تریاک ترکیبی از آلکالوییدهای قدرتمند دارویی با اثرات آرامبخش ، ضد درد ، ضد افسردگی ، خواب آور و در عین حال نشاط آور میباشد که نمی تواند برای شخص مورد نظر خطرناک باشد . نه تنها خطرناک نیست بلکه او را در وضعیت بهتری قرار میدهد. جایگزینی تریاک به جای هرویین ممکن است مختصر عوارضی را برای شخص به و جود آورد اما در کل حال او را بهتر میکند. از آنجاییکه بعد از جایگزینی تریاک به جای هرویین روند کاهش تدریجی قرص نیز آغاز می شود ، لذا عوارض ناشی از مصرف قرص نیز روز به روز کمتر میشود. مصرف تریاک همچنین باعث میشود تا تحمل عوارض ناشی از کاهش مصرف قرص و داروها ، راحت و امکان پذیر باشد.
نکته مهم : از آنجاییکه مصرف قرص و داروهای روانگردان اثرات بسیار مخربی روی سیستم اعصاب مرکزی ، سیستم تولید کننده مواد شبه افیونی و سایر قسمتهای جسم میگذارد ، لذا قطع ناگهانی آن ها و یا کاهش آن ها بیش از مقدار 20% درصد در هر پله ، میتواند خطرناک باشد. در بسیاری از مراکزی که مصرف کنندگان مواد مخدر یا معتادان را به صورت شبانه روزی نگهداری می کنند ، دیده شده است که مصرف کنندگان قرص با قطع ناگهانی مصرف قرص و یا عدم دسترسی به قرص دچار اغتشاش شعور در حد بالا و همچنن دست به خودکشی زدهاند. مصرف قرص و داروهای روان گردان باعث ایجاد توهماتی میشود که ممکن است بر اثر آن شخص صداهای عجیب و غریب و یا تصاویر عجیب و غریب را ببیند که البته برای او کاملاً واقعی است و در نتیجه درک صحیحی از مکان و زمان و اطرافیان نداشته باشد که لازم است راهنما در برخورد با این افراد ، مد نظر داشته باشد. البته این عوارض برای کسانی است که مصرف قرص در مقدار زیاد و به مدت طولانی داشتهاند و کسانی که مصرف قرص در مقدارکم و مدت کم دارند و یا داشتهاند معمولاَ دچار این حالات نمیشوند.
داروهای خواب آور
داروهای خواب آور : بنزو دیازپین ها
برخی از دارو هائی که برای درمان بیماری های اعصاب و روان تجویز می گردند در ادامه مصرف نابجا بسیار خطرناک و اعتیادآور هستند که در دو گروه عمده تقسیم می شوند که اغلب برای درمان بی خوابی ،افسردگی تجویز شده اند :
1- بنزو دیازپین ها (دیازپام ها ،اگزازپام ،کلونازپام ،لورازپام ،قلورازپام ،کلرودیازپوکساید ....)
2- باربیتیورات ها (فنوباربیتال .سکوباربیتال )
در پزشکی این داروها به عنوان ضد اضطراب ،درمان بی خوابی ، ضد تشنج ،شل کننده عضلانی و رفع علائم ناشی از ترک اعتیاد تجویز می شود .
افرادی که به این مواد وابسته می شوند معمولاً در یکی از سه گروه زیر قرار می گیرند :
1- بیماران مبتلا به افسردگی یا اختلالات روانی که دوز بالائی از این دارو ها برای مدت طولانی برای آنها تجویز شده است .
2- افرادی که بطور خودسر برای درمان بی خوابی و کاهش اضطراب ازاین داروها استفاده می کنند .
3- افراد وابسته به انواع مواد مخدر که برای رفع عوارض ناشی از ترک ماده مخدر توسط پزشک یا خودسر
با این دارو ها آشنا شده و پس از عود مجدد اعتیاد قادر به قطع دارو ها نبوده و اکنون بالاجبار دارو را همراه ماده مخدر مصرف می کند که در میان این سه گروه ازعوارض بسیار شدیدتر و خطرناکتری برخوردار هستند .
مکانیسم اثر داروها :
این دارو ها از طریق گیرنده گابا در بدن عمل می کند . نتیجه مطالعات نشان داده که گیرنده های اختصاصی برای بنزو دیازپینها در مغز بصورت پیش سینا پسی وجود دارند و این ها از طریق گیرنده گابا باعث باز شدن کانال کلر شده و ورود کلر منفی به نرون می شوند و با اتصال دارو سبب تسهیل اثرطبیعی گیرنده گابا شده و اثرات خود را نشان می دهند .
در هنگام مسمومیت دارویی علائم زیر ظاهر می شود :
گیجی ،افت علائم حیاتی و ضعیف شدن رفلکس ها ، که در این گونه موارد وادار کردن بیمار به استفراغ و تخلیه معده قبل از رسیدن به پزشک ضروری است .
مطالعه برروی بنزو دیازپین ها نشان می دهد که این دارو ها پس از یکماه مصرف ایجاد وابستگی می نماید و در هنگام قطع مصرف ،بسته به تعداد ودفعات مصرف علائم محرومیت 24 ساعت پس از آخرین مصرف شروع شده و تا 72 ساعت بعد به اوج خود می رسد که شامل مواردی نظیر :
لرزش ، بی خوابی ، بی اشتهائی ، تهوع ، استفراغ ، کاهش فشارخون ، تشنج و تب بالا و در قطع ناگهانی و به یکباره این دارو در اغلب موارد منجر به اغما و مرگ می شود . که البته زمان شروع علائم و شدت آن بسته به نوع دارو مصرفی و مقدار مصرف آن می باشد. در هر صورت آن چیزی که امروزه ثابت شده است ، قطع ناگهانی این دارو امکان پذیر نیست و باید بصورت تدریجی و در پله هائی منظم این دارو کاهش پیدا کرده تا عوارض ناشی از ترک به حداقل ممکن خود رسیده تا آثار سو مصرف کاهش پیدا کند .
دارو های مسکن مخدر
تریاک عصاره خشک شده گل خشخاش است که با تیغ کشیدن به دور کاسبرگ گل به دست می آید . تریاک از ترکیبات مختلف و گوناگونی متشکل شده که بالغ بر 25 آلکالوئید آن تاکنون شناسائی شده است . عمل کرد این آلکالوئید ها و اثرات آن در بدن همانند کار هورمون های طبیعی ضد درد مانند اندروفین ها و انکفالین ها می باشد . در اوایل دهه 1970 دانشمندان متوجه شدند که مواد اپیوییدی به گیرنده هایی در مغز متصل شده و اثرات خود را بروز می دهند که هورمون های ضد درد طبیعی نیز با همان گیرنده ها ترکیب می شوند و از طریق تاثیر سلسله اعصاب مرکزی موجب تخفیف احساس درد و سر خوشی می گردند . هزاران سال است که برای تسکین درد از این مواد استفاده می شود و این امر همیشه موجب سو مصرف از این گیاه جادوئی و ترکیبات آن از زمان پی بردن بشر به اثرات آن شده است .
برخی از آلکالوئید ها و ترکیبات تریاک مثل مورفین ، کدئین ، تبائین ، بعلت اینکه سنتز شیمیائی شان گران و پر هزینه است از تریاک استخراج می شوند اما این کار بدین جهت حائز اهمیت است که با ایجاد تغییراتی در ساختمان آنها و اضافه کردن مواد شیمیائی می توان اپیوییدهائی مصنوئی را بدین روش تهیه کرد همانند هروئین که از استیله کردن مورفین به دست می آید هر چند امروزه دارو های مخدر مصنوعی و گوناگونی ساخته می شود که هیچ گونه پایه طبیعی نداشته و صرفاً در آزمایشگاه بر پایه و همانند سازی ساختمان مولکول های ترکیبات تریاک ساخته می شود مانند پتدین و متادون که به اشکال مختلف قرص ، آمپول تزریقی و شربت خوراکی وجود دارند .
درعلم پزشکی اپیوییدها را بر حسب آگونیست خالص یا نسبی و آنتاگونیست بودن آنها طبقه بندی می کنن میکنند و عبارتند از :
مرفیبن واپیویید های مشابه آن : متادون ، I aam، پرو پوکسی فن ، مپردین ، و ایبوییدهای مشابه آن : پتدین ، دیفنوکسیلات ، لوپرامید ، آلفاپرودین و دیگر اپیو ییدها مانند پنتازوسین ، بوپره نورفین ، بوتر فانل ، بی پریدین ، نالتروکسان . ....
عمده ترین مورد مصرف اپیوییدها برای کاهش درد ناشی از بیماری و جراحی است مخصوصاً دردهای شدید و حاد از هر نوع که باشد بسیار موثرند ، هرچند اثرات این ترکیبات متفاوت است و بسته به شدت درد تجویز می گردند که در این مورد مصرف mg 10مورفین برابر با mg 50 دی هیدرو کدئین وmg 600 بوپره نورفین است .
مورد دیگر مصرف این داروها استفاده در تسکین سرفه است . برای اینکار بیشتر از ترکیبات مورفین و کدئین استفاده می شود همانند شربت اکسپکتورانت کدئین و دکسترومتورفان پی که اثر ضعیف تری دارد .
از دیگر موارد استفاده می توان به درمان موقتی اسهال اشاره کرد که از داروهای مصنوعی نظیر لوپرامید و یا دیفنوکسیلات استفاده می شود که برای سو مصرف این از داروها مقداری آتروپین به آن اضافه شده است هرچند هرگز موثر واقع نشده است و عوارض شدید و وحشتناکی یه علت مصرف دیفنوکسیلات بوجود می آید عمده اش به خاطر آتروپین می باشد .
بسیاری از این داروها برای یک دوره تجویز می شوند اما با ایجاد حالت سر خوشی در فرد سو مصرف اغاز می شود و تجدید مکرر نسخه در ابتدا و مراجعه به پزشکان مختلف برای تهیه دوباره دارو ها ، دزدیده شدن دارو ها از داروخانه ها و کار خانه های دارو سازی و فروش در خیابان ها ، تهیه روزانه و مراجعه مکرر به دارو خانه ها و دسترسی آسان به این داروها از نشانه های این شیوع گسترده و مرگبار است که به علت ارزان بودن این دارو ها نسبت به مواد مخدر طبیعی هر روز در حال افزایش است .
نحوه اثر مواد شبه مصنوعی و صنائی اپیوییدی به چند عامل وابسته است :
مقدار مصرف ، شیوه مصرف ، وجود بیماری های قبلی ، مصرف همزمان با سایر مخدرها و الکل و تداخل چند نوع از این داروها ازعوامل مهم آن می باشد . مقادیر کم این داروها احساس درد را مهار می کند و همچنین خواب آلودگی ، آرامش عضلانی ، تنگ شدن مردمک چشم ، کاهش تنفس ، تعریق و تهوع بوجود می آورد ودر مقدارهای بالای مصرف خطر از کار افتادگی کبد ، تاول های چرکی ، یبوست های حاد بسیار شایع است و اغلب پس از چند سال مصرف منجر به مرگ می گردد . عمده ترین مشکل هنگامی رخ می دهد که یکی از ترکیبات همانند هروئین یا دیفنوکسیلات به همراه الکل و یا داروهای بنزو دیازپین مانند دیازپام مصرف شوند در این موارد و به علت ترکیب آنها فعالیت بخشی از مغز که عهده دار کنترل کردن تنفس است را مختل کرده و در مقادیر زیاد باعث قطع تنفس و مرگ می شود . افرادی که بدنبال آثار نشعه زا و سر خوشی این دارو ها هستند برای رسیدن به سطح نشعگی قبلی مدام مصرف خود را افزایش می دهند . که با توجه به بی اثر شدن تدریجی این داروها و پدیده تحمل نسبت به آنها دیگر اثرقبلی را ندارند و فرد مصرف دارو را قطع می کند و در شروع مجدد به همان میزان قبلی مصرف کرده که اغلب منجر به دارو زدگی یا over dose شده وبه مرگ این افراد می انجامد .
در حال حاضر سو مصرف و اعتیاد به داروهای اپیوییدی شیوع گسترده ای پیدا نموده است . از مصرف گسترده دارو های بدون نسخه نظیر دیفنو کسیلات و استامینوفن کدئین ، اکسپکتورانت کدئین ، ترامادل و بی پریدین گرفته تا انواع تقلبی بوپره نورفین ،مورفین . نورچیزک ، متادن و غیره. به تجربه در این سال ها ثابت شده است . پیامدهای مصرف این دارو و عوارض آنها بمراتب مخرب تر از مواد مخدر طبیعی نظیر تریاک است و باید با اندیشه ای نو و طرحی تازه به جنگ با این پدیده مخرب رفت .
به طور مثال بنابر آمار رسمی منتشر شده در جدول پر فروشترین داروها در ایران در سال 84 رتبه اول متعلق به قرص استامینفن کدئین و رتبه چهارم برای دیفنوکسیلات است که عمده آن سوء مصرف می باشد و متاسفانه بخش عمده ای این سوء مصرف از هنگامی شروع می شود که شخص مصرف کننده مواد مخدر برای درمان اعتیاد خود اقدام کرده و به علت عدم آشنایی درمانگر با صورت مسئله اعتیاد و برای رفع سندروم محرومیت ناشی از قطع مصرف مواد با تجویز این داروها شروع به مصرف کرده و بی توجه به این موضوع مهم هسند که تمامی این عوارض ناشی از کمبود ترشح هورمنهای طبیعی جسم می باشد و این داروها هیچ گونه تسریعی در بهبودی و راه اندازی این سیستم ایجاد نکرده و تنها درمانی حمایتی بوده و باعث بروز وضعیت بسیار وخیم تری نسبت به گذشته شده است وبیمار پس از مدتی خودسرانه دز مصرفی را بالا برده و بعد از بعد بیماری اعتیاد و به علت مصرف همزمان چندین نوع از این داروها به همراه مواد مخدر دچار وضعیت جدید و خطرناکی می شوند که منجر به اغتشاش شعور و کاهش سطح هوشیاری ، بروز عوارض ناشناخته شده که در مواردی هرگز قادر به درمان این بیماری جدید نخواهند بود هرچند که اکنون با روش درمان تدریجی در کنگره 60 بسیاری از این افراد درمان و به حالت تعادل طبیعی برگشتند .
ترامادول
داروئی ضد درد با اثر مرکزی با نام ترامادول ، تدامول ، بایومادول ، ... چند سالی است وارد فارماکوپه داروئی ایران شده است که از دسته داروهای مسکن مخدر یا اپوئید های مصنوعی می باشد .
این دارو بر اساس همانند سازی ساختار ملوکولی نارسئین که یکی از آلکالوئید های تریاک می باشد ساخته شده است . عمده مصرف این دارو در پزشکی برای کاهش درد های مفصلی ، جراحی ، زایمان با میزان درد متوسط تا شدید است و از این جهت ضعیف تر از مورفین ، پتدین و قوی تر از مسکن هائی نظیر پروفن استامینوفن می باشد و همواره توصیه می شود مصرف این دارو بیش از دو هفته مجاز نمی باشد و باعث وابستگی داروئی و اعتیاد میگردد .
سوء مصرف این دارو سبب عوارض بسیار خطر ناک است بطوریکه اکنون نوع تزریقی آن تنها در اورژانس بیمارستان ها وجود دارد و از سطح دارو خانه های شهر جمع آوری شده است اما متاسفانه کپسول و قرص ترامادول به صورت کسترده ای به فروش می رسد و علی رغم هشدار های مکرر وزارت بهداشت و درمان و توضیح اینکه عرضه ترامادول بدون نسخه مجاز نمی باشد اما کماکان به صورت OTC عرضه می شود .
عمده مصرف کنندگان ترامادول افرادی هستند که از این دارو به عنوان جایگزینی برای مواد مخدر و یا ترک آن با هدف کاهش عوارض قطع مواد مصرفی خود استفاده می کنند اما غافل از این نکته هستند که مصرف این دارو نه تنها هیچ مشکلی از آنها را حل نمی کند بلکه باعث تحمل عوارض ناشی از این سوء مصرف و جایگزینی مخرب می شوند که عمده ترین آنها اختلال در سیستم های تنفسی ، کلیه و کبد می گردد و در نهایت منجر به عود مصرف قبلی و تحمل این عوارض و آسیب های بسیار آن می گردند . این افراد باید آگاه باشند که اعتیاد یک جایگزینی مزمن مواد مخدر به جای سیستم های تولید کننده مواد شبه افیونی جسم می باشد و مصرف هر گونه دارو در بازسازی این روند تاثیری ندارد و خود مخرب و آسیب رسان است .
دسته دیگری از افراد برای رفع مشکلات جنسی و به توصیه افرادی نا آگاه رو به مصرف این دارو می آورند که در نهایت نه تنها این مشکلات رفع نمی گردد بلکه بازهم عوارض مخرب این دارو شرایط را وخیم تر کرده و خود زمینه ساز مصرف انواع مواد مخدر دیگر و ورود به دنیای سیاه اعتیاد می گردد .
به علت در دسترس بودن ترامادول ، قیمت نازل آن ، ارائه بدون نسخه در دارو خانه ها و هدم اطلاعات کافی در مورد عوارض سوء مصرف باعث شیوع گسترده مصرف آن شده است و باید مراجع ذیصلاح در این زمینه اقدامی عاجل و فوری انجام دهند
نام ژنریک : ترامادول هیدرو کلراید
دسته داروئی : ضد درد با اثر مرکزی
طرز عمل :
اگر چه طریقه اثر ترامادول کاملاً شناخته شده نمی باشد اما مشخص شده که با اتصال ملکول اصلی دارو به گیرنده های مو اپیوئیدی ، بازجذب نور اپی نفرینو سروتونین به صورت ضعیف مهار می شود و به صورت راسمیک به سرعت و تقریباً به طور کامل جذب می شود . ترامادول به صورت وسیع پس از خوراکی متابولیزه شده و تقریباً 30% دارو همراه ادرار دفع می شود .
موارد مصرف :
درد های متوسط تاشدید پس از اعمال جراحی ، زایمان ، مفاصل و دردهای استخوانی
موارد منع مصرف :
مصرف این دارو در موارد مصرف همزمان با الکل ، خواب آورها ، ضد دردها اپوئید ها و دارو های سایکو تروپیک مجاز نیست .
هشدار ها :
مصرف ترامادول در بیماران مبتلا به صرع و تشنج افراد مبتلا به اختلالات کبدی و کلیه مجاز نمی باشد .
مصرف این دارو در افراد باریسک ضعف تنفسی و حاملگی ، شیردهی ، باید تحت نظر پزش انجام شود .
مصرف این دارو سبب وابستگی و اعتیاد می گردد .
عوارض جانبی :
خستگی و ضعف عمومی ، گشاد شدن رگ ها ، نگرانی ، گیجی ، اختلالات تعادلی ، حالات عصبی ، اختلالات خواب ، درد شکمی ، بی اشتهائی ، افزایش حرکت روده ها یا یبوست ، راش جلدی ، اختلالات بینائی ، تکرر ادرار ، ...
دیفنوکسیلات
بشر از ابتدای آشنائی با تریاک از خواص درمانی آن استفاده کرده است .ویژگی هائی مانند ضد درد ، تسکین سرفه ،رفع مشکلات تنفسی ، درمان اسهال ، بیهوشی و .... همواره باعث سوء مصرف از این گیاه قدرتمند و جادوئی شده است .
اما عمده مشگلات از جائی آغاز شد که بعلت هزینه بالای استخراج آلکالوئید های تریاک در آزمایشگاه ها ساخت دارو های شبه مخدرسنتتیک یا نیمه سنتتیک بر پایه سنتز شیمیائی تریاک و یا همانند سازی مولکولی با دست بردن تغییراتی درساختار آنها شروع شد و انواع و اقسام داروها به بازار سرازیر گشت که بسیاری از این دارو ها بعلت عوارض شدید جانبی و پس از مشاهده آثار مخرب آن از چرخه تولید رسمی خارج گردید اما بعدها با فاش شدن فرمول ساخت آنها وارد بازار مصرف مواد مخدر شدند که هروئین نمونه شاخص این گروه است ، این روند اکنون نیز ادامه دارد . و داروهائی مانند تمجیزک و ترامادول از این دسته هستند . یکی از این دارو ها که درکنار مصرف پزشکی نه چندان قابل توجه ( با توجه به نمونه های مشابه داروئی بدون عوارض ) باعث سوء مصرف گسترده گردیده است داروئی است سنتتیک به نام دیفنوکسیلات یا لوموتیل.
دیفنوکسیلات مطابق با آمار رسمی منتشر شده چهارمین دارو از لحاظ فروش عددی در میان داروهای مصرف شده ایران است که همین موضوع بیانگر سوء مصرف فراوان ازاین دارو است .
عمده مصرف کنندگان دیفنوکسیلات را افرادی تشکیل می دهندکه قصد ترک یا درمان مواد مخدر را داشته و به توصیه دیگران و یا خود سرانه برای از بین بردن علائم ناشی از قطع مواد به مصرف این قرص روی آورده اند و متاسفانه با افزایش دارو در مواردی شخص با لغ بر صدها قرص را یکجا مصرف می کند . قابل توجه اینکه سازندگان دیفنوکسیلات برای جلوگیری از سوء مصرف آن مقداری آتروپین به آن افزوده اند ولی این نیز هرگز چاره ساز نبوده و با توجه به تداخل شدید داروئی این ماده با ضد افسردگی ها و خواب آورها باعث عوارض شدید و مخربی می گردد . .
عوارض سوء مصرف دیفنوکسیلات در افراد با مصرف طولانی مدت و مقدار زیاد دارو متفاوت است و بیشتر شامل علائمی نظیر خشکی دهان ، گر گرفتگی ، تاری دید ، یبوست های مزمن ، خواب آلودگی ، بی اشتهائی ، خارش ، مشکلات تنفسی ، تشنج ، اشکال در دفع ادرار ، تاول های شدید عفونی ، نا توانی جنسی ، تیک های عصبی و .... است
قطع به یکباره دیفنوکسیلات در مصرف های با دوز بالا امکان پذیر نمی باشد و در واقع هیچ داروئی جوابگوی رفع علائم آن نیست اما با روش درمان تدریجی و کاهش پله ای دارو در کنگره60 ، افراد بسیاری که روزانه بالغ بر 500 قرص را به همراه مواد مخدر یا دارو های دیگر مصرف می کردند اکنون سلامتی خود را باز یافته اند و به درمان رسیده اند هر چند که راه بسیار سختی را پیموده اند و عوارض وحشتناکی را تجربه کرده اند ، شرح حال این افراد در بر گیرنده نکات عبرت انگیز بسیاری است .
توصیه ها ؛
1- دیفنوکسیلات داروئی است برای رفع علائم اسهال و به هیچ وجه علت زمینه ای اسهال را درمان نمی کند .
2- هرگز دارو را خود سرانه مصرف نکنید و مصرف آنرا بیش از یک هفته ادامه ندهید .
3- اگر دچار اسهال خونی هستید از دیفنوکسیلات استفاده نکنید .
4-دیفنوکسیلات را هرگز با داروهای ضد درد مخدری ، خواب آورها ، ضد افسردگی ، شل کننده عضلات و داروهای کاهش فشار خون استفاده نکنید .
5- در صورت ابتلا به بیماری های: اختلال کلیه و کبد ، مشکلات ریوی ، کولیت و مصرف الکل پزشک خود را مطلع کنید .
6- مصرف این دارو برای کودکان ، زنان باردار و شیرده مجاز نیست .
7- این دارو هرگز جایگزین مناسبی برای مواد مخدر و رفع علائم ناشی از محرومیت قطع مواد نمی باشد
کراک
جمعیت احیاء انسانی کنگره 60 ، به عنوان یک تشکل مردمی و سازمان غیردولتی در حوزه اعتیاد و مواد مخدر شامل آموزش ، پیشگیری ، مهار و درمان فعالیت میکند. پایه و اساس فعالیت کنگره 60 در این حوزه تحقیقات علمی و کاربردی برای شناخت انسان، مواد مخدر و ارائه طریق و راه حل برای رهایی از آن میباشد. زیرا اعتیاد از ترکیب انسان و ماده مخدر به وجود میآید و برای شناخت اعتیاد بسیار لازم و ضروری است که تأثیرات فیزیولوژیک مواد مخدر بر روی انسان و همینطور بر روی صور پنهان یا روان مورد بررسی قرار گیرد.
آمارها نشان میدهد بیشترین درصد مصرف مواد مخدر را مصرف کنندگان تریاک تشکیل میدهند 43% . دسته دوم هرویین 18% و به ترتیب خانواده حشیش 13% ، الکل 13% ، قرصهای روانگردان 10 % و در ردههای آخر اکستازی و کوکایین قرار دارد.
این آمار مربوط به 2 سال پیش میباشد که در یک تحقیق علمی برروی گروه 300 نفری از مراجعه کنندگان به کنگره 60 با استفاده از روش اف . جی . اس بدست آمد.
در حال حاضر آمار مراجعه کنندگان به کنگره 60 نشان میدهد الگوی مصرف مواد مخدر در حال دگرگونی و چرخشی عجیب به سمت مواد مخدر جدید شامل کراک و شیشه است که در این میان کراک جایگاه اول را به خود اختصاص داده است.
کراک یک ماده مخدر است که خواستگاه نوع اصل آن آمریکای جنوبی و لاتین است و از تغییراتی که بر روی برگ گیاه کوک که کوکایین از آن استحصال می شود بدست میآید. در این فرایند مادهای به نام کراک بدست میآید که قوی تر و سریع الاثر تر از کوکایین است و در دسته مواد مخدر انرژی زا قرار میگیرد.
اما مادهای که امروزه در کشور ما تحت عنوان کراک عرضه میشود ماده جدیدی است که هیچ شباهتی به کراک بدست آمده از کوکایین ندارد . شکل ظاهری این ماده کلوخی شکل ، کرم رنگ و دارای پرزهایی شبیه پشمک می باشد . جرم حجمی آن پایین و سبک وزن است . طریقه مصرف آن همانند تریاک به صورت تدخین و با سنجاق و سوزن که جایگزین سیخ و سنجاق شده است میباشد.. یکی از دلایل مهم شیوع مصرف این ماده مخدر، مصرف راحت آن ، بی بو بودن و سریع الاثر بودن است و مهمتر از همه اینکه گفته می شود مصرف این ماده اعتیاد ندارد. تحقیقات کنگره 60 نشان میدهد این ماده از ترکیب هرویین ، قرص های روان گردان و مواد شیمیایی و اسیدی ناشناخته ساخته شده است طوری که به آن شیره هرویین هم گفته میشود و خواص آن شبیه خواص مواد مخدر از خانواده تریاک و هرویین است در حالیکه به مراتب قوی تر و خطرناکتر از مواد فوق است و اعتیاد بسیار سنگینی که از اعتیاد به تریاک و حتی هرویین سنگین تر و وحشتناک تر است به دنبال دارد .
کسانی که مصرف تریاک به صورت کشیدنی دارند با توجه به دردسرهای مصرف تریاک به صورت کشیدنی نظیر بوی قوی و شناخته شده آن و همینطور زمان قابل توجه برای مصرف و نیاز داشتن به مکان امن ، تحت تأثیر اطلاعات غلط و تبلیغات این مواد جدید قرار گرفته و به مصرف آن گرایش پیدا میکنند زیرا کراک را میتوان به راحتی و با دوسنجاق ، یکی برای حرارت دادن و دیگری به جای سیخ و همینطور شعله فندک به جای شعله اجاق گاز و یا گاز پیک نیک استفاده کرد و در هرجایی نظیر اتوموبیل ، دستشویی ، حمام ، پارک و حتی خیابان و اماکن عمومی مصرف کرد زیرا بو ندارد و مصرف کننده آن با گرفتن چند دود یا پک به اوج نشئگی میرسد و از این بابت به آن 1 ، 2 ، 3 هم میگویند .
در حال حاضرتعداد زیادی از مراجعه کنندگان به کنگره 60 جهت درمان اعتیاد را مصرف کنندگان کراک تسشکیل می دهند و کنگره 60 هشدار خود را از شیوع این ماده مخدر خطرناک که تخریب آن به هیچ وجه قابل مقایسه با تریاک نیست ، اعلام کرده است.
مصرف کنندگان کراک در ابتدا با مقادیر بسیار کم شروع میکنند و پس از مدتی تلورانس یا نقطه تحمل آنها بالا رفته و دوز مصرفیشان به شدت بالا می رود.تخریبی که تریاک در طول دهها سال برای مصرف کننده به وجود می آورد را کرک در طول چند ماه بوجود میآورد و حتی بیشتر.
عوارض مصرف کرک علاوه بر نشئگی شامل سرخوشی ، احساس آرامش و ریلکس بودن ، چرت زدن شدید و عرق کردن است . عوارض خماری آن نیز علاوه بر عوارض خماری تریاک و هرویین ، عصبانی بودن و پرخاشگری شدید ، تهوع و استفراق است و شخص مصرف کننده در این حالت قابل کنترل نیست و رفتارهای بسیار پرخطری از او سر می زند که قابل پیشبینی نیست. از نزدیکترین افراد خانواده گرفته تا فروشنده مواد مخدر و یا مأموران پلیس و یا به هرکس دیگری حمله ور می شود.
در حال حاضر مصرف کنندگان کراک که به کنگره 60 مراجعه میکنند با استفاده ار روش درمانی کنگره 60 میتوانند اعتیاد خود را به این ماده مخدر خطرناک کاملاً درمان کنند و موفقیت کنگره 60 در این خصوص به عینه قابل مشاهده است.
کراک
آخرین تحقیقات در مورد کراک
انهدام سیستم شبه افیونی و سیستم ایمنی بدن
بارزترین تخریب و آسیب مصرف مواد مخدر در برهم زدن تعادل فیزیولوژی جسم ، از کار انداختن سیستم تولید کننده مواد شبه افیونی و مخدرهای طبیعی بدن می باشد. این تخریب منحصر به مواد مخدرکه فراورده های گیاه خشخاش محسوب می شوند ( تریاک ، شیره تریاک و هرویین ) نیست ، بلکه کلیه مواد مخدر از هر نوعی را در بر می گیرد . خانواده کانابیس شامل حشیش ، بنگ ، گرس ، ماری جوانا ، چرس و غیره ؛ مخدرهای شیمیایی مانند ال اس دی ، آیس ، شیشه یا کریستال ، اکستازی ، کراک ، قرص های روان گردان ، شامل کلیه آرامبخش ها ، ضد افسردگی ها ، خواب آورها ، ضد درد های مخدر و غیر مخدر و حتی الکل ، مستقیماً بر روی سیستم تولید کننده مواد شبه افیونی و مخدرهای طبیعی اثر می گذارد . سیستم تولید کننده مواد شبه افیونی جسم ، طیف وسیعی از واسطه های شیمیایی را تولید می کند که به مراتب قوی تر از قوی ترین مواد مخدر می باشند نظیر دینورفین که 200 برابر مرفین ، اندورفین 70 تا 80 برابر و اپیورفین موجود در بذاق دهان 6 برابر مورفین خالص ، قدرت تخدیر و تسکین دارند.
در این میان ، کراک از نقطه نظر تخریب سیستم های درونی ، یکی از مخرب ترین مواد مخدر شناخته می شود چرا که پس از گذشت سه یا چهار سال از ظهور این ماده مخرب و ویرانگر ، اثرات و تخریب های آن بر روی مصرف کنندگان آن حکایت از قدرت تخریب وحشتناکی می کند که تا کنون بی سابقه بوده است. عفونت های شدید در اکثر بخش های بدن نظیر ریه ، سیستم گوارش ، دستگاه تناسلی ، عفونت های پوستی ، از جمله این تخریب ها می باشد.
بررسی این موضوع که به چه علت کراک چنین عوارضی از خود به جای می گذارد ، مدت ها در دستور کار گروه تحقیقات کنگره 60 بوده و هست . نتایج این بررسی ها نشان می دهد کراک یک ماده اسیدی قوی می باشد و به دلیل بالا بودن میزان اسید آن ، که قطعاً برای بالا بردن قدرت نشئگی و سریع الاثر بودن در ساخت آن به کار رفته است ، چنین تخریبی از خود به جای می گذارد.
از آنجایی که هرویین به عنوان ماده اولیه و پایه در ساخت کراک مورد استفاده قرار می گیرد و خود یک ماده اسیدی قدرتمند می باشد و در تهیه کراک اسیدهایی همچون آمونیاک و اسیدهای دست ساز دیگر و قرص های روان گردان ، معجون مخرب و ویرانگری را به وجود آورده است که دیگر نمی توان نام ماده مخدر به آن اطلاق کرد و بهتر است در یک کلمه آن را ماده مخرب نامید.
تحقیقات کنگره 60 نشان می دهد آن چه که کراک را از بقیه مواد مخدر متمایز می کند این است که این ماده علاوه بر انهدام سیستم تولید کننده مواد شبه افیونی و مخدرهای طبیعی بدن ، روی سیستم ایمنی و دفاعی جسم نیز اثر گذاشته و آن را به شدت تضعیف می کند. اختلال در ساختار خونی ، اثر گذاری بر روی پلاکت های خون و تضعیف گلبول های سفید از جمله این تخریب ها می باشد.
بسیار شنیده می شود که در بدن مصرف کنندگان کراک ، کرم مشاهده شده است و یا اینکه عضلات بدن آنها در فعالیت های شدید از هم جدا می شود ، که به اثبات نرسیده است. اما در مصرف کنندگانی که کراک را به صورت تزریق استفاده می کنند عفونت های بسیار شدید مشاهده شده است.
ترکیبات کراک :
به نظر می رسد ترکیباتی که در ساخت ماده کراک مورد استفاده قرار می گیرد از فرمول ثابتی برخوردار نیست و سازندگان آن از مواد گوناگونی استفاده می کنند . هرویین به عنوان ماده اولیه و پایه در تمامی آن ها وجود دارد . در فضایی که کراک مصرف شده باشد تلخی خاصی را می توان در تنفس آن هوا احساس کرد که نشان دهنده وجود هرویین است. بعضی از مصرف کنندگان کراک می گویند تا مدتی پیش در هنگام مصرف کراک بوی ترشی خاصی که ممکن است ناشی از وجود آمونیاک بوده ، احساس می شده است. بعضی دیگر می گویند اخیراً از ترکیبات اسیدی قوی که در ساخت پاک کننده های مجاری فاضلاب مانند ( چنته ) به کار می رود ، در تهیه کراک نیز استفاده می شود ، عده ای دیگر معتقدند در ساخت کراک از ترکیبات توهم زا مت آمفتامین نیز استفاده می شود. به هرحال هرچه باشد در ساخت این ماده از هرویین و مواد اسیدی و داروهای روان گردان به میزان زیاد استفاده می شود. لازم به ذکر است که کراک تولید شده در آمریکای لاتین و جنوبی از ترکیب کوکایین به عنوان ماده اصلی و مواد دیگر ساخته می شود.
درمان قطعی اعتیاد به کراک :
کنگره 60 معتقد است اعتیاد به کراک با وجود تخریب های زیاد آن به طور کامل قابل درمان است و تاکنون تعداد زیادی از مصرف کنندگان کراک توانسته اند در کنگره 60 اعتیاد خود را به کراک درمان کنند و مدت رهایی آن ها بعضاً بالای یک سال است و حتی به درجه کمک راهنمایی و استادی نیز رسیده اند. کنگره 60 معتقد است بهترین دارو برای درمان اعتیاد به کراک ، تریاک است. آحاد مردم با شنیدن واژه تریاک اولین چیزی که در ذهن آن ها تداعی می شود این است که تریاک یک ماده مخدر و ویرانگر است . بله این یک روی سکه است . تریاک هم زهر است و هم پادزهر . تریاک در سوءمصرف ویرانگر است و اگر در دست حکیم حاذق باشد قویترین داروی شفابخشی است که تاکنون بشر به خود دیده است . تریاک قدرتی شگفت انگیز در درمان اعتیاد دارد.
در کنگره 60 به مصرف کنندگان کراک گفته می شود که مصرف کراک خود را بلافاصله و به طور کامل قطع کنند و مصرف تریاک به میزان 300 میلی گرم در روز در 3 نوبت به صورت خوراکی همانند یک دارو شروع کنند و بعد از گذشت 3 روز مصرف تریاک به 600 میلی گرم در روز افزایش می یابد و سپس در پله های 21 روزه تا سقف 900 میلی گرم افزایش می یابد و از آن پس کاهش تدریجی و پله ای یا تیپر آن آغاز می شود و در ادامه به صفر می رسد. این پروسه 11 ماه زمان می خواهد و در این مدت ساختارهای جسمی مصرف کننده با کمک تریاک فرصت بازسازی خود را دارند و به تعادل می رسند. با توجه به اینکه تریاک یک پادزهر قوی و دارای قدرتمند ترین آلکالوییدهای دارویی به صورت طبیعی و غیر شیمیایی نظیر مرفین ، کدئین ، نارسئین ، کتامین ، پاپاورین و غیره می باشد ، بهترین دارو برای پوشش عوارض ناشی از مصرف کراک می باشد. مصرف تریاک به صورت دارو و طبق برنامه ریزی دقیق در مدت 11 ماه و تیپر آن ، هم سیستم تولید کننده مواد شبه افیونی و مخدرهای طبیعی بدن را راه اندازی می کند و هم سیستم ایمنی بدن که توسط کرک به شدت تضعیف شده است را تقویت نموده و بهترین شرایط را برای بازسازی ساختارهای تخریب شده ، فراهم می کند.
کراک چیست؟
کراک (Crack) چیست ؟
مقدمه:
کرک (Crack) که گاهی راک (Rock) نیز نامیده میشود، ماده ای محرک است که از تصفیه کوکائین به دست می آید و به اشکال مختلف تدخین (استنشاق دود) میشود.
اما کراکی که در ایران رایج است از مشتقات هروئین است و در صورتی که بصورت علمی تولید شود از تصفیه هروئین به دست می آید .
کراک مادهای بیبو است، مصرف آن راحت است و با یک فندک در هر جایی که باشی میتوانی مصرف کنی؛ درست رخلاف مصرف تریاک و یا هروئین است.
کراک موجود در بازار ایران:
کراک جدیدترین ماده مصرفی بین معتادان ایران است. این ماده شیمیایی خشک که در ترکیب آن به جای کوکائین و هروئین از قرصهای فاسد استفاده می شود.
این ماده به سبب اینکه فاقد هر گونه بوی نامطبوع و خاص بوده مصرف را راحت کرده و موجب شده روند گرایش افراد به این ماده افزایش یابد.
جالب است که بدانید تنها سه بار مصرف مقدار بسیار اندکی از کرک موجود در بازار ایران ، اعتیاد به آن را حتمی خواهد کرد و پس از این زمان بسیار کوتاه، شخص را به شدت به خود نیازمند و وابسته میکند.
در حال حاضر کراک در بین گروهی از جوانان ایران شایع شده و به دومین ماده مصرفی معتادان تبدیل شده است. متأسفانه این شیوع بالا به دلیل تفکر اشتباهی است که در بین جوانان به وجود آمده است . در بین جوانان، این ماده به صورت مادهای کمخطر با میزان نشئگی بالا معرفی شده و ۹۵درصد از مصرفکنندگان، آن را به اسم روانگردان میشناسند اما پس از شروع به مصرف، مشخص میشود که کراک مادهای بسیار اعتیادآور است.
لازم به ذکر است ۹۰درصد از مصرفکنندگان کراک، زیر ۲۴سال هستند. و این ماده در بین دختران نیز رواج یافته است.
در ایران فشردهکردن هروئین در آزمایشگاههای خانگیای انجام میشود که هیچ کدام استاندارد نیستند. و هر آزمایشگاهی بسته به نوع امکانات و سلیقه تولیدکننده متفاوت است و تولید کنندگان برای سود بیشتر انواع مواد دیگر (هر نوع داروی آرامبخش و کورتن ) را به این ماده اضافه می کنند . بنابراین عوارض ناشی از مصرف کراک با انواع مختلفش، در هرد فرد می تواند بسیار متفاوت از دیگران باشد.
کراک های موجود در کشور ایران ۱۵۰ برابر هروئین قدرت تخریبی بر فکر ، مغز و اعصاب دارد و حتی منجر به مرگ های فجیعی می شود.
کراک در بین جوانان ایران به صورت مادهای کمخطر با میزان نشئگی بالا معرفی شده و ۹۵ درصد از مصرفکنندگان آن را به اسم روانگردان میشناسند چرا که از نظر کارشناسان سمشناسی کراک در اصل انرژیزا و شادیآور بوده و هیچگونه اعتیادی را در مصرفکننده به وجود نمیآورد. اما کراکی که در ایران توزیع میشود کراک اصل نبوده و در آزمایشگاههای مخفی و خانگی کشور با فشرده کردن هروئین بدون در نظر گرفتن هرگونه استانداردی تهیه میشود و در برخی موارد نیز از ضایعاتی که نمیتوان از آن هروئین خالص به دست آورد کراک تولید میشود. بنابراین خلاف تصور مصرفکنندگان کراک از تبلیغات نوع خارجی نوع ایرانی آن اعتیادآور بوده و طی یک ماه اول مصرف دائم از آن مقدار مصرف به ۳ یا ۴ برابر روز اول مصرف رسیده و تعداد دفعات مصرف روزانه به ۱۰بار در روز افزایش پیدا میکند.
قیمت کراک از لحاظ گرمى بالا است بنابراین هر کسى قدرت خرید کراک را ندارد. به خاطر گران قیمت بودن این ماده بسیار محدود وارد کشور ایران شده و اقشار مرفه آنرا مصرف مىکنند، در نتیجه آنچه تحت عنوان کراک در بازار و میادین به فروش مىرسد واقعى نیست. و عوارض جانبی بسیار زیاد و مرگ آور است .
مشتقات هروئین:
هروئین به چهار گروه تقسیم می شود،
گروه اول همان مرفین است یعنی قبل از اینکه عمل استیلازاسیون روی آن انجام گیرد.
گروه دوم را هروئین خیابانی با درصد خلوص بین ۳ تا ۷ درصد که به هروئین خاکستری نیز معروف است نام برد و گفت: اغلب معتادان از این نوع هروئین استفاده می کنند که خطر جانی برای مصرف کنندگان در پی دارد.
گروه سوم هروئین آزمایشگاهی با درصد خلوص بین ۶۰ تا ۷۰ درصد نام برد که امروزه قاچاقچیان به منظور فریب معتادان و مصرف کنندگان به آن عنوان کراک داده اند. درواقع آنها با این عنوان اعلام نمودند که مصرف کنندگان کراک می تواند سایر مواد را به راحتی ترک نموده و ترک کراک راحت تر از سایر مواد مخدر می باشد.
نوع چهارم هروئین تزریقی با درصد خلوص بالای ۹۵ درصد است که در گذشته به آن اشک خدا گفته می شد و امروزه آن را هروئین کریستال می نامند.
گفتنی است، کراک که از مشتقات هروئین است میزان وابستگی و مضرات آن به مراتب بیش از مواد مخدر دیگر است.
تاریخچه مصرف کراک:
ابتدا کشیشها کرک را مىسوزاندند چون اعتقاد داشتند این کار باعث مىشود که خدایان به وجد بیایند. همچنین کریستف کلمپ در چهارمین سفر خود مصرف این گیاه را توسط سرخپوستان آمریکایى ذکر کرده است.
کشورهاى بولیوی، کلمبیا، آمریکا، هندوستان، جزیره سیلان و مالزى مراکز رشد و نمو کوکا است.
این ماده بوسیله پیپ های شیشه ای تدخین و دود آن استنشاق می شود و در کمتر از چند دقیقه به مغز حمله کرده و نئشگی ایجاد می کند و تاثیرات ناپایداری از خود بروز می دهد.
اعتیاد به کراک ،شیشه و کریستال بسیار شدیدتر و سریعتر از اعتیاد به تریاک، هرویین،موادمخدر دیگر و روانگردانها می باشد و ترک آن بسیار مشکلتر است.
در هر جامعهاى پس از شیوع مواد اعتیادآور و مشاهده عوارض سوء آن، میل به مصرف آن در افراد کم مىشود و در شرایط کنونى نیز هروئین به عنوان ماده مخدر خطرناک و خانمانسوز در جامعه جا افتاده است. بنابراین قاچاقچیان با تغییر رنگ، ظاهر و نام این ماده مخدر سعى در ایجاد بازار فروش کردهاند. تا جایى که با آزمایش بر روى حدود ۳۰ نمونه از کراکهاى مصرفى با قیمت هر گرم ۲۰ تا ۵۰ هزار تومان مشخص شد این مواد کراک واقعى نبوده، بلکه هروئین است. در حالیکه کراک واقعى نوعى از کوکائین است و قیمتى چندین برابر این رقم را دارد و نام صحیح آن کرک (CRACK ) می باشد،قیمت هر گرم آن حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار تومان و قیمت هر کیلو از آن حدود ۱۵۰ میلیون تومان است که فعلا به صورت محدود در کشور های آمریکائی و توسط افراد مشهور و سرمایه داران بزرگ قابل مصرف می باشد و در آسیا و کشور های دیگر به صورت محدود وجود دارد.
در این بین نه تنها قاچاقچیان سنتی سعى در نابود کردن نوجوانان و جوانان دارند بلکه تبلیغ موادمخدر صنعتى به سایتهاى اینترنتى نیز رسیده است و هم اکنون حدود ۱۶ هزار سایت اینترنتى وابسته به عناصر نامشروع ، قاچاقچیان مدرن این مواد هستند.
کرکى که هم اکنون در ایران مورد استفاده قرار مىگیرد و با نام کراک شناخته می شود، واقعى نیست و در حقیقت نوعى هروئین غلیظ شده(هروئین فشرده) است که قیمت آن هم یک دهم قیمت
واقعىاش است و چهار تا شش ثانیه پس از مصرف اثراتش شروع مىشود. مصرف این ماده از کمترین مقدار توسط فرد در طول یک ماه به ده برابر افزایش پیدا مىکند تا جایى که فردى که روزى یکبار مصرف مىکرده مجبور است هرچند ساعت یکبار این کار را تکرار کند.
کراک برخلاف دیگر مواد مخدر بدون بو و مصرف آن بسیار ساده است. حتى اگر این ماده در حضور اعضاى خانواده مصرف شود هیچ کس متوجه آن نخواهد شد.
کوکائین و کراک چی هستند؟
کوکایین، آلکالوئید اصلی برگ کوکا است که از برگهای بوته ای به نام (Ergthroxglom Coca) بدست می آید، که مرکز اصلی رویش آن آمریکای جنوبی است. کوکایین به عنوان ماده موثر در سالهای ۶۰- ۱۸۵۹ م. از برگ کوکا (تصویر ۱) مجزا و استحصال شد. کراک را نیز از کوکایین تهیه و در اواخر تابستان و اوایل پاییز سال ۱۹۸۵ م. به بازار شهر نیویورک عرضه کردند. کراک خطرناکترین ماده اعتیاد آوری است که تا کنون به بازار آمده و به حدی وابستگی آور است که یک بار مصرف آن، فرد را معتاد می کند. از نظر طبقه بندی فارماکولوژی، محرک سیستم اعصاب مرکزی است.
کوکایین پودر سفید نرم شفاف کریستالی با طعمی تلخ است که اغلب با پودر تالک، یا ملین ها یا شکر مخلوط می شود و معمولا به صورت استنشاق، تزریقی، خوراکی یا دود کردن و گاهی هم به طریق پاشیدن روی دستگاه تناسلی مصرف می کنند.
دود معمولی آن برای انفیه و استنشاق ۳۰ تا ۱۰۰ میلی گرم است و ۱۰ تا ۲۵ میلی گرم آن برای تزریق استفاده می گردد. کوکایین بی حس کننده موضعی است و به ندرت برای برخی از اعمال جراحی استفاده می شود.
نامهای خیابانی آن Coke مخفف کلمه کوکایین (Cocaine)، Candy (شیرینی) ، Nose (بینی) ،Snow (برف) ، Happy (خوشحال، خوشبخت) و Dust (مواد گردی، گرد و خاک) می باشد.
استعمال کوکا قرنها است در کشورهای هند، پرو و بولیوی معمول بوده، برگهای رنگ کوکا را برای لذت و خوش بودن می جوند، مردم این کشورها برای قادر شدن به انجام کارهای سخت و جدی و راه رفتن و تحمل گرسنگی و تشنگی از جویدن کوکا یاری می گیرند.
تا آنجا که به تاریخچه کوکا مربوط می شود، این عادت در میان ساکنان کوه های آند رایج بوده است. در تابوت های (Huacas) باستانی پرو، مجسمه های در حال استعمال کوکا کشف شده اند. روشن ترین علامتی که بر چهره معتادان کوکا دیده می شود فرو رفتگی گونه هاست که در اثر مکیدن برگ کوکا به وجود می آید.
چه کسانی از کراک استفاده میکنند؟
هرچند کوکائین زمانی به عنوان ماده مخدر طبقه ممتاز شهرت داشت، اما اعتیاد به کرک محدود به یک گروه سنی یا شرایط اجتماعی / اقتصادی خاص نیست. در واقع کرک ارزان و در دسترس بوده لذا مصرف کوکائین را برای همه ممکن ساخته است. در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان، اعتیاد به کرک نه تنها از سنین مدرسه، که از هنگام تولد و توسط مادران معتاد، آغاز میشود!
در اروپا کراک کوکائین فقرا محسوب می شود
کراکی که در قارة آمریکا و اروپای غربی مصرف میشود، سالها قبل از ترکیبات کوکائین ساخته شد. کوکائین جزو مواد محرک است و درختچة کوکا که گرد کوکائین را از برگ آن به دست می آورند، در آمریکای جنوبی کشت میشود.
تجارت کوکائین در قاره آمریکا همانند تجارت کراک در آسیا پرمنفعت است و قسمتی از درآمد کشاورزان فقیر بولیوی، اکوادور و کلمبیا را تشکیل میدهد.
کوکائین طی مراحل استخراج، حمل و توزیع، ارزش افزودة زیادی پیدا میکند. به طوری که تنها افراد دارای درآمد بالا قادر به تهیة آن هستند. ولی تاجران مواد مخدر برای اینکه اقشار نیازمند جامعه در حسرت تشنگی کوکائین نمانند، آن را با ترکیبات شیمیایی دیگری ترکیب کردند و «کوکائین فقرا» را ساختند که ارزانتر است و همگان میتوانند از آن استفاده کنند.
این محصول به نام کراک شهرت یافت و مانند هر تجارت سودآور دیگر، دامنة آن به اروپا هم رسید. با این حال، کراک هنوز در آسیا گرانقیمت بود. در واقع اگر کراک حقیقی از مسیر تجارت مواد مخدر تا ایران بیاید، بیش از صد هزار تومان در گرم قیمت خواهد داشت. پس کراک آسیایی که یک دهم این قیمت هم نیست، از چه چیزی ساخته شده است؟
برخی امتیاز اختراع کراک را به مافیای سرخ روسیه نسبت میدهند. عدهای دیگر، منشأ آن را در ترکیه، پاکستان یا دیگر کشورهای خاورمیانه میدانند. این سؤال که آن مدیر متخصصی که فرمول جدید را ساخته است چه ملیت یا چه اهداف بلند مدتی داشته است، هنوز به جواب نرسیده. زیاد هم مهم نیست، چون موضوع مهمتری وجود دارد.
کراک آسیایی از کوکائین ساخته نشده است. کراک امروزی موجود در کشور ما که در حال تخریب مصرفکنندگان جوانش است، فقط فرمول قویتری از هروئین است!
کراک ایرانی خطرناک تر از کراک خارجی !
کراک اصل نوعی از مواد مخدر است از الکالوئیدهای دسته کوکائین، انرژی زا و شادی آور است و هیچگونه اعتیادی را در فرد مصرف کننده ایجاد نمی کند، ولی موادی که با نام کراک در ایران توزیع میشود کراک اصل نیست ، بلکه هروئین غلیظ شده است که توسط مافیای روسیه تولید و درایران پخش میشود .
در ایران کراک در آزمایشگاههای مخفی و خانگی با فشردهکردن هروئین بدون در نظر گرفتن هر گونه استانداری انجام می شود و هر آزمایشگاهی بسته به نوع امکانات و سلیقه تولیدکننده متفاوت است و همین موضوع، وضعیت بازار کراک و مصرف آن را آشفتهتر کرده است.
در برخی موارد نیز از ضایعاتی که نمی توان از آن هروئین خالص بدست آورد کراک تولید میشود ، این کراک یکی از قویترین مواد مخدر محسوب شده و بشدت اعتیاد ایجاد میکند بطوریکه طی یکماه اول مصرف دائم از آن مقدار مصرف به ۳ یا ۴ برابر روز اول مصرف رسیده و تعداد دفعات مصرف روزانه به ۱۰ بار در روز (تقریبا ً هر ۲ ساعت یکبار) میرسد .
کراک بسیار کوچک است؛ از نخود کوچکتر. بهاندازه یک عدس حتی یک دانه ماش را به نوک سنجاق میچسبانند و همین اندازه میتواند بارها با یک سنجاق داغ دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
هرچند کوکائین زمانی به عنوان ماده مخدر طبقه ممتاز شهرت داشت، اما اعتیاد به کرک محدود به یک گروه سنی یا شرایط اجتماعی یا اقتصادی خاص نیست و ارزان بودن و در دسترس بودن آن، کراک را همگانی کرده است و اعتیاد به کراک در بسیاری از کشورهای صنعتی شده اعتیاد به کراک نه تنها از سنین مدرسه، که از هنگام تولد و توسط مادران معتاد، آغاز میشود!
این ماده مخدر صنعتی بدلیل نداشتن بو و سهولت استفاده نسبت به سایر مواد مخدر باعث جذب مصرف کنندگان سایر مواد مانند تریاک گردیده است چرا که مصرف کراک به قدری آسان است که فرد در مدت ۵ دقیقه حتی در دستشوئی و با استفاده از فندک و نی یا لوله و سنجاق می تواند آنرا مصرف کند.
تقریبا هرگونه حالت تحرک و نشاط روحی و جسمی که توسط مواد اعتیاد آور ایجاد شود، با حس بیحالی و لختی همراه خواهد بود و هر چقدر مقدار به اصطلاح “پرواز” شادمانه حاصل از این سوء مصرف، بالاتر باشد، “سقوط” و احساس خماری و افسردگی پس از آن شدیدتر و طولانی تر خواهد بود.
اعتیاد از همین جا آغاز میشود زیرا نیاز به فرار از این حالت ناگوار، موجب مصرف مجدد کرک شده و پس از برطرف شدن تاثیر اولیه کرک، حالت افسردگی باز میگردد…و این چرخه همچنان ادامه میابد.
دوباره این مطلب را تکرار می کنیم تنها سه بار مصرف مقدار بسیار اندکی از کرک موجود در بازار ایران ، اعتیاد به آن را حتمی خواهد کرد و پس از این زمان بسیار کوتاه، شخص را به شدت به خود نیازمند و وابسته میکند.
کراک چطور در ایران رواج پیدا کرد؟
از سه سال قبل، نام مادة جدیدی در بازار مواد مخدر ایران شنیده میشد. خیلی از معتادان، وقتی به خردهفروش (ساقی) همیشگی خود مراجعه میکردند تا تریاک، هروئین یا مواد مشابه را تهیه کنند، با این جنس تازه مواجه میشدند که قوی، سریع و راحت بود و مهمتر از همه ارزانقیمت بود.
این مادة جدید به سرعت بازار مصرف را از آن خود کرد و هنوز هم با سرعت در حال پیشروی است. جمعیت مخاطب آن نیز بیشتر در سنین ۲۰ تا ۳۰ سال هستند، هر چند که قسمتی از معتادان قدیمی را هم به خود جذب کرده است.
روشهای گسترش
جنس جدید معمولا با استفاده از سه روش عمده گسترش پیدا میکند. کراک هم برای رواج بیشتر در میان جوانان از هر سة این روشها استفاده کرد.
اول اینکه کسانی که به هروئین اعتیاد دارند و میخواهند با کمک یک مادة دیگر، آن را ترک کنند، نوع مصرف را تغییر میدهند، در حالی که ماده جایگزین به مراتب خطرناکتر از اولی است.
دومین روش گسترش، این است که برای تسکین عوارض مواد محرک یا توهمزا که معمولا در پارتیها مصرف میشوند، میتوان از جنس جدید استفاده کرد. این توصیهای است که بچههای اهل «توهم» به هم میکنند تا سردرد و تنشهای ناشی از آن را کاهش دهند. معمولا هم تصور میکنند که اعتیادآور نیست. مشکل اینجاست که بلافاصله وابستگی ایجاد میشود، زیرا این مادة جدید، از مواد مشابه اعتیادآورتر است.
سوم اینکه غیر از مدل لباس و آرایش مو، مصرف مواد مخدر هم به صورت یک «مد» از کشورهای غربی تقلید میشود. بنابراین اگر مادهای که در غرب رایج است به ایران بیاید، به جهت حفظ کلاس و کسب پرستیژ، بازار مصرف تضمینشدهای دارد. جوانانی هستند که بنگ و حشیش و تریاک را نشانة عقبماندگی و کریستال و آیس و اسید را نشانة پیشرفت میدانند.
جوانانی که سابقة مصرف کراک دارند، آن را به تکههای سفیداب سنتی تشبیه میکنند با ظاهری سنگمانند ولی متخلخل، سست و سفید رنگ که هیچ بوی خاصی ندارد.
کراک به صورت تدخینی و تزریقی، مصرف میشود، در مدت بسیار کوتاهی اثر میکند. حتی مراحل تزریق آن هم سادهتر است.
این ویژگیها باعث شده کراک در پارتیها و جمعهای دوستانه، بیشتر رواج پیدا کند. دختران هم مصرفکنندة آن هستند و اگرچه به مقدار کمتری نشئه میشوند، ولی وابستگی بیشتری پیدا میکنند. آنها که به دوستان خود به فرما میزنند استفاده از کراک را بعد از مصرف کریستال یا اسید پیشنهاد میکنند تا اثر محرک را کمتر کند.
شایعاتی دربارة تأثیر کراک بر فعالیت جنسی هم وجود دارد که ناشی از تبلیغات در مورد کراک آمریکایی است، ولی در مورد کراک آسیایی، مصداق پیدا نمیکند.
اطلاعات به دست آمده از مصرف کنندگان سابق کراک که اکنون در دورة ترک به سر میبرند، نکات دیگری از دلایل گسترش این ماده را روشن میکند.
آنها می گویند دفعة اول با سه تا پک، ۲۴ ساعت نشئه می شدیم. به یک ماه نرسید که مصرفمان دو برابر شد. بعد از ۶ ماه به جایی رسیدیم که هر سهچهار ساعت باید دود میگرفتیم. اگر دیر میشد، شروع میکردیم به لرزیدن و تشنج. بعد هم مجبور شدیم تزریق کنیم.
دیگری می گوید در اکس پارتی بودم. به یکی دیگر از دخترها گفتم دارم از سردرد میمیرم. گفت فاز نگرفتهای، بیا کراک بزن. خودش هم برایم درست کرد. هنوز دود را بیرون نداده بودم که احساس کردم سرم آرام شد. چند روز بعد به او تلفن زدم و پرسیدم باز هم از آنها داری؟
کم سنترین نمونهای که مصرف قابل توجهی هم داشت، یک پسر ۱۳ ساله بود که هر روز ۵ گرم کراک را در چند وعده به رگهایش میریخت.
چگونه معتادین به کراک را تشخیص دهیم؟
از جمله نشانه های اعتیاد به کراک می توان به :تغییرات بارز در شخصیت و رفتار، از دست دادن توجه و تمرکز ، کاهش وزن، ناپدید شدن لوازم قیمتی خانه و نداشتن توضیح قانع کننده برای مقدار پول خرج شده ، رفت و آمد با افراد معتاد، آشفتگی چشمگیر، رفتار کینه توزانه با افراد خانواده و دوستان ،برنامه خواب نامنظم ، بی توجهی به آراستگی ظاهری ، پارانویا شدید (سوء ظن به همه) ،بی قراری و
یک نشانه ابتدایی سوء مصرف کرک، جدایی ناگهانی جسمی / روحی فرد از کانون خانواده و تغییر رفتار چشمگیر اوست. هرچند بسیاری از نشانه های زیر با مشکلاتی چون اختلالات احساسی یا گذراندن دوران سخت بلوغ مشابه است، اما هرگز نباید احتمال مصرف مواد محرک یا مخدر را از نظر دور داشت :
تغییرات بارز در شخصیت و رفتار
از دست دادن توجه و تمرکز
کاهش وزن
ناپدید شدن لوازم قیمتی خانه و نداشتن توضیح قانع کننده برای مقدار پول خرج شده
رفت و آمد با افراد معتاد
آشفتگی چشمگیر
رفتار کینه توزانه با افراد خانواده و دوستان
برنامه خواب نامنظم
بی توجهی به آراستگی ظاهری
پارانویا شدید (سوء ظن به همه)
بی قراری
اضطراب
چرا هر روز آمار توزیع و مصرف کرک در جامعه بالاتر می رود ؟
فروشندگان مواد مخدر علاقه بسیاری به فروش کرک دارند زیرا نه تنها ارزان تر از کوکائین است و راحت تر به فروش میرسد، بلکه مصرف آن هم ساده تر است و به ظاهر چندان “خطرناک” نمیرسد و از طرفی پنهان کردن آن هم ساده است.
به این ترتیب فروش کرک در شهرهای بزرگ جهان و در مکانهایی مانند میادین شهر، مدارس، فروشگاههای بزرگ و … که پیش از این برای این تجارت مکانهایی بسیار خطرناک محسوب میشدند، به شدت افزایش یافته است.
اثرات کراک
در کل اثرات کوتاه مدت مصرف کراک مشابه آمفتامین است ولی با مدت زمان کوتاهتر، احساس افزایش انرژی، چابکی و سرخوشی زیاد میکند ،افزایش ضربان قلب، نبض، تنفس، درجه حرارت بدن، فشار خون، گشادگی مردمک چشم، پریدگی رنگ، کاهش اشتها، تعرق شدید، تحریک و هیجان، بیقراری، لرزش بهخصوص در دستها، توهمات شدید حسی، عدم هماهنگی حرکات، اغتشاش دماغی، گیجی، درد پا، فشار قفسه سینه، تهوع، تیرگی بینایی، تب، اسپاسم عضله، تشنج و مرگ از عوارض مصرف این ماده مخدر صنعتی است.
اثرات مخرب مصرف کراک :
اعتیاد به کراک سبب از بین رفتن درد و خروج استرس و اضطراب از بدن فرد، احساس سرخوشى کاذب و ایجاد تحرک در فرد، بروز رفتارهاى خطرناک و حرفهاى بىربط می شود که تمام اینها تنها ۵ تا ۷ دقیقه طول مىکشد.
تکرار مصرف این ماده طى چند روز همراه با استفراغ، گیجی، بىتفاوتى اسپاسم عضله و مرگ ناگهانى در اثر ایست تنفسى است.
مهمترین اثر بلند مدت مصرف کراک در فرد معتاد از بین رفتن اثرات ماده در عرض سه تا پنج ساعت می باشد ،بنابراین فرد باید حداقل هر چهار ساعت یکبار و حتى بمقدار کمتر مصرف را تکرار کند تا دچار مشکل نشود. همچنین از بین رفتن اشتها، کاهش وزن، یبوست، عفونتهایى همچون ایدز و هپاتیت، شکنندگى پوست، پیرى زودرس، افزایش فشار خون همراه با آزادسازى هیستامین که خارش در فرد ایجاد مىکند، از آثار مصرف این ماده در دراز مدت است، همچنین اثرات تخریبى مصرف موادى همچون شیشه، کریستال و کراک بین ۱۱۰ تا ۱۴۰ برابر تریاک و هروئین بر روى مغز و اعصاب می باشد.
کراک شدیدا فرد مصرف کننده را دچار خواب آلودگی یا به اصطلاح خودمانی «چرت» میکند . مصرف مداوم این ماده مخدر در کوتاه مدت (مدت یکسال ) اثرات مخرب جبران ناپذیری در بدن فرد مصرف کننده اعم از عفونت اجزای داخلی بدن ، پوسیدگی دندانها ، سرطان حنجره و ریه ، نابودی ریه و کبد ایجاد میکند بطور کلی تمام اجزائیکه در تماس مستقیم با دود کراک هستند ذره ذره نابود شده و می پوسند و در برخی موارد طبق گزارشهای موجود افراد معتاد به کراک،میزان عفونت بدن به قدری است که اجزای بدن از هم جدا میشوند و گوشت زیر پوست دچار عفوت شده و به اصطلاح کرم میگذارد.
گفته میشود کسانی را که در اثر مصرف کراک می میرند در هنگام دفن غسل نمیدهند چون در هنگام شستشو اجزای بدن از هم جدا میشوند همچنین بررسىها نشان مىدهد مصرف چهار روز کراک باعث مىشود که اثرات آن به مدت ۷ سال در فرد باقى بماند و موجب اختلالات حرکتی، افزایش هذیان گویى و تضعیف حس بینایى و لامسه شود.
متأسفانه شیوع مواد روانگردان و مخدر شیمیایى در میان جوانان و به خصوص نوجوانان به موضوعى بسیار خطرناک تبدیل شده تا جایى که هم اکنون ۱۴ درصد مدارس کل کشور در معرض آلودگى به موادمخدر، سیگار و الکل قرار دارند و آخرین تحقیقات حاکى از تجربه حداقل یکبار مصرف سیگار ۵/۳ درصد، حداقل یکبار مصرف مواد مخدر ۰/۵درصد و تجربه حداقل یکبار مصرف الکل، ۲/۱ درصد دانشآموزان کشور است.
اثرات کوتاه مدت مصرف کراک:
اثرات کوتاه مدت آن مشابه آمفتامین است ولی با مدت زمان کوتاهتر، احساس افزایش انرژی، چابکی و سرخوشی زیاد می کند، از جمله اثرات آن پس از مصرف عبارت است از: افزایش ضربان قلب، نبض، تنفس، درجه حرارت بدن، فشار خون، گشادگی مردمک چشم، پریدگی رنگ، کاهش اشتها، تعرق شدید، تحریک و هیجان، بی قراری، لرزش به خصوص در دستها، توهمات شدید حسی، عدم هماهنگی حرکات، اغتشاش دماغی، گیجی، درد پا، فشار قفسه سینه، تهوع، تیرگی بینایی، تب، اسپاسم عضله، تشنج و مرگ.
در حالت قطع ماده نیز افسردگی شدید حادث می شود. ناخالصی کوکایین خیابان اغلب موجب حساسیت و آلرژی شدید می شود که معمولا با آب ریزش بینی و بی خوابی شدید همراه است. در مسمومیت حاد با کوکایین، فرد مصرف کننده دچار بی قراری و تشویش، هیجان، شوریدگی فکر و اختلال تنفسی می گردد. ضربان، تنفس و فشار خون فرد افزایش می یابد.
اثرات دراز مدت مصرف کراک:
از جمله اثرات بلند مدت آن از دست دادن وزن بدن، یبوست، بی خواب، ضعف جنسی، دپرسیون تنفسی، اشکال در ادرار کردن، تهوع، کم خونی، رنگ پریدگی، تعرق شدید، دردهای شکمی و اسهال، اختلالات در هضم و دستگاه گوارشی، سردرد، لرزش دست ها، لرزش و تشنج، پریدن عضلات و سفتی آنها، هپاتیت، آب ریزش دائمی بینی، ایجاد زخم، آماس و جوشهای پوستی به خصوص اطراف مخاط گوش و بینی، زخم مخاط بینی (در مصرف به صورت انفیه)، اضطراب، بی قراری، تشنج پذیری شدید، سوء ظن، گیجی، اختلالات درک زمان و مکان، رفتار تهاجمی، تحریک پذیری شدید، افسردگی، پرخاشگری، تمایل به خود کشی، توهمات و اختلال در حواس (به خصوص بینایی، شنوایی، و لامسه)، افکار هذیانی، و گاهی اشتهای کاذب و سرانجام ناراحتی جدی دماغی و روانی به نام سایکوز و کوکایین.
تحمل و ایجاد وابستگی کوکایین مشابه آمفتامین است وابستگی شدید روانی ایجاد می کند که این وابستگی در عصاره کوکایین یعنی کراک شدیدتر می باشد.
در آزمایشاتی که برای تحقیق پیرامون اثر کوکایین بر روی موش و میمون انجام شده، پس از قطع مصرف آن، نشانه های ترک از جمله ضعف شدید، بد خوابی، افسردگی، تحریک پذیری، گرسنگی زیاد دیده شده است.
مصرف کننده، کراک را چه به طریق استنشاق یا پاشیدن روی توتون و ماری جوانا و چه از راه کشیدن با پیپ استعمال کند، دیگر نمی تواند از مصرف آن خودداری کند و باید پی در پی آن را استعمال نماید. خیلی سریع جذب ریه گشته و به مغز می رسد و حالت تهاجمی به مصرف کننده دست داده، باعث بزرگ شدن قلب، افزایش فشار خون می شود، به گونه ای شدیدتر از کراک پدیدار می گردد. اصولا فردی که کراک مصرف می کند، دیگر بر خود تسلط ندارد و گویا خودی خود را گم کرده است.
کراک، هروئینی است که تا حد امکان اشباع شده یعنی یک گرم کراک از ۱۰ تا ۱۰۰گرم هروئین ساخته شده ولی قیمت آن همقیمت هروئین و در بعضی مواقع، به مراتب ارزانتر از هروئین است. اعتیاد آن نسبت به هروئین بسیار شدیدتر و فوریتر و ترک آن بسیار مشکلتر است.
کراک ماده مخدر جدیدی است؛ یعنی در واقع با نام جدید معرفی شده. نوجوانان نمیدانند که بدتر از هروئین است بنابراین وحشتی که از هروئین دارند از کراک ندارند و اکثرا خیال میکنند کراک چیزی در حد قرصهای روانگردان و اکستازی است. به همین دلیل از مصرف آن وحشت ندارند و این عامل شروع اعتیاد و علت فاجعه است.
مصرف حتی یک بار کراک اعتیادآور است و این تفاوت اساسی کراک با قرصهای اکستازی است که اگرچه در بلندمدت کشنده هستند اما اعتیاد با قدرت بالا ندارند. تبلیغات زیادی که شبانهروزی علیه قرصهای اکستازی شده باعث شده که خطر کراک در سایه و پنهان باقی بماند.
کراک بر خلاف هروئین، تریاک، حشیش و… بدون بوست و مصرف آن بسیار ساده و بدون نیاز به وسایل حجیم و صرف وقت است و فرد میتواند در حمام یا توالت، ظرف کمتر از ۱ الی ۲دقیقه مصرف کند.
کراک بسیار کوچک است؛ از نخود کوچکتر. بهاندازه یک عدس حتی یک دانه ماش را به نوک سنجاق میچسبانند و همین اندازه میتواند بارها با یک سنجاق داغ دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
بنابراین جاسازی آن بسیار ساده و خانوادهها بهسادگی نمیتوانند آن را کشف کنند؛ چیزی شبیه یک تکه گچ از دیوار کندهشده و به اندازه یک ماش که توجه هیچ کس را جلب نمیکند.
معتاد به تریاک میتواند سالها زنده بماند و زندگی عادی داشته باشد؛ حتی کار کند و خانودهاش را سرپرستی کند.حتی معتاد هروئین نیز اگر به طرف تزریق کشیده شود میتواند ۱۰ تا ۲۰سال زنده بماند اما معتادی که ۳ماه بعد از مصرف کراک تا ۳۰کیلو از وزن بدنش کم میشود آیا بیش از ۲سال زنده میماند؟
نشانه های هشدار دهنده در هنگام مصرف کراک
به گفته معتادین به کرک حالات زیر در هنگام برطرف شدن آثار ماده محرک بروز میکنند :
نگرانی و بیقراری برای تهیه مجدد کرک
افسردگی شدید
فقدان انرژی و بی اشتهایی
بی خوابی
داشتن احساساتی متناقض از عشق و تنفر نسبت به خود
اثرات روانی مصرف کراک چیست؟
شخصی که کرک مصرف میکند به سرعت در حالات و شرایط مختلف روانی در حرکت است که با خوشی و رضایت فراوان و احساس برانگیختگی و هیجان همراه است، سپس با کم شدن اثر این ماده، دلتنگی و افسردگی و متعاقب آن زودرنجی، بی خوابی و پارانویا بر شخص غلبه میکند.
معتادان به کرک، ممکن است حالات روانی اسکیزوفرنیک، توهم و خطاهای حس را نیز تجربه کنند. کسانی که مصرف کرک بسیار زیادی دارند در یک binge (مصرف) تمام این حالات را از سر میگذرانند، عده ای از این افراد در اثر ابتلا به پارانویا و افسردگی ناشی از مصرف دائم کرک، دست به خودکشی یا جنایت میزنند.
مصرف بیش از حد یا Overdose و جنون
تدخین کرک، به علت مقدار بسیار زیاد ماده محرکی که وارد جریان خون و به دنبال آن به مغز میکند، احتمال مصرف بیش از حد و مرگ آور یا مسمویت از کوکائین را هم افزایش میدهد. نشانه های این دو وضعیت مشابه بوده و شامل تهوع، استفراغ و تنفس نامرتب، تشنج و اغما است که میتواند به مرگ منتهی شود.
مصرف همزمان کوکائین با الکل یا مواد مخدر دیگر، میتواند واکنشهایی شدید و مرگ آور به دنبال داشته باشد. مصرف مداوم کرک ممکن است به جنون کوکائین منجر شود که نوعی حالت روانی دائمی بوده و نشانه های آن پارانویا و توهم دیداری و شنیداری است.
تاثیرات فیزیکی مصرف کراک
ابتدایی ترین تاثیرات جسمانی کرک، گلودرد مزمن، گرفتگی صدا و تنگی نفس است که به برونشیت (ورم نایژه) و نفخ ریه منجر میشود. چشمها درشت شده و شخص هنگام تمرکز برای دیدن هر چیز، هاله هایی نورانی در اطراف آن مشاهده میکند.
ضربان قلب تا حد ۵۰% افزایش میابد و رگها به سرعت منقبض شده موجب بالا رفتن فشار خون میشوند که میتواند به حمله قلبی، تشنج و سکته منجر شود. کرک به دلیل از بین بردن میل به غذا خوردن و ایجاد بیخوابی، موجب کاهش وزن شدید و سوء تغذیه میشود.
آنالیز:
میزان مصرف کراک به شدت در میان گروه سنی ۱۷ تا ۲۵ سال در حال افزایش است و این امر بهطور حتم میزان
مرگ و میر را در سالهای آتی افزایش خواهد داد چرا که براساس آمار ، تدخین کراک برای شخص حس نشاط ظاهری شدید یا به اصطلاح «پرواز شادمانه» به وجود میآورد که حدود ۵ تا ۷ دقیقه طول میکشد و پس از آن با ایجاد افسردگی حاد واحساس بیارزش بودن و ولع زیاد برای مصرف این ماده ادامه مییابد و در مراحل بعد ترک اعتیاد را مشکل میسازد و بیشتر به همین علت است که معتادان به کراک کمتر اقدام به ترک آن میکنند .
۱۳/ ۷ درصد دانشآموزان در معرض مستقیم اعتیاد
هنگامی که بیشترین تبلیغات قاچاقچیان و فروشندگان مخدرهای صنعتی با عنوانهایی همچون بیخطربودن، اعتیادآور نبودن و… در کنار ارزانی و آسانی تهیه آنها قرار میگیرد، طبیعی است که درصد زیادی از جوانان جامعه به مصرف آن مبادرت ورزند.
هماکنون از ۱۰ میلیون دانشآموز سراسر کشور ۱۳/۷ درصد آنها در معرض مستقیم اعتیاد قرار دارند. این در حالیست که به گفته محمد موسیزاده، کارشناس، آشنایی جوانان با کراک در دوره دبیرستان و گاه در دوره راهنمایی صورت میگیرد و تبلیغ کلامی مواد، منجر به استفاده از آن میشود.
در سالهای گذشته بیشتر مراجعان کلینیکهای ترک اعتیاد را میانسالانی تشکیل میداد که به تریاک و هروئین و نمونههای مشابه اعتیاد داشتند، بیشتر مراجعان جوانان کمسن و سالی هستند که همراه خانوادههایشان برای سمزدایی میآیند و نزدیک به ۶۷درصد این افراد معتادان به مواد صنعتی هستند که نیاز به سمزداییهای فوقسریع دارند و در حقیقت چهره معتادان و نوع اعتیادشان کاملاً عوض شده و این نگرانکننده است.
یک مادر که کودکش را برای ترک به کلینیک برده می گوید ک پسرم تنها ۱۵ سال سن دارد و مصرف موادمخدر را از ۱۲ سالگی و با مصرف حشیش شروع کرده است و در حال حاضر به کراک اعتیاد دارد و وضعیت روحی و جسمی خوبی ندارد.
او تاکید میکند که پسرش توسط همسالان خود معتاد شده و گاهی برای تهیه مواد همراه دوستانش دست به کارهای خلاف میزد.
معتادان به کراک در رفتارهای خود تغییرات بارزی را نشان میدهند که از جمله آنها عبارتند از: از دستدادن توجه و تمرکز، کاهش وزن، ناپدیدشدن لوازم قیمتی خانه، آشفتگی، برنامه خواب نامنظم، بیتوجهی به آراستگی ظاهری، پادرانویای شدید، بیقراری و اضطراب.
بنابراین کراک، شخصیت معتادان را متزلزل کرده و بار روانی آن بهمراتب بیشتر از سایر مواد دیگر است.
مرگ ناگهانی معتادان کراک
هر چند اثرات کوتاهمدت کراک مشابه آمفتامین است و در مدت زمان کوتاهتری فرد احساس چابکی و سرخوشی مفرط میکند اما پس از آن منجر به بروز عوارض جسمانی و حتی مرگ مصرفکننده میشود. دکتر جلالی فوق تخصص سمشناسی درباره عوارض کراک به میگوید: کراک نوعی مواد از الکائیدهای دسته کوکائین است که اصل آن انرژیزا و شادیآور است.
اعتیاد به کراک در کشورهای صنعتی محدود به یک گروه سنی با شرایط اجتماعی یا اقتصادی خاص نیست و ارزان بودن و در دسترس بودن این موادمخدر را همگانی کرده است. البته در ایران بیشتر گروه سنی ۱۷ تا ۲۵ سال به آن گرایش دارند. کراک مادهای است که خوشی و نشئگی آن چند ماه بیشتر طول نمیکشد و بعد از مدت کوتاهی خوشحالی روز اول را به مصرفکننده نمیدهد و فرد برای به دست آوردن خوشی روز اول مصرف خود را زیاد میکند بهطوری که در ماه سوم و چهارم هر دو ساعت یکبار اقدام به مصرف کراک میکند.
تزریق کراک آخرین مرحله برای کسب خوشی بیشتر است که عوارض جسمانی و روانی جبرانناپذیری برای معتاد به همراه دارد. تزریق به شدت مغز، کبد و قلب را تحتتاثیر قرار داده و موجب التهاب این اعضا میشود. تحتتاثیر عوارض منفی کراک تمام اجزایی که در تماس مستقیم با دود کراک هستند ذرهذره نابود شده و میپوسند.
اجزای داخلی بدن عفونت میکند و در برخی موارد دیده شده مصرفکنندگانی که به مدت طولانی از این ماده استفاده میکنند، میزان عفونت به اندازهای است که اجزای بدن از هم جدا میشوند، یعنی گوشت زیر پوست دچار عفونت شده و به اصطلاح «کرم» میزند.
محرومیت چند هفتهای یا چندماهه یک معتاد کراک از این ماده او را نمیکشد بلکه استفاده مجدد پس از یک دوره زمانی، موجب مرگ معتاد میشود چرا که با ایجاد مسمومیت تعداد تنفسها را کاهش داده و خواب معتاد را عمیقتر میکند و در اکثر اوقات شاهدیم که این افراد حین مصرف در خرابهها و دستشوییهای اماکن عمومی میمیرند.
عوارض اجتماعی کراک:
در میان افراد معتاد به هر گونه ماده اعتیاد آور، تهیه “مواد” در بسیاری از مواقع از راههای نامشروع و خلاف انجام میگیرد و بسیاری از کسانی که به کرک اعتیاد دارند نیز برای برآمدن از عهده مخارج تهیه مداوم آن به روشهای خلافکارانه دست میزنند. اما نکته پر اهمیت این است که دست زدن این افراد به اعمال خشونت بار و جنایتکارانه دلیل مهم دیگری هم دارد و آن بروز رفتارهای شرورانه و پرخاشگرانه ناشی از بروز بیماری پارانویا (بیماری سوء ظن) است که از عوارض مصرف کرک به شمار می آید و در واقع پرداختن این اشخاص به اعمال خشونتبار، لزوما به دلیل نیاز به پول نیست.
آیا اجساد کراکیها را به دلیل پوک و فاسد شدن در مردهشورخانه نمی توان شست ؟
قبلا شنیده بودیم و در جامعه دیده بودیم که تریاکیها پوستشان کاملا سیاه میشود. اما در مورد کراکیها تکلیف چیست؟
مردم می گویند : چون اجساد آنها چنان پوک و فاسد است که قابل شستن نیست. بدون غسل دفن می گردند. شایعات، حاکی از این بودند که اعتیاد به کراک در مراحل آخر خود، چنان جسم فرد را نابود میکند که ممکن است استخوانهایش در حین جابهجا کردن بشکند یا اعضای بدنش از هم جدا شود. یعنی کراک اینقدر خطرناک است!!
در جواب باید گفت که مواد مخدر میتوانند چنین تأثیری بر روی اندامها بگذارند. ولی با این حال هنوز به طور دقیق، یافتهای برای تأیید این قضیه در رابطه با مصرف کراک وجود ندارد. بر روی مواد مخدر سنتی، مطالعات زیادی انجام گرفته. اما به دلیل نو ظهور بودن انواع مواد مخدر صنعتی و آزمایشگاهی، تحقیقات زیادی در دسترس نداریم تا بتوانیم به آنها استناد کنیم. همچنین لازم به ذکر است با توجه به آنکه کراکی که در نقاط دیگر جهان مصرف می شود خالص تر است و با نوع ایرانی که انواع قرض ها در آن ریخته می شود کاملا فرق دارددر نتیجه نوع ایرانی به مراتب خطرناکتر است و نتیجه تحقیقات در اروپا در مورد ایران صدق نمی کند .
اما می توان دلایل زیر را برای پوسیدن بدن این افراد به دست آورد:
«مصرف کراک باعث میشود که فرد هیچ دردی را حس نکند و در نتیجه بیماریهای مختلف در بدنش به راحتی پخش شود. علاوه بر آن، مخدرها سیستم ایمنی را تضعیف میکنند و راه برای ورود عوامل عفونی باز میشود. در نتیجه، یک شخص معتاد به کراک احتمالا دچار چند بیماری مختلف هم خواهد بود.
حالا اگر این شخص، کارتنخواب باشد قطعا عوامل عفونتزا در جسم او خانه کردهاند. ولی به دلیل بیحس بودن ناشی از مصرف مخدرها درکی از وضعیت خود ندارد. وقتی یک فرد سالم میمیرد، پس از طی زمان مشخصی مثلا ۷۲ ساعت جسمش دچار پوسیدگیهایی خواهد شد.
حال اگر شخصی معتاد به کراک و آلوده به عفونت درونی باشد، پس از مرگ در مدت ۱۲ ساعت به همین مرحله خواهد رسید. جنازة یک روزة او مانند جنازة چندین روزة افراد سالم است و بسیار زودتر فاسد شده و از هم میپاشد. در بسیاری از انواع دیگر مواد مخدر هم این حالت به درجات مختلف دیده میشود.»
کوکائین
ترجمه و تدوین: دکتر نازی اکبری
عضو هیئت علمی کنگره ۶۰
اعتیاد به کوکائین یکی از بزرگترین مشکلات جوامع امروزی است. افراد معتاد به مصرف کوکائین حاضر به انجام هر کاری برای دستیابی به مواد هستند. این معضل به تمام سطوح جامعه ار طبقه متمول گرفته تا فقرا و حتی طبقه متوسط نفوذ کرده است.
عدم درک و آگاهی خانواد ه ها از نحوه تاثیر و ساختار اعتیاد به کوکائین باعث نوعی آشفتگی و سردرگمی در زندگی آنان شده است .
کوکائین چیست؟
کوکائین از برگهای بوته کاکائو که عمدتا" در آمریکای جنوبی کشت میشود استخراج میگردد. کوکائین برای قرن ها مورد استفاده سرخپوستان جهت مبارزه با گرسنگی و کار سخت بوده و حتی تاثیر آن در اواسط قرن هجدهم مورد تحسین و تمجید افرادی از جمله فروید قرار گرفت. تا سال 1906 میلادی این ماده محتوای اصلی کوکاکولا بوده و همچنین به عنوان داروی بیهوشی هم استفاده می شد.
استفاده گسترده و اعتیاد به این ماده باعث شدتا اوایل قرن 19 میلادی دولت ها بر علیه استفاده از این مواد به اقداماتی دست بزنند. در دهه 70 و اوایل دهه 80 میلادی کوکائین به عقیده عده کثیری امن و بی خطر اعلام شد. اما با انباشته شدن شواهد پزشکی در رابطه با تاثیر زیان آور کوکائین و معرفی و استفاده گسترده آندولت ها و مردم بار دیگر در رابطه با استفاده روزافزون این ماده اعلام خطر کردند.
در حال حاضر اعتیاد به کوکائین یکی از جدی ترین مشکلات مربوط به مواد مخدر در دنیا و بخصوص در آمریکاست.
کوکائین چگونه مصرف میشود؟
چهار روش اولیه استفاده از کوکائین شامل :
1 . استشمام – با این روش کوکائین به جذب شدن از طریق لایه های درونی بینی وارد بدن میشود.
2. تزریق مصرف کننده با مخلوط کردن پودر کوکائین با آب با استفاده از سرنگ مواد را درون رگ تزریق می کند.
۳ .هیدروکلورید کوکائین تبدیل به ماده ای سخت و کلوخی (Free basing) . سخت سازی می شود که قابل تدخین است.
4. کوکائین کراک از ترکیب هیدروکلورید کوکائین با آمونیاک و دوکربنات سودا (جوش شیرین) و چندین مواد دیگربه شکل ماده ای با تکه های سخت به دست می اید که آن را کراک می نامند. این ماده با استفاده از پیپ شیشه ای تدخین میشود.
اعتیاد به کوکائین تا چه حد گسترده است؟
بر مبنای آمارگیری و بررسی ملی استفاده خانگی مواد مخدر در آمریکا (ان اچ اس دی آ) * درسال 1997 تعداد مصرف کنندگان کوکائین حدودا" به یک میلیون و نیم می رسید. از هر ده نفر مردم عادی یک نفر کوکائین را امتحان کرده بود و کل این جمعیت به بیشتر از 22 میلیون نفر می رسید. کوکائین صنعت غیرقانونی کلمبیاست که از بیشتر از 35 بیلیون دلار تجاوز می کند. این مبلغ از صنعت اولیه تولیدی کلمبیا، قهوه، فراتر رفته است.
بر مبنای تحقیقات بعدی این آمارگیری و با در نظر گرفتن افراد مصرف کننده ای که در این تحقیق شرکت نکرده اند ان اچ اس دی آ تعداد مصرف کنندگان کوکائین در آمریکا را حدودا" به 306 میلیون نفر تخمین زده است.
استفاده از کوکائین در سراسر جهان رو به افزایش است.
تأثیرات روانی اعتیاد به کوکائین چیست ؟
تأثیر کوکائین بر روی بدن بسیار سریع، لذت بخش و کوتاه مدت است. کوکائین باعث سرخوشی مفرط ولی کوتاه مدت شده و مصرف کننده احساس شادی و انرژی بیشتری می کند. مانند کافئین ، کوکائین باعث بیداری شده و گرسنگی را کاهش می دهد. تأثیرات روانی این ماده شامل احساس سلامتی، قدرت زیاد و توانایی کاذب بوده که گاهی با دلشوره و بیقراری همراه است. به تدریج که تأثیرات موقت این ماده از بدن محو میشود تمامی آن احساسات جای خود را به افسردگی شدید و خمودگی خواهد داد. این بی حوصلگی و سستی باعث میشود که مصرف کنندگان روزهای متمادی در خواب به سر برند.
تأثیرات جسمی اعتیاد به کوکائین چیست؟
بسیاری از مردم به اشتباه باور دارند که استعمال کوکائین از طریق بینی اعتیادآور نبوده و ضرر آن از دیگر مواد مخدر کمتر است. معمول ترین تأثیرات جسمی استفاده از کوکائین عبارتند از:
- نوسان در فشار خون، ضربان قلب و میزان تنفس
- حالت تهوع و دل آشوبه
- استفراغ
- اضطراب
- بی خوابی
- از دست دادن اشتها که باعث سوء تغذیهو کاهش وزن میشود
- تورم و خون ریزی غشای مخاطی
- بیقراری و اضطراب
- آسیب به مجاری بینی
- صدمه به شش ها
- احتمال سکته قلبی، مغزی و تشنج
عکس العمل آنی بدن به استفاده از کوکائین شامل افزایش فشار خون، تنفس نامرتب، افزایش دمای بدن و گشادی مردمک چشم ها میشود.
با مسدود شدن سرخرگهای تاجی فشار خون بالا رفته و انتقال خون به قلب تقلیل می یابد. این امر می تواند تا یک ساعت پس از استفاده از مواد باعث حمله قلبی و یا تشنج گردد.
مصرف کنندگان دائمی و مبتلایانبه بیماری فشار خون بالا، بیماری صرع و نارسایی قلبی مشخصا" در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
تحقیقات نشان داده است که حتی افرادی که سابقه مشکلات و ناراحتی های قلبی نداشته اند با استفاده از کوکائین در معرض احتمال بروز این مشکلات قرار می گیرند. استفاده مفرط این ماده باعث حساس شدن مغز بر روی تأثیرات این ماده شده در نتیجه میزان بسیار کمی از آن می تواند موجب ایست قلبی شود.
افرادی که کوکائین را تزریق می کنند در معرض بالاتری از خطر ابتلا به بیماری ایدز و هپاتیت هستند چراکه استفاده از سرنگ مشترک موجب انتقال این بیماریها میشود. استفاده از کوکائین می تواند گاهی باعث آلرژی و حساسیت به خود ماده و یا ترکیبات آن شود.
تأثیرات کوتاه مدت کوکائین بر بدن چیست؟
تأثیرات کوکائین بر بدن معمولا" پس از یکبار استفاده نمایان شده و معمولا" در طی چند دقیقه و گاهی چند ساعت محو میشود. مصرف کوکائین به مقدار کم (مثلا" 100 میلی گرم) معمولا" باعث احساس نشاط و سرخوشی، انرژی کاذب، پرحرفی، هوشیاری ذهنی مخصوصا" به بینایی، شنوایی و لامسه میشود. این احتمال وجود دارد که به طور موقت تمایل به غذا و خواب هم کاهش یابد.
بعضی از مصرف کنندگان معتقدند که استفاده از این ماده به آنان توانایی بیشتری برای انجام یک سری فعالیت های جسمی و حل تکالیف عقلی می دهد در حالیکه عده ای دیگر بر خلاف این موضوع اعتقاد دارند. تآثیر کوتاه مدت کوکائین عبارت است از:
- افزایش انرژی کاذب در بدن
- کاهش اشتها
- هوشیاری ذهنی و روانی
- افزایش ضربان قلب
- افزایش فشار خون
- انقباض عروق
- افزایش دمای بدن
- گشادی مردمک چشم ها
مدت زمان تأثیر کوکائین بر احساس سرخوشی فوری ، بستگی به نوع استفاده از این مواد دارد. هرچه جذب این ماده سریعتر اتفاق افتد احساس سرخوشی شدیدتر خواهد بود. به همین نسبت سرعت جذب این ماده باعث کاهش زمان نشئگی می شود. هجوم نشئگی با استفاده مواد از طریق استشمام کندتر صورت میگیرد و ممکن است بین 15 تا 30 دقیقه طول بکشد در حالیکه تدخین ماده ممکن است مدت زمان این حالت را به 5 تا 10 دقیقه برساند.
با اینکه استفاده از این مواد به مقدار زیاد (مثلا" چند صد میلی گرم یا بیشتر) باعث تشدید حالت نشئگی شده اما ممکن است منجر به رفتارهای غیرعادی، نامنظم ، آشفته و حتی خشونت فرد شود. این افراد ممکن است رعشه، گرفتگی عضلات، مالیخولیا و دوران سر را هم تجربه کنند.
عده ای از مصرف کنندگان کوکائین از حالات بیقراری، اضطراب و تندخویی صحبت می کنند. در مواردی بسیار نادر،اولین استفاده از کوکائین یا مدت کوتاهی پس از استفاده منجر به مرگ ناگهانی فرد مصر کننده میشود. مرگ های ناشی از استفاده از کوکائین معمولا" به علت ایست قلبی پیرو توقف دستگاه تنفسی است.
تأثیرات بلندمدت استفاده از کوکائین بر روی بدن چیست؟
کوکائین از جمله مواد مخدرهای بسیار اعتیادآور است. با یکبار استفاده از کوکائین، افراد ممکن است قادر به پیش بینی و یا کنترل میزان استفاده آتی از این ماده نباشند. به نظر می رسدکه تأثیر تحریک کننده و اعتیادآور کوکائین به دلیل قابلیت این ماده در جهت مهار کردن و جذب دوپامین به وسیله سلولهای عصبی است. دوپامین به عنوان بخشی از سیستم پاداشی مغز تولید شده و به طور مستقیم و یا غیرمستقیم بر بخش اعتیادآور هر نوع مواد مخدر تأثیر دارد.
تأثیرات درازمدت اعتیاد به کوکائین عبارتند از:
- تندخویی
- اغتشاشات خلق و خویی
- بیقراری
- مالیخولیا یا پارانویا
- توهمات سمعی و شنیداری
زیاد روی در مصرف کوکائین، استفاده ممتد و افزایش مقدار مصرف باعث افزایش تندخویی، بیقراری و پارانویا میشود. این خود ممکن است باعث روان پریشی مالیخولیایی کامل شده و فرد مصرف کننده ارتباط با دنیای واقعی اطراف خود را از دست داده و گاهی دچار توهمات سمعی مانند شنیدن صداهای مختلف شود.
عوارض پزشکی مصرف کوکائین چیست؟
مصرف کوکائین باعث عوارض پزشکی گوناگونی میشود. از معمول ترین این عوارض میتوان از تأثیر آن بر نقباض عروق قلبی شامل بی نظمی ضربان قلب، حمله قلبی، تأثیرات تنفسی مانند درد سینه، ایست تنفسی، تأثیرات عصبی شامل سکته مغزی، ایست مغزی یا سردرد و عوارض التهابات روده ای شامل درد شکم و یا استفراغ و تهوع نام برد.
روش های مختلف استفاده ار کوکائین می تواند تأثیرات نامطلوب گوناگونی را باعث شود. به طور مثال استشمام ممتد کوکائین باعث خونریزی بینی، از دست دادن حس بویایی، مشکل بلع، گرفتگی صدا و تحریکات دیواره های حفره های بینی بوده که منجر به تورم وخیم و آبریزش مدام بینی خواهد شد. کوکائین هضم شده باعث قانقاریای وخیم روده شده که در اثر کمبود جریان خون در آن نقطه بوجود می آید.
از آنجائیکه که کوکائین قابلیت کاهش اشتهای به غذا را دارد بسیاری از مصرف کنندگان فعال کوکائین اشتهای خود را از دست داده و این امر منجر به کاهش وزن و سوء تغذیه آنان میشود.
تحقیقات نشان داده است که ترکیب استفاده کوکائین و الکل خطری بالقوه است. ترکیب این دو مواد باعث تبدیل آنها به ماده ای به نام کوکاتیلین شده که مدت تأثیر زمانی طولانی تری بر روی مغز را دارا می باشد و به مراتب از هر دو این مواد به تنهایی سمی تر است. در حالیکه تحقیقات بیشتری در این زمینه الزامی است ولی قابل ملاحظه است که ترکیب این دو مواد معمول ترین نوع ترکیب مواد مخدری است که باعث مرگ مصرف کنندگان میشود.
کوکائین به چه شکل تأثیرگذاری می کند؟
در زمینه چگونگی تأثیر دلپذیر کوکائین بر بدن و دلیل اعتیادآور بودن این ماده تحقیقات بسیاری صورت گرفته است. دانشمندان نقاطی در مغز کشف کرده اند که در اثر تحریک، باعث ایجاد حس لذت و سرخوشی میشوند.
یکی از سیستم های عصبی که به نظر میرسد بیشتر از هر قسمت دیگری تحت تأثیر کوکائین قرار می گیرددر بخشی عمیق در مغز به نام Ventral Tegmental Area (مغز میانی بطنی) قرار دارد. سلولهای عصبی ریشه گرفته از این بخش به قسمت دیگری از مغز به نام Nucleus Accumbens راه می یابند که این بخش از مغز یکی از مراکز کلیدی لذت و سرخوشی در مغز است. تحقیقات بر روی حیوانات نشان داده است که تمامی محرکین سرخوشی و لذت مانند غذا، آب ، روابط جنسی واستفاده از انواع مواد مخدر باعث افزایش فعالیت مغز در این ناحیه میشوند.
در یک پروسه عادی در درون مغز، دوپامین به وسیله یک عصب خاص به سیناپس (فاصله کوتاه بین دو رگ عصبی)که محل ادغام گیرنده های دوپامین با عصب های همسایه است انتقال می یابد. معمولا دوپامین بوسیله پروتئینی خاص به نام " ناقل دوپامین (Transmitting Neurons)" و یا به اعصاب ناقل (Dopamin Transporters) بازگشت داده میشود.
در صورت وجود کوکائین در بدن ، این ماده به ناقلین دوپامین چسبیده و باعث انسداد پروسه عادی بازیافت میشود. در نتیجه دوپامین در منطقه سیناپس جمع شده و باعث وقوع حس لذت و سرخوشی ناشی از استعمال کوکائین میشود.
چنانچه مصرف کوکائین ادامه یابد میزان استقامت بدن در مقابل این ماده بالا میرود. به این شکل که هر چه مقدار ماده مصرفی و دفعات استفاده آن بیشتر شود، مغز برای تولید سطح حس سرخوشی و لذتی که با استفاده نخستین ایجاد شده بود به میزان بیشتری از کوکائین نیاز دارد. تحقیقات نشان داده است که طی مدت اجتناب و ترک کوکائین، یادآوری حس سرخوشی و یا حتی تماس با هر چیز که نشانه ای از این حس را همراه داشته باشد باعث تحریک و اشتیاق برای استفاده از مواد و بازگشت به آن، حتی پس از مدت طولانی اجتناب از مصرف است.
مصرف کوکائین باعث اضطراب و افسردگی می شود که گاهی ممکن است تا هفته ها ادامه یابد. اقدام به ترک این ماده گاهی تنها به خاطر فرار از این افسردگی مفرط امکان پذیر نیست و باعث استفاده بیشتر شخص معتاد از این ماده برای چیره شدن به این حالت نامطلوب افسردگی میشود.
کنگره 60 بر این باور است که اعتیاد بیماری است و قابل درمان. شخص بیمار می تواند با دوباره سازی جسم ، روان و تفکرو با استفاده از تکنیک قدم به قدم و تدریجی ترک اعتیاد با استفاده ازراهنمایی و حمایت این مرکز به رهایی برسد.
پس از تماس شخصی ومصاحبه چندین فرد رها شده از اعتیاد با تعجب بسیاربه این به این نتیجه رسیدم که هر آن تکنیک و راهکارهایی که در این مرکز مورد استفاده قرار می گیرد خلاف این باور که "اعتیاد درمان ندارد" را ثابت می کند.
بررسی و تحقیقات کامل بر روی روش ها و تکنیک های موفق مورد استفاده در کنگره 60 از جمله مواردی است که در حوزه تحقیقات آینده اینجانب قرار گرفته است.
تمجیزک ، نورجیزک
تمجیزک ، نورجیزک
یکی از داروهای ترک اعتیاد که امروزه در سطحی وسیع مورد استفاده مصرفکنندگان موادمخدر به منظور ترک اعتیاد قرار گرفته و میگیرد ، تمجزیک است. این دارو برای اولین بار توسط یک شرکت داروسازی انگلیسی به صورت آمپول و قرص به بازار داروهای ترک اعتیاد عرضه شد. ظاهراً این دارو از ترکیب مرفین صنعتی ، هیدروکلراید و دیگر داروهای شیمیایی ساخته شده است. نام تجاری این دارو تمجزیک است و نامهای عامیانه آن که در بین مصرفکنندگان شایع است ، تیمجیزک ، تیدیجیزک و اورجیزک است و نامهای ژنریک آن که در دسته بندیهای دارویی از آنها یاد میشود بوپرهنرفین و نوپرهنرفین میباشد.
نتایج تحقیقات کنگره 60 که با استفاده از تجربیات مصرفکنندگان این دارو به دست آمده است نشان میدهد این دارو به قدری مخرب ، ویرانگر و وحشتناک است که در تصور نمیگنجد. بعد وحشتناک قضیه این است که مصرفکنندگان این دارو به منظور ترک موادمخدر سنتی نظیر تریاک و هرویین به مصرف آن روی آوردهاند و یا توسط بعضی افراد که کارشان ترک اعتیاد است به آنها تجویز شده و بعد از مدتی چنان اعتیاد سنگینی به آن پیدا میکنند که ابعاد تخریب آن از تصور ما و شما خارج است. این دارو اغلب به صورت آمپول به منظور تزریق وریدی تجویز و استفاده میشود. درنظر بگیرید شخصی که مقداری تریاک به صورت کشیدنی یا خوراکی استفاده میکند و به آن اعتیاد دارد و درحالیکه با داشتن اعتیاد به تریاک قادر است به امورات زندگی خود رسیدگی کند ، برای ترک اعتیاد مراجعه میکند و به او آمپول تیمجیزک تجویز میشود و بایستی آن را به صورت تزریق استفاده کند. به دلیل قدرت بالای این دارو شخص مصرفکننده بعد از چندبار استفاده طوری نشئه میشود که با مقادیر بسیار زیاد تریاک و حتی هرویین به آن نشئگی نمیرسد.
بعد از مدتی ترس او از تزریق از بین میرود و حتی نسبت به تزریق شرطی هم میشود زیرا عمل تزریق مقدمهای است برای نشئه شدن. در این حالت او خودش عمل تزریق را انجام میدهد ، رفته رفته نقطه تحمل یا تلورانس مصرف بالا میرود و از روزی یک یا دو عدد آمپول به تدریج به عددی میرسد که شما باورتان نمیشود. جایگزینی این دارو و اعتیاد به آن وضعیتی را به وجود میآورد که مصرفکننده نه تنها نمیتواند آن را کنار بگذارد بلکه اگر بخواهد به مصرف قبلی خودش یعنی تریاک هم برگردد ، نمیتواند. در این فرایند ، یعنی اقدام به ترک اعتیاد تریاک ، یک معتاد ساده با مصرف تریاک به یک معتاد تزریقی تبدیل میشود که روزانه بایستی دهها آمپول به خودش تزریق کند و دیگر قادر به ادامه زندگی و رسیدگی به امورات روزمره خود نیست.
داستان داروهای ترک اعتیاد و تجویزهای بعضی افراد که خود را متخصص ترک اعتیاد میدانند ، داستان بسیار تلخ و گریهآوری است که تمامی مصرفکنندگان موادمخدر که قصد ترک اعتیاد خود را دارند با آن آشنا هستند و خوب میدانند که این افراد چگونه آنها را از چاله درمیآورند و به چاهی عمیق میاندازند که بیرون آمدن از آن بسیار سخت و طاقتفرساست. جالب است بدانیدکه شرکت سازنده این دارو در اروپا ادعا کرده است که این دارو بهترین جایگزین برای موادمخدر و ترک آن است درحالی که تجربه مصرفکنندگان این دارو هرگز چنین چیزی را تأیید نمیکند. یکی از مصرفکنندگان این دارو میگوید بعد از گذشت مدتی از مصرف این دارو گاهی اوقات 20 عدد آمپول تمجیزک در روز تزریق میکرده است.
از عوارض اعتیاد به این داروی خطرناک میتوان به علاقه شدید به تزریق و شرطی شدن نسبت به آن ، بیقراری شدید و تشنج ، کمر درد ، بیخوابی ، ضعیف شدن و پوکی استخوان به گونهای که با کوچکترین ضربه منجر به شکستگی استخوان میگردد ، لکههای پوستی ناشی از آسیبهای کبدی ، پرخاشگری ، بیحسی بدن و خواب رفتن اعضای بدن ، فراموشی ، برخورد با دیوار و عدم تشخیص موانع اشاره کرد.
شایان ذکر است تاکنون تعداد زیادی از مصرفکنندگان این دارو که برای درمان اعتیاد به آن ، به کنگره 60 مراجعه کردهاند توانستهاند با استفاده از روش درمانی کنگره 60 برای همیشه اعتیاد خود را به این داروی خانمانسوز درمان کنند.
تمجیزک چیست؟
نگاهی به نورجیزک مخرب ترین ماده مخدر...
بوپره نورفین یک ماده نیمه صناعی مشتق از تبائین و یکی از آلکالوئید های طبیعی فناترن است که از گیاه خشخاش گرفته می شود و یک ضد درد اپیوئیدی محسوب می گردد و برای اولین بار در سال 1968 ساخته شد . بوپره نورفین یک آگونیست نسبی گیرنده مو است که همزمان خاصیت آنتا گونیست گیرنده کاپا K را نیز دارد . بطوریکه در دوزهای پائین اثر آگونیستی و در دوز های بالاتر اثر آنتاگونیستی اش غالب می گردد و افزایش دوز بالاتر از 30 میلی گرم باعث افزایش تاثیر دارو نمی گردد و چون یک آگونیست نسبی است علائم محرومیت آن بعد از قطع مصرف نسبت به دیگر مخدرها نظیر متادون و مرفین ضعیف تر است . به علت خواص ذکر شده در سال های اخیر مصرف گسترده ای در درمان اعتیاد ، برای سم زدایی و یا نگه دارنده داشته است . بوپره نورفین به صورت ترکیب با نالتروکسان ( سوبکسن ) ، قرص خوراکی ، قرص زیر زبانی و آمپول تزریقی وجود دارد و نام های تجاری متفاوتی نظیر ، تمجیزک ، نورجیزک ، ، بیوپری جیزک ، تی دی جیزک ، جیسن ، و.... دارد .
بوپره نورفین به صورت خوراکی میزان جذب ناچیزی دارد که علت آن متابولیسم شدید روده ای و کبدی آن است و برای درمان اعتیاد تنها نوع زیر زبانی آن کاربرد داشته و نمونه تزریقی آن تنها به عنوان یک مسکن مخدر در گذشته مصرف داشته که آنهم اکنون منسوخ شده و مصرف ندارد . در سالیان گذشته نوع تزریقی بوپره نورفین در بعضی مراکز غیر مجاز برای درمان اعتیاد تجویز شد که در آن سال ها به نام تمجیزک مورد مصرف قرار می گرفت و همین امر دستاویز عده ای سود جو شد تا ماده مخدر ترکیبی و مخربی وارد چرخه مصرف مواد مخدر گردد با نام نور جیزک که هیچ شباهتی به نوع تزریقی بوپره نورفین واقعی نداشت .
از هر 10 کیلو تریاک بطور متوسط یک کیلو مرفین استخراج می گردد . ماده موثر در آمپول های نورجیزک 23 برابر قوی تر از مرفین است ، بطوریکه شخص پس از چند بار مصرف مکرر به آن وابسته شده و مجبور است هر چند ساعت مصرف خود را تکرار کند و در صورت قطع هیچ ماده دیگری جایگزین علائم خماری آن نمی باشد. نورجیزک در آمریکا و اروپا نام داروئی است با خاصیت شل کننده عضلانی با پایه فنادرین و آسپرین اما این نورجیزک در واقع نامی است جعلی و داروئی کشنده با ترکیبی از مرفین مصنوعی ، کورتن و رنگ که به صورت فله ای از کشور های شرقی نظیر هند و پاکستان وارد ایران شده و در شرایط کاملاَ غیر بهداشتی در ویال های کوچک بسته بندی و روانه بازار مصرف می گردد . .
سودا گران مرگ برای اینگه بتوانند برای ادعای خود مبنی برای اینکه نورجیزک داروئی برای ترک اعتیاد است دلیلی عوام پسند بیاورند و فریب خود را کامل کنند ، یک کورتون مانند هیدرو کورتیزن را به آن افزوده اند که دارای نقش بسیار حساس در غدد فوق کلیوی می باشد و با ورود آن به سیستم داخلی بدن تعادل متابولیسم قند ها بهم خورده و چنین اختلالاتی سبب می گردد مایع بین سلول ها جذب شده به زیر پوست انتقال یافته و سبب چاقی کاذب افرادی گردد که از روی ناآگاهی و جهل و به توصیه دیگران برای ترک اعتیاد رو به مصرف این ماده خطر ناک آورده اند و عاملی می شود برای فریب این افراد ، خانواده ، اطرافیان مبنی بر اینکه شخص ترک کرده و به اصطلاح رو آمده است . غافل از اینکه مصرف توامان و تداخل داروئی کورتن با شبه مرفین موجود در نورجیزک و تمجیزک ، سبب عوارضی مانند چاقی کاذب ، تجمع چربی پشت گردن ، فشار خون و تضعیف سیستم ایمنی بدن و اختلالات کبدی می گردد . تضعیف سیستم ایمنی یکی از خواص شایع کورتن هاست و به علت مصرف تزریقی نورجیزک و غیر استریل بودن آن به دلیل تهیه و ساخت آن در شرایط کاملاَ غیر مساعد و زیر زمینی باعث می گردد ، عفونت سریع در بدن شخص کسترش یافته و از محل تزریق به نقاط دیگر بدن شخص سرایت کرده و به علت وجود نقص در سیستم ایمنی و عدم مراجعه به موقع به پزشک ، بافت ها دچار تخریب و آسیب جدی شدید می شود بطوریکه در مواردی مشاهده شده است اندام ها سست و با فشار کوچکی فرو می رود یا کنده می شود و یا در مواردی کرم گذاشته و محل تجمع انواع باکتری ها و میکروب می گردد . در یکسال گذشته عمده مرگ های ناشی از تزریق بعلت مصرف نورجیزک بوده است که گزارش های آن به صورت متناوب و مستند از رسانه ها پخش شده است و امیدوار هستیم با این حجم اطلاع رسانی ، افراد خواستار رهائی از اعتیاد بجای پذیرفتن هر شعار تو خالی وفریب هر ادعای واهی بدنبال یک راه اصولی برای درمان اعتیاد خود باشند و گرنه در کوچه و پس کوچه های ناصر خسرو و تهیه نورجیزک برای ترک اعتیاد نتیجه ای جز یک مرگ عذاب آور و تدریجی نخواهد داشت .
اکنون در چرخه مصرف مواد مخدر انواع و اقسام گوناگون این مواد را از طیف سنتی و شیمیائی شاهد هستیم ، اما به گفته کارشناسان درگیر و فعال این عرصه تاکنون هیچ ماده مخدری با این میزان تخریب وجود نداشته است ماده ایکه مصرف بیش از یکسال آن در عمده موارد منجر به فوت می گردد .
مواد مخدر توهم زا
توهم زاها مجموعه نا هماهنگ و گسترده ای از مواد مخدر را تشکیل می دهند و بصورت کلی به دو دسته طبیعی و غیرطبیعی تقسیم می شوند :
از جمله مواد طبیعی می توان به گراس ، حشیش ، ماری جوانا ، چرس و برخی قارچها ی خاص و ... اشاره کرد .
مواد مصنوعی این دسته شامل MDMA,PCP,DMT,LSD ، یا همان اکستازی ، کتامین ، مسکالین ، .... می باشند .
مواد توهم زا ناراحتی های فکری و ادراکی ایجاد می کنند . تحمل نسبت به این دارو ها خیلی سریع و پس از 3 تا 4 روز از مصرف مداوم پدید می آید . مصرف این مواد بسته به دوز مصرف و محیط پیرامون فرد می تواند سر خوشی ،انرژی کاذب و حالتی شبیه گذر از عالم طبیعی و ورود به عالم متافیزیک ، توهم های شنوائی یا بینائی ،هذیان ، اختلال در قضاوت ، حافظه و هوشیاری ایجاد می کند و آشفتگی های روانی بسیار شدید در مقایسه با ناراحتی های جسمی در هنگام قطع مصرف بوجود می آید.
بیش از 100 نوع ماده مخدر توهم زای مصنوعی با ساختارهای متفاوت شناخته شده است که در مقایسه با مواد توهم زای طبیعی به مرا تب خطرناک تر وعوارض شدید تری دارند .
توهم زاها در سراسر تاریخ به عنوان قسمتی از مراسم مذهبی و فرقه ای مورد مصرف قرار گرفته اند وعمده ترین مشکل در هنگام مصرف این مواد عدم تشخیص واقعیت با خیال است که باعث فوت و مرگ می شود .
توهم زاها بطور معمول سریع ترین تاثیر را برروی سیستم عصبی گذاشته ، باعث افزایش ضربان قلب و دمای بدن ،لرزش ، تعریق ، خشکی دهان ، سر گیجه شده و بتدریج اختلالت ادراکی و توهم شامل مسخ واقعیت و خطاهای حسی می شود که همراه با توهم های بینائی و شنوا ئی است . رنگها پر احساس تر و موسیقی پر معنی تر شده و با اختلال حس ها به مرحله ای رسیده که صداها دیده و رنگها شنیده می شوند. حس گذشت زمان آهسته می شود و حتی زمان کاملاً متوقف می گردد . و این تجربیات به قدری واقعی می نماید که فرد را فوق العاده تحت تاثیر قرار داده و مجبور می سازد برای رسیدن به تجربیات جدید مدام مصرف خود را افزایش دهد . توهم زاها گاهی باعث ایجاد ارتباط با دیگران و گاهی باعث احساس تنهائی و جدائی از جمع می شود . حافظه کوتاه مدت آسیب دیده ، اما خاطرات گذشته های دور ظاهر می شوند و در مواردی بسیار زنده و واقعی هستند .
اثر مواد توهم زا برای افراد بسیار متفاوت است ، موارد ظهور این علائم و شدت آن وابسته به پارامترهایی چون :
مقدار مصرف و خلوص ماده مصرفی ، انتظارات فرد مصرف کننده ، حالات خلقی و شناختی قبل از مصرف ، محیط فیزیکی مصرف و تجربیات گذشته ناشی از مصرف مواد توهم زا وابسته است و به همین علت است افرادیکه مقادیر کم این ماده را استفاده می کنند بسیاری از موارد زیر را تجربه نکرده اند و عوارض بیشتر جسمی و کمتر ادراکی واحساسی داشته اند .
سفر بد (bad trip ) مهمترین اثر نا مطلوب مواد توهم زا می باشد این عارضه زمانی رخ میدهد که فرد مصرف کننده احساس می کند،تجربه توهم زائی هرگز پایانی نخواهد داشت و در این مرحله قادر به تشخیص واقعیت از اثر دارو نمی باشد . در این حالت فرد دچار اضطراب و وحشت شدید می شود . کنترل خود را از دست می دهد و احساس می کند ارتباطش با محیط بیرون قطع شده است . این مرحله خطرناک بوده و منجر به آسیب رساندن بخود و دیگران می شود و شخص باید سریعاً تحت درمان مناسب قرار بگیرد .
بطور کلی توهم زاها گیرنده های سروتونینی را سد میکنند و در فضای سیناپسی آنها را بلوکه می کنند . و یا از نگاهی دیگر فعالیت سروتونین را تغییر می دهند که همین امر موجب سرخوشی در فرد می گردد و این باور اشتباه را در مردم عادی تقویت کرده که این مواد اعتیاد جسمی ندارند . امروزه ثابت شده است جسم و روان در تقابل با یکدیگر بوده و ریشه بسیاری از بیماری های روانی در جسم یا بالعکس می باشد . اثرات مخرب مواد توهم زا و شیمیائی بمراتب گسترده تر و خطرناکتر از مواد طبیعی می باشد و شیوع گسترده این مواد در سالهای اخیر زنگ هشداری است بر ای همگان .
شیشه
یکی از انواع موادمخدر که امروزه از مواد نسبتاً پر مصرف می باشد ، آیس ، شیشه یا کریستال است. وجه تسمیه این مادهمخدر این است که این ماده در بعضی حالات ، شکل ظاهری آن شبیه خرده شیشه است و یا تکههای کوچک یخ ، اما بیشتر به صورت دانه های ریز است . این ماده در اروپا و آمریکا بیشتر به نام آیس شناخته میشود. شابو که در آسیای جنوبشرقی و خاوردور رواج دارد نیز شباهتهایی با این ماده دارد.
تحقیقات نشان میدهد که مهمترین ترکیب این مادهمخدر آمفتامین است. سابقه تولید و مصرف آمفتامین به قبل از جنگ جهانی دوم میرسد و در زمان جنگ جهانی دوم به عنوان یک داروی مؤثر در رفع افسردگی سربازانی که مشغول جنگ بودند و یا نیروهایی که قرار بود چندین شبانهروز را به صورت پیوسته به نبرد مشغول باشند و فرصت استراحت نداشتند برای بالا بردن سطح انرژی آنان استفاده میشد.
با گذشت زمان و مشخص شدن عوارض خطرناک این ماده و اعتیاد به آن ، کاربرد این ماده به عنوان دارو به تدریج کنار گذاشته شد اما سوداگران و تولیدکنندگان موادمخدر ، استفاده از این ماده را در تهیه موادمخدر جدید در دستور کار خود قرار دادند. شاید اولین و مهمترین مادهمخدری که از آمفتامین به دست آمد و در سطح وسیع مورد مصرف قرار گرفت اکستازی باشد. قرص اکستازی در کشور ما به ندرت مشاهده و مصرف میشد اما در سالهای اول دهه هشتاد ، مصرف آن افزایش یافت و انواع و اقسام این قرص در بازار قاچاق مشاهده می شد.
مصرف اکستازی در پارتیها ومیهمانیها به عنوان یک ماده انرژیزا مصرف میشود و مصرفکنندگان آن میتوانند ساعتها بدون استراحت بیدار بمانند و از انرژیهای نهفته یا ذخیره شده در جسم خود در حد بالایی بهرهبرداری نمایند که پس از مدتی شدیداً با کمبود انرژی مواجه میگردند که از ظاهر آنها کاملاً مشخص میشود. متأسفانه یکی از تبلیغات غلط در مورد این مادهمخدر این است که حتی رسانههای جمعی از آن به عنوان قرص شادی یا انرژی زا یاد میکنند درحالیکه این ماده از خود هیچگونه انرژی و شادی ندارد و انرژیهای ذخیره شده جسم را به یکباره آزاد میکند و انرژی که بایستی در طول چندین شبانهروز مصرف شود ، یکشبه استفاده میشود و بعد از تمام شدن اثر آن ، شخص مصرفکننده به شدت احساس رکود و خستگی میکند و این آغازی است برای مصرف دوباره و دوباره تا اعتیاد کامل . خوشبختانه در حال حاضر مصرف اکستازی تا حد قابل ملاحظه ای کاهش یافته است تا جایی که اکستازی به عنوان یک ماده مخدر بیس و پایه در مصرف کنندگان مواد مخدر مشاهده نمی شود ، اما متاسفانه مصرف شیشه تا حد زیادی افزایش یافته و مصرف آن در حال ازدیاد نیز می باشد .
اکستازی اغلب به صورت قرص و خوراکی و به ندرت به وسیله روش جذبی از طریق پوست استفاده میشود اما شیشه به صورت تدخین یا کشیدنی. برای مصرف شیشه ابزار مخصوص وجود دارد که به آن پایپ Pipe گفته میشود و شبیه یک چپق شیشه ای است. نشئگی حاصل از مصرف این ماده تقریباً شبیه هیچ مادمخدر دیگری نیست. عوارض مصرف این ماده ، بسیار خطرناک و سنگین است. مصرفکنندگان این ماده در دفعات اولیه مصرف ، گاه تا 72 ساعت نمیخوابند. در این مدت ، سطح انرژی بسیار بالا ، توهم شدید و خیره شدن به یک نقطه خاص برای چندین ساعت و همینطور رفتارهای بیپروا ، از حالات نشئگی این ماده محسوب میشود. پس از بین رفتن اثر این ماده ، شخص مصرفکننده طوری احساس خستگی و کوفتگی میکند که ممکن است حدود 48 ساعت یا 2 شبانهروز به صورت پیوسته خواب باشد و پس از بیداری سر دردهای شدید ، بیقراری ، لرزش و حرکات غیرعادی اعضاء بدن مثل دست و سر از حالات آن است.
مصرفکنندگان شیشه برای از بین بردن این حالت معمولاً دوباره مصرف میکنند و مانند سایر موادمخدر فرایند اعتیاد آغاز میشود و پس از مدتی مصرفکننده شیشه تبدیل به یک معتاد تمامعیار میشود که البته با مصرفکنندگان سایر موادمخدر مثل تریاک و حتی هرویین بسیار تفاوت دارد. عوارض مصرف شیشه را در طول چندماه ، حتی مصرف هرویین در طول چندین سال به وجود نمیآورد.
عوارض مصرف شیشه به قدری وحشتناک است که حقیقتاً هرویین و یا قوی ترین مخدرهای سنتی در مقابل آن بسیار ضعیف هستند .مصرفکننده شیشه در حالت خماری ، دست به حرکات جنونآمیزی میزند که شاید از دیوانگان زنجیری هم سر نزدند. از مهمترین عوارض طولانی مدت مصرف شیشه که معمولاً بعد از گذشت کمتر از 6 ماه مصرف خود را نشان میدهد اختلال شدید در عملکرد دریچه پروستات است که معمولاً ادرار و اسپرم با هم دفع میشوند. آسیبهای شدید کبدی و جوشهای صورت ، ایجاد عفونت در دستگاه گوارش ، خصوصاً روده ها ، کوچک شدن بیضهها به همراه درد شدید و تضعیف قوای جنسی از دیگر عوارض این مادهمخدر خطرناک است.
توهمات شیشه به گونه ای است که بیان آن ها کار ساده ای نیست ، باورکردنی نیست . شیشه ای ها پس از گذشت مدتی از مصرف شیشه شدیداً بدبین می شوند ، همه مردم را دشمن خود می دانند ، فکر می کنند سیستم های امنیتی از کا ، گ ، ب گرفته تا سی آی ، ای همه دنبال آن ها هستند ، تصور می کند در همه جا مشغول پاییدن او هستند ، حتی در خانه اش ابزار مراقبت کار گذاشته اند ، به نزدیک نرین افراد خانواده خود شدیداً بدبین می شود ، بدبینی که قابل گفتن نیست ، اگر متاهل باشد به همسر خود بدبین می شود حتی فکر می کند که فرزندانش متعلق به او نیستند ، وقتی با او صحبت می کنند هرگز حاضر نیست حرف و صحبت دیگران را بپذیرد و تایید کند ، فکر می کند همه اشتباه می کنند ، همه دنیا اشتباه می کنند و فقط اوست که درست فکر می کند ، یکی از تفکرات جالب شیشه ای ها این است که فکر می کنند از زمانی که مصرف کننده شیشه شده اند بسیار پیشرفت کرده اند و تبدیل به انسان های دانایی شده اند و چیزهایی را می فهمند که دیگران نمی فهمند .
هرگز خود را معتاد نمی دانند ، مصرف کنندگان تریاک را بسیار بی کلاس می دانند و اگر مثلاً به آن ها گفته شود که به جای شیشه تریاک مصرف کنند که این عوارض را ندارد ، عصبانی می شوند و می گویند : تریاک ! من تریاک مصرف کنم ! متأسفانه در صحبتهای عامیانه گفته میشود که شیشه چون مرفین ندارد پس اعتیاد هم ندارد. چقدر این نگرش اشتباه ؛ غلط و گمراه کننده است . این نگرش که فقط مواد مرفین دار و یا مواد بر گرفته از خانواده تریاک اعتیاد آور هستند و بقیه مواد که صناعی هستند و مرفین ندارند ،اعتیاد آور نیستند ، دنیا را گمراه کرده است .
از دیدگاه کنگره 60 که نتیجه تحقیقات علمی و مشاهدات و تجربههای عینی است ، هر ماده ای که مصرف آن انسان را از تعادل طبیعی خارج کند مستقیماً روی سیستم تولیدکننده مواد شبهافیونی و ضددرد و نوروترانسمیترها در سیستم عصبی اثر میگذارد و باعث تخریب آن ها میشود. طیف ترکیبات مواد شبهافیونی که در جسم انسان تولید میشود به قدری گسترده و ناشناخته است که به غلط تصور میشود فقط مرفین یا مشتقات آن روی آن اثر میگذارد هرچند همین موضوع را هم بسیاری نمیدانند اما تحقیقات کاربردی کنگره 60 با قدرت و اطمینان این موضوع را ثابت کرده است که کلیه موادی که انسان را از حالت تعادل طبیعی خارج میکند ، شامل هرویین ، تریاک ، شیره ، الکل ، حشیش ، کراک ، شیشه ، اکستازی ، قرصهای خواب ، آرامبخش و ضدافسردگی ، دیفنوکسیلات ، ترامادول ، بروفن و حتی استامینوفن ، که بدون تجویز پزشک مصرف گردد نیز مستقیماً روی این سیستم اثر میگذارند و باعث تخریب آن میشوند .
یکی از انواع مواد شبه افیونی یا واسطه های شیمیایی سیستم عصبی که شدیداً بر اثر مصرف شیشه آسیب می بیند و تولید آن دچار اختلال می شود ، سروتونین است که مستقیماً در خلق و خوی ما اثر گذار است . از دیدگاه کنگره 60 شیشه یک ماده مخدر بسیار قوی و خطرناک است و اعتیاد آن در مقایسه با مواد مخدر شناخته شده نظیر تریاک و هروئین بسیار سنگینتر و خطرناکتر است. و به اعتقاد کنگره 60 هر نوع اعتیادی قابل درمان است. هماکنون مصرفکنندگان شیشه بسیاری در کنگره به درمان قطعی رسیدهاند .
شیشه یا کریستال
کریستال دى متامفتامین هیدروکلرید یا به زبان عامیانه کریستال یک ماده قدرتمند، اعتیادآور، مخدر محرک و به شکل ترکیبى و مصنوعى است.
کریستال به شکل بزرگ و شفاف و مانند کریستال هاى واقعى و به رنگ هاى صورتى، آبى و سبز یافت مى شود.
این ماده همچنین در خیابان به اسامى «مت»، «تینا» و در بعضى مواقع «آیس» و «شیشه» شناخته شده است.
• چه افرادى از این ماده استفاده مى کنند
افرادى که در کارنامه خود به دنبال تنوع هستند رو به این ماده مى آورند. کریستال اغلب به صورت تفریحى در مهمانى ها و براى بالابردن و وسعت دادن به لذات جنسى و در بعضى موارد براى بیدار ماندن مصرف مى شود.
• چطور استفاده مى شود
مانند دیگر انواع متامفتامین ها، کریستال معمولاً به شکل هاى سیگارت، بلعیدنى، مایع خوراکى یا تزریقى و در موارد نادر حتى به صورت شیاف مقعدى استعمال مى شود. کریستال به شکل سیگارت یا تزریقى با شروع و حمله سریع تر بدن آثار تخریب کننده ترى دارد ولى متاسفانه استفاده از نوع سیگار و تنفسى شایع تر است تا جایى که در انگلستان فروش و عرضه پیپ هایى که براى استعمال کریستال مورد استفاده قرار مى گیرد ممنوع اعلام شد.
• تاثیر کریستال
اثر کریستال هم مانند هر نوع ماده دیگرى در اشخاص مختلف متفاوت و وابسته به عواملى چون سایز، وزن، سلامت فرد، مقدار مصرف، روش استفاده، سابقه مصرف و اینکه آیا با ماده دیگرى استفاده مى شود دارد.همچنین عوامل محیطى تاثیر این ماده را در فرد تحت الشعاع قرار مى دهد.اینکه فرد به تنهایى یا در جمع و در مهمانى مواد مصرف کرده باشد مى تواند در این تجربه تاثیر بگذارد.
کریستال یا شیشه محرک بسیار قوى است که فعالیت هاى مرکزى سیستم عصبى را سرعت مى دهد. اگرچه گزارش کمى از مرگ و میر ناشى از استعمال مستقیم کریستال شده است ولى باید این نکته را مورد توجه قرار داد که این ماده بسیار اعتیادآور و نسبت به دیگر آمفتامین هاى دیگر از نظر اجتماعى، عاطفى، روانى و حتى تحرکى آسیب بیشترى به فرد وارد مى کند.
در بیمارانى که کریستال را به عنوان آمفتامین براى تحمل درد استفاده مى کنند علایم مشابهى با بیماران روانى پارانوئیدى و جنون جوانى مشاهده مى شود.
گاهى اوقات افرادى که به استعمال ماده تن در داده اند کریستال را به عنوان آمفتامین (مسکن) مصرف مى کنند. اگر فردى یک بار کریستال را به عنوان مسکن روانى تجربه کند به تجربه مجدد آن علاقه مند مى شود و کم کم به سوى این ماده کشانده مى شود.
استفاده دوز بالاى کریستال مى تواند موجب آسیب مهلک در رگ هاى مغزى و در نهایت مرگ شود دیگر تاثیرات فیزیکى معمول ناشى از استعمال کریستال شامل: خشکى دهان، افزایش سرعت تنفس، سردردهاى طاقت فرسا، حالت تهوع، تعرق بیش از اندازه بدن، سرگیجه، بالارفتن فشارخون، بالارفتن حرارت بدن ، تپش قلب، خشکى، سوزش و ترک لب ها، بزرگ شدن مردمک چشم، سیاهى رفتن چشم، لرزش دست ها و انگشتان مى شود. استعمال کریستال روى رفتار شخص نیز تاثیر مى گذارد: افزایش حرکت هاى فیزیکى، نوعى حالت سرخوشى ، ناآرامى، اضطراب و دلواپسى، پرخاشگرى، خشونت و رفتار خصمانه، بیخوابى شدید، حمله هاى ناگهانى هراس و اضطراب پارانویا (جنون سوءظن) همراه با توهم، نشاط و دلخوشى بیش از حد، پرچانگى، تکرار حرف ها و کارهاى ساده، تغییر ناگهانى در رفتار و گفتار و اختلال در درک،اختلال و بى نظمى در وظایف کلیه و ریه، بى اشتهایى و در نتیجه سوء تغذیه و کم وزنى مفرط ،عوارض قلبى. (حمله قلبى و نارسایى قلب به دلیل استعمال زیاد)
• آمفتامین ها و دیگر داروهاى غیر قانونى
مشکلات و تاثیرات ناشى از استعمال ترکیب داروها قابل پیش بینى نیست. بعضى اوقات داروهاى کندساز (آن دسته که فعالیت هاى بدنى را از طریق تاثیر بر روى سیستم عصبى مرکزى کاهش مى دهد) همانند الکل بنزودیازپین ها به منظور خنثى کردن تاثیرات تحریک کننده کریستال مورد استفاده قرار مى گیرد. به هر حال استفاده از چند نوع داروى براى این منظور ممکن است منجر به استفاده مرتب و وابستگى به انواع داروها شود.
• کریستال و روابط جنسى
استفاده از کریستال مى تواند نیاز و فعالیت جنسى فرد را به طور غیرعادى افزایش دهد. این به همراه دیگر تاثیرات استعمال این ماده ممکن است فرد را به قدرى بى توجه و از خود بیخود کند که فرد استفاده از وسایل حفاظتى پیشگیرى را فراموش کند و همچنین شخص را وادار به افراط در فعالیت هاى جنسى مى کند که قطعاً آسیب هاى غیرقابل جبرانى را به همراه دارد و امکان ابتلا به ویروس و دیگر بیمارى هاى مقاربتى را افزایش مى دهد.
• کریستال و بیمارى هاى عفونى
بعضى از داروهاى ضد ایدز مى توانند مانع عکس العمل بدن در تجزیه کریستال شود و این موجب مى شود تا سطح پایدارى کریستال در سیستم گردش خون طولانى تر و بیشتر شود. استعمال کریستال با استفاده از پیپ یا به شکل سیگارت موجب سوزاندن و بریدن لب ها مى شود که احتمال سرایت انواع ویروس ها از جمله هپاتیت C را افزایش مى دهد. فضاى استعمال کریستال تزریقى نیز در احتمال آلودگى به هپاتیت C و ایدز موثر است به خصوص اگر سوزن، سرنگ و دیگر تجهیزات تزریقى (قاشق، صافى، شریان بند) مشترکاً استفاده شود. اگر مبتلایان به ایدز از کریستال به طور گسترده و در مدت زمان طولانى استفاده کنند تعداد ویروس ها در بدن آنها افزوده خواهد شد.
• وابستگى
خیلى از کسانى که کریستال مصرف مى کنند این ماده را وابسته کننده توصیف مى کنند. مصرف کنندگان این ماده در ابتدا تشویق مى شوند کمى از این ماده را همراه داشته باشند تا در مواقع ناگهانى به دادشان برسد. با توجه به ماهیت وابسته کننده این ماده فرد از لحاظ روانى و فیزیکى به آسانى به آن وابسته مى شود. شخصى که از نظر روانى به کریستال وابسته شود بیش از هر چیزى در زندگى طالب آن مى شود. وقتى که بدن فرد با مخدرها سازگارى پیدا مى کند وابستگى فیزیکى اتفاق مى افتد و در این وضعیت فرد تدریجاً به عملکرد مواد مخدر در سیستم بدن عادت مى کند. بالارفتن سریع قدرت تحمل و وابستگى نسبت به کریستال و مصرف دوز بالاى این ماده براى رسیدن به تاثیر مطلوب از دلایل معمول مصرف عنوان شده است. حالت و حس آرامش و خلسه بى نهایتى که به دنبال مصرف متامفتامین ها در فرد ظهور پیدا مى کند اغلب موجب بروز میل بیش از حدى براى استفاده بیشتر از این ماده در شخص مى شود.
• درمان
گزارش شده است که مردم کمتر طالب کمک هاى حرفه اى و تخصصى براى مشکلات ناشى از استعمال کریستال و متامفتامین ها نسبت به دیگر داروهاى غیر قانونى هستند. تحقیقات در زمینه پیدا کردن روش هاى درمانى مناسب براى کریستال و دیگر متامفتامین ها در کشورهاى مختلف دنیا ادامه دارد. درمان ها شامل روش هاى ویژه براى برخورد با مصرف کنندگان متامفتامین ها از ابعاد رفتارى و روانى است.
• علائم ترک
افرادى که به یک باره استعمال کریستال را قطع مى کنند دچار علائم زیر مى شوند:
- افسردگى عصبى، خونسردى و بى علاقگى، خواب طولانى ، به هم ریختگى روحى، کم آوردن انرژى، سراسیمگى، توانایى محدود در دستیابى به لذت ها، اضطراب
افرادى که کریستال مصرف مى کنند، مى گویند که نوع افسردگى بعد از مصرف این مخدر مانند دیگر داروها نیست. نوعى ناتوانى و درماندگى و اختلال در الگوى خواب بر آنها حادث مى شود تا جایى که توانایى انجام وظایف و کارهاى روزمره فرد را مختل مى کند. اگر شما براى ترک نیاز به کمک دارید با یک دکتر مشکل خود را در میان بگذارید.
• متامفتامین ها و رانندگى
پس از مصرف کریستال، رانندگى کردن بسیار خطرناک است، رانندگانى که تحت نفوذ و تاثیر این ماده هستند بیشتر مایل هستند که ریسک کنند. وقتى تاثیر این مخدر به تدریج از بین مى رود فرد دچار خستگى و گرفتگى شدید مى شود که این احتمال خطر را در رانندگى زیاد مى کند. رانندگى در هنگامى که راننده تحت تاثیر این گونه مواد باشد، غیرقانونى بوده و مجازاتى نظیر ابطال گواهینامه رانندگى، جریمه و زندانى را در پى دارد.
متا آمفتامین
این دارو جز و دسته داروهای محرک است نامهای تجارتی آن شامل:ICE،obetrol ،Dexedrine،Desoxyn و Biphetamine است. درپزشکی این دارو در درمان اختلالات توجه (Attention deficit disorder)، نارکولپسی و کنترل وزن بکارمیرود. مصرف این دارو ممکن است باعث وابستگی جسمیگردد ولی در حد بالایی باعث وابستگی روانی میگردد. مصرف این دارو با بروز پدیده تحمل همراه است. این ماده به فرمهای قرص، پودر و دانههای کریستالی وجود دارد. مدت اثر این دارو 4-2 ساعت است.طریقه مصرف این دارو خوراکی، تزریقی و تدخین است.اثرات احتمالی آن در بدن شامل افزایش سطح هوشیاری، تحریک پذیری، نشئگی، افزایش تعداد ضربان قلب و فشار خون، بی خوابی و کاهش اشتها است.
علائم مصرف بیش از حد (مسمومیت ) آن شامل آشفتگی، افزایش دمای بدن، توهمات، تشنجات وگاهی مرگ است. علائم ترک شامل بی تفاوتی، افزایش دورههای خواب،تحریک پذیری، افسردگی و وعدم آگاهی به زمان و مکان است.
کریستال متامفتامین شکلهای مختلف متامفتامین
متیل تیو آمفتامین4-Methylthioamphetamine(4- MTA , Flatliners) :
میتل تیوآمفتامین (4-MTA) از لحاظ شکل ساختمانی شبیه آمفتامین است. 4-ام ـ تی ـ ای طبق گزارشات اثرات فیزیکی مشابه 3-4 متیلن اکسی آمفتامین (ام ـ دی ـ ای ) و 3-4 میتلن دی اکسی مت آمفتامین (MDMA/ecstasy) دارد.
استفادههای قانونی یا مجاز:
هیچ مجوز استفاده پزشکی برای 4-MTA صادر نشده است. 4-MTA ابتدا بجهت استفادة پژوهش تحت یک داروی انتخاب شده سروتونرژیک انتخابی ساخته شده است.
ساختمان شیمیایی ـ داروشناسی :
MTA ساختمانی شبیه آمفتامین دارد.
اثرات جانبی:
اثرات جانبی 4-MTA هنوز در انسان مشخص نشده است.
افزایش بیش از حد سروتونین در اثر مصرف 4-MTA احتمال منجر شدن به سندرم سروتونین که علایم آن عبارت از انقباض غیر اداری ماهیچهها, احساس خستگی, تعریق, تکانهای غیر ارادی بدن،افزایش عکس العمل، انقباض ناگهانی عضله و نهایتاً گیجی وکما که منجر به مرگ میشود.
گزارشات از گروه سم شناسی لندن حاکی از مرگ 3 نفر در نوامبر 1998 در اثر مصرف 4-MTA را میدهد.
همچنین در گزارش ارائه شده دسامبر 1998 نشاندهندة مرگ یک دانش آموز در یکی از پارتیهای غیر مجاز بعد از مصرف 7 قرص 4-MTA میباشد.
مصارف غیرمجاز:
استفاده از 4-MTA و مصرف آن باعث تحریک و سرخوشی همچون اکستسی بوجودمیآورد.
گزارشات NCIS کشور انگلستان این فرضیه رابوجود میآورد که در اثر اعمال فشارهای قانونی جهت کنترل تولید اکستسی منجر به ساخت مواد اعتیاد آور دیگری از مشتقات اکستسی بشود. این پیش بینی که احتمال استفاده و معامله 4-MTA بجای اکستسی و به عنوان یک داروی خیابانی مخدر انتظار میرود.
توزیع غیرمجاز:
طبق گزارشاتی درباره آنالیز 4-MTA که در گزارش گروه سم شناسی انگلستان, رویت شده این دارو در بازارهای کشور انلگستان, هلند و بلژیک توزیع و انتشار داشته است. 4-MTA درشکلهای اولیه بصورت قرصهای سفید یا کرم رنگ حلقه ای که دارای قطر 9 تا 14 میلی متر میباشد تولید میگردد.
دردو مورد قرص بسته بندی شده, یکی تحت عنوان S5 و بسته بندی دیگر تحت عنوان کافئین ویتامین وفراوردههای گیاهی عرضه میشد. در آنالیز این قرصها معمولاً 100 تا 140 میلی گرم 4-MTA درهرقرص وجود دارد.
4-MTA جزولیست بندی کنترل مواد در ایالات متحده آمریکا نمیباشد. بهرحال میتواند در جدول 1 کنترل مواد شبیه یا آنالوگ MDA و یا MDMA قرار بگیرد. طبق پیشنهاد سازمان بهداشت جهانی و کمیسیون داروهای نارکوتیک مورخ 20 مارس سال 2001 میلادی 4-MTA به جمع جدول شماره 1 داروهای روانگردان کنوانسیون سال 1971 میلادی اضافه شده است.
ال اس دی LSD
ال. اس. دی (d-lysergic acid diethylamide) با نام های اسید، حبه قرص، سفر، نقطه های ریز، شیشه پنجره، آسمان آبی، کاغذ خشک کن .
که در سال 1943 توسط آلبرت هوفمن کشف شد، قوی ترین ماده توهم زایی است که تاکنون شناخته شده است. تأثیرات رفتاری آن حتی با دوز 20 میکروگرم هم دیده شده است. LSD دارویی است که احساس شخص را نسبت به جایی که در آن است مختل میکند و اگر زیاد مصرف شود باعث ایجاد توهم میشود. ال. اس. دی از قارچی که بر روی چاودار یا سایر غلات رشد میکند؛ به دست میآید. ولی به طور مصنوعی هم ساخته میشود. مقدار کم ال. اس. دی برای مصارف پژوهشی به طور قانونی تهیه میشود و بیشتر به صورت قرص، کپسول و مایع در آزمایشگاههای غیر قانونی برای پخش در خیابان ها تولید میشود (گاهی به صورت یک ورقه ژلاتین یا یک قطعه کاغذ خشک کن که هر مربع آن یک دوز است). دوره حداکثر مصرف آن در اواخر دهه 60 و اوایل دهه 1970 در اوج هیپی گری بوده است. LSD در کبد متابولیزه میشود و نیمه عمر آن در بدن تقریباً 2 ساعت است. متابولیت های آن اثرات روانگردان ندارند.
اثرات مصرف (LSD)
اثرات مصرف LSD میتواند غیر قابل پیش بینی باشد. این اثرات به میزان مصرف، شخصیت مصرف کننده و در موارد اندکی به محیط و محل مصرف LSD بستگی دارد. معمولاً تأثیرات آن 30 تا 60 دقیقه پس از مصرف ظاهر میشود و 6 تا 12 ساعت به طول میانجامد. 4 ساعت اول که بیشترین تأثیر LSD وجود دارد؛ یک Trip نامیده میشود. مقدار معمول خیابانی LSD از 50 تا 300 میکروگرم است که به همین علت میتوان LSD را بر روی کاغذ خشک کن یا پشت تمبرهای پستی نیز قرار داد.
یکی از اثرات LSD ایجاد تغییرات هیجانی و حسی در مصرف کننده است. این تغییرات بیشتر از علایم فیزیکی مصرف است. معمولاً شخص مصرف کننده ابتدا دچار هیجان ها و احساسات شدید و متفاوتی میشود و یا احساسات و هیجانات او به سرعت تغییر میکند. اگر مصرف LSD بیشتر شود؛ مصرف کننده دچار توهمات بصری لذت بخشی میشود. درک مصرف کننده از زمان و از خودش تغییر میکند. گاه ممکن است به نظر برسد حواس پنج گانه با هم مخلوط شده اند. حس لامسه بیشتر میشود. مصرف کننده ممکن است حس کند رنگ ها را میشنود و یا صداها را میبیند. به این حالت حس آمیزی (Synesthesia) میگویند. در بسیاری افراد، این تغییرات حواس باعث ایجاد ترس و وحشت میشوند.
اگر مصرف LSD یک "سفر خوب" باشد مصرف کننده احساس سرخوشی و پرواز میکند و اگر یک "سفر بد" باشد، مصرف کننده دچار حس بدی میشود. معمولاً اثرات مصرف LSD پس از 12 ساعت رو به تحلیل میرود. تأثیرات فیزیکی اولیه انگشت شمارند و شامل سرگیجه، بی حسی، خستگی، ضعف عضلات و لرزش، رفلکس های سریع، افزایش فشار خون، ضربان قلب و دمای بدن، آسیب دیدن مهارت های حرکتی (اختلال تعادل)، تهوع و تشنج میشوند. مهم ترین علایم فیزیکی آن قهقهه های ناگهانی است. این قهقهه ها ممکن است در برابر اتفاقاتی که معمولاً خنده دار نیستند؛ پیش بیاید و اغلب هم قابل کنترل نیستند. تغییرات مهم در قوه درک، فکر و خلق با فاصله زمانی اندکی پس از اثرات فیزیکی ظاهر میشوند:
- توهمات دیداری و شنیداری واضح که مصرف کننده از غیر واقعی بودن آن آگاه است.
- دچار نقصان شدن درک زمان، فواصل و وزن (احساس معلق بودن با تحت فشار بودن) و فاصله بین اشیای محیط. این مسئله به برخی از افراد نوعی احساس یگانگی با محیط (uniqamystica) میبخشد؛ در حالی که برخی دیگر را دچار وحشت میکند.
- درآمیختگی احساسات که اغلب به صورت شنیدن رنگ ها و دیدن صداها توصیف میشود.
- کاهش کنترل بر روی روند افکار که باعث ترکیب خاطرات با واقعیت میشود یا به چیزهای کم اهمیت معناهای بزرگی میبخشد.
- احساس پیشرفت و موفقیت در موضوع های واقعی شایع است. جدا کردن یک موضوع از دیگری و خود از دیگران مشکل میشود و زوال شخصیت پیشرفت میکند.
- LSD به سرعت از طریق دستگاه گوارش جذب میشود و به همه بافت ها از جمله مغز میرسد.
پس به طور کلی تأثیرات ادراکی آن، تغییرات حواس به خصوص بینایی و شنوایی بوده و تأثیرات روانی هم شامل تغییر خلق، احساسات خیال گونه، تغییر در تشخیص زمان و زوال شخصیت میشود.
با مصرف LSD ابتدا تأثیرات جسمیو سپس تغییرات بینایی و تقویت صداها ایجاد شده و اجسام به شکل دیگری دیده میشوند. در میان این تأثیرات توهم ها نادر بوده ولی تصورات خیال گونه وقتی که چشم ها بسته هستند تقویت میشوند.
اثرات جانبی مصرف LSD
اثرات جانبی مصرف LSD عبارتند از : گشادی مردمک چشم ها، بالا رفتن دمای بدن، افزایش فشار خون و ضربان قلب، عرق کردن، کم اشتهایی، بی خوابی، خشکی دهان و لرزش.
تجربه های نا خوشایندی که اغلب مصرف کنندگان LSD آنها را تجربه میکنند جدی بوده و عبارت اند از : احساسات و افکار وحشت انگیز، ترس از دست دادن کنترل خود، ترس از دیوانگی و مرگ، ناامیدی.
بازگشت ها یک ناهنجاری عادی مصرف LSD است که هنگام عدم مصرف شخص مصرف کننده پدید میآیند. بازگشت ها ممکن است ناگهانی و اغلب بدون هیچ پیش درآمدی باشند و ممکن است چند روز یا حتی چند سال پس از مصرف به وجود بیاید. بازگشت ها تصاویری خیالی هستند که از رنگ های بی شکل تا توهمات وحشت انگیز را در بر میگیرند. اگر در مصرف LSD زیاده روی شود، باعث بروز سایکوز درازمدت مانند اسکیزوفرنی شده و گاهی تولید افسردگی شدید هم میکند.
نکاتی دیگر درباره LSD
برخی گمان میکنند LSD به ان دلیل که مانند دیگر مواد (مثل کوکایین، آمفتامین، هرویین، الکل و نیکوتین) در ابتدا ایجاد وسوسه مصرف خیلی زیادی نمیکند، یک ماده اعتیاد آور نیست و مصرف کننده ها بیشتر اوقات میتوانند هر موقع که بخواهند مصرف خود را کم یا قطع کنند؛ در حالیکه LSD نیز مانند دیگر مواد اعتیاد آور به مرور ایجاد تحمل کرده و وسوسه مصرف نیز ایجاد میکند و در نتیجه مصرف کننده ها مجبورند میزان مصرف خود را افزایش دهند تا به حالت خلسه ای که قبلاً تجربه کرده اند، دست یابند. برای بعضی مصرف کننده ها، LSD عواقب خطرناکتری نیز میتواند در پی داشته باشد.
افزایش تحمل در مصرف LSD، و اثرات جانبی حاصل از مصرف آن، دلایل خوبی هستند که باید از آنها پرهیز نمود.
سمیت مرگ آور LSD خیلی کم است؛ به طوری که مقدار مرگ آور آن برای انسان احتمالاً 200 تا 300 برابر دوز موثر 30 تا 100 mcg (1993 Goble). گزارش های مرگ در اثر مصرف بیش از حد بسیار نادر است. تعدادی گزارش از افرادی وجود دارد که مقدار بسیار زیادی LSD (مثلاً mg 40.000) مصرف کرده اند و زنده ماندهاند.
ممکن است از 12 تا 24 ساعت بعد از Trip، کمیدمغی و خستگی احساس شود و تا از بین رفتن این بی حوصلگی، هوس فوری ایجاد نمیشود. معمولاً یک Trip فرد را تا مدتی سیر و اشباع میکند. عملکرد شغلی و اجتماعی فرد نیز با مصرف LSD افت پیدا خواهد کرد. خاطرات وقایع افتاده در طول مدت Trip کاملاً روشن است.
اکستازی
اکستازی، MDMA (3,4-methylenedioxymethamphetamine) جزو داروهای شیمیایی است که دارای خواص و اثر محرک زایی و توهم زایی است. در حقیقت MDMA جزو توهم زاهای محرک است.
MDMA یا اکستازی اغلب به صورت قرص و یا کپسول تولید و توزیع میگردد. (هر چند که بسیاری از قرص هایی که با این عنوان در بازار به فروش میرسد از ترکیبات غیر متعارف ساخته شده و تقلبی و دست ساز هستند). به علت نداشتن نشان تجاری، درجه خلوص متفاوت و ترکیبات شیمیایی نامشخص، تأثیرات این گونه داروها، متغیر و نامعلوم است.
نام های دیگر MDMA عبارتند از "E" و "Doves" و "XTC" و "Adams" و در ایران به نام قرص شادی هم شناخته میشوند.
تاریخچه
MDMA برای نخستین بار (در طول سالهای 1914-1912) توسط کمپانی داروسازی merc آلمان با عنوان کم کننده اشتها تولید و مورد استفاده قرار گرفت که به علت اثرات جانبی از رده مصرف خارج شد. اطلاعات و تاریخچه روشنی از آن زمان تا سال 1950 وجود ندارد. در دهه 1970 روان پزشکان در روان درمانی برای شکستن دفاع روانی، کمک به بیان احساسات بیماران و ایجاد "همدلی فردی" (emphathy agent) از MDMA (در دهه هفتاد و از سال 1965) استفاده میکردند. در دهه 1980 مصرف MDMA گسترش عمده ای یافته و در سال 1985 تولید غیر قانونی آن رواج پیدا کرد و مصرف آن ممنوع اعلام شد. تخمین زده میشود که در سال 1989 ماهیانه حدود 000/30 قرص تولید میشده است و مصرف آن به سبب فعال کردن سیستم روانی-حرکتی رفتهرفته در پارتی های شبانه و ... افزایش یافت.
علایم و آثار مصرف
تظاهرات مصرف اکستازی پس از 20 تا 40 دقیقه بروز و 4 تا 5 ساعت در یک حد حفظ و سپس به تدریج اثرات آن کاهش مییابد. مصرف اکستازی حس ملایمیاز سرخوشی، آرامش (احساس رضایت از وضع موجود)، افزایش انرژی بدن، احساس اعتماد (نزدیکی و تعلق به دیگران)، احساس عشق و یکدلی، احساس گرمیو وابستگی به دیگران، برخی پیشنهادهای معنوی، حس قدرت و ... منتقل میکند.
اثرات منفی
- اختلالات بینایی (تیره و تار شدن)
- حرکات غیر طبیعی چشم
- دندان قروچه (ساییدن دندان)
- افزایش ضربان قلب و فشار خون
- لرزیدن
- افزایش بیش از حد دمای بدن
- اضطراب، تشویش و نگرانی
- حمله های وحشت زدگی
اثرات منفی شدیدتر
- اختلال خواب، کابوس های شبانه
- تغییر در ادراک زمان
- بی پروایی (Recklessnes)، تندخویی، بی قراری و تحریک پذیری
- اختلال در مکانیسم نعوظ و نرسیدن به اوج لذت جنسی
- عدم تمرکز، فراموش کاری
- افسردگی و افت شدید خلق
- بدبینی
- کاهش گرایش به کارهای فکری و جسمی
- تسریع در بروز آلزایمر
آثار طولانی مدت
مصرف طولانی مدت اکستازی ممکن است باعث تغییرات شیمیایی در مغز شود. این دگرگونی شیمیایی باعث تغییرات خلقی و به هم خوردن نظم خواب میشود. مصرف پی در پی آن باعث بدخلقی، افسردگی و سوء ظن مرضی شده و ممکن است باعث بروز علایم سایکوز شود. استفاده مکرر میتواند سبب تخریب زندگی (مشکلات شغلی، تحصیلی، قانونی و غیره) شود. افزایش درجه حرارت بدن (hyperthermia) مهم ترین اثر زیانبار مصرف MDMA است که به سندرم سروتونینserotonin" syndrome" مرتبط است. این سندرم با تغییرات ناگهانی دمای بدن و با بی ثباتی سیستم خود کنترلی داخلی بدن همراه است و باعث ولع نوشیدن آب میشود. مصرف MDMA سبب تأثیراتی بر روی وضعیت روانی-عصبی فرد میگردد. آشفتگی روانی، هذیان، بدبینی، سردرد، بی اشتهایی، افسردگی، بی خوابی، نیستاگموس (Nystagmus) از جمله مواردی است که میتواند برای چندین هفته ادامه پیدا کند. هم چنین مصرف مکرر MDMA بر روی توانایی های شناختی به ویژه حافظه بلند مدت فرد تأثیر میگذارد. پژوهش ها نشانگر آن است که MDMA بر روی بخشی از مغز که مربوط به "تفکر انتقادی" و حافظه است؛ اثر تخریبی دارد.
میزان شیوع مصرف
این دارو اغلب به شکل قرص 100 تا 150 میلی گرمیتهیه و با ظاهری فریبنده و با نامهای گوناگون و خیابانی وارد بازار مصرف میشود. در این میان جوانان بیش از سایر گروههای سنی به مصرف اکستازی به ویژه در پارتی و کلوپ های رقص تمایل نشان میدهند. پژوهش های اخیر نشان دهنده گسترش مصرف این ماده در مدارس، دانشکده ها و حتی خانه هاست. در امریکا در سال 2002 بیش از 10 میلیون نفر (بالای 12 سال) حداقل یک بار برای مصرف اکستازی تلاش کرده اند. هم چنین شیوع مصرف اکستازی به طور سالانه در بین جوانان 20-18 سال شش بار بیشتر از میانگین شیوع مصرف در کل افراد جمعیت جامعه ایالات متحده امریکاست.
بر اساس گزارش (Drug Abuse Warning Network) DAWN در سال 2002 تقریباً 75% از افرادی که به علت مصرف MDMA به اورژانس مراجعه کرده بودند؛ سنین 25 سال به پایین را تشکیل میدادند. نخستین دلیل مراجعه آنها به اورژانس واکنش های غیر منتظره ذکر شده است که نتیجه مصرف بیش از حد (overdose) MDMA بوده است. جدول ذیل نشان دهنده مصرف MDMA نزد گروههای سنی متفاوت در آمریکا در سال 2002 است:
گروه سنی در طول عمر یک سال گذشته ماه گذشته
17-12 3/3 % 2/2 % 5/0 %
25-18 15/1 8/5 1/1
26-به بالا 6/2 5/0 1/0
Total population 3/4 3/1 3/0
طی سال [2003] حدود 34 میلیون نفر در سراسر جهان، آمفتامین و متاآمفتامین و 8 میلیون نفر اکستازی مصرف کرده اند.
والدین و موضوع مصرف اکستازی در بین فرزندان
به نظر میرسد که والدین دانش کمیدر مورد پیامدها و عوارض اکستازی در بین فرزندان خود دارند. تحقیقی انجام گرفته در آمریکا نشان دهنده آن است که 92% از والدین در این ارتباط (پیامدها و عوارض اکستازی) گفته اند که "چیزی نشنیده اند" و 90% آنها اطلاعات کمیاز خطرات استفاده از اکستازی را داشته اند؛ در این میان تنها 24% آنها با فرزندانشان صحبت کرده اند. جالب توجه آنکه تنها 3% آنها باور داشتند که فرزندانشان اکستازی مصرف کرده اند. 41% والدین هم در مورد اکستازی با فرزندان خود هیچ صحبتی نکرده اند و 35% دیگر کمیبا فرزندهای خود صحبت کرده اند که این ارقام میتواند در کشور ایران بسیار بدتر باشد. بسیاری از مصرف کنندگان امروزه اکستازی جزء سوء مصرف کنندگان هم زمان چند ماده دیگر نیز هستند.
اکستازی چیست؟
اکستازی باعث افزایش انرژی و توهم در فرد می شود.مصرف کنندگان می گویند که بعد از مصرف دوست دارند به دیگران نزدیک شده و با آنها تماس داشته باشند.
اعتیاد به ترکیبات شیمیایی رایجترین نوع موجود است و موادی که به طور معمول به کار می روند شامل دارو های مسکن و خواب اور, محرکهای مغزی ,مواد استنشاقی, الکل ,مواد افیونی و یا حشیش هستند.
دارو های مسکن و خواب اور شامل گروه داروهای بنزودیازپین هستند .این ترکیبات باعث اختلال عملکرد شغلی و اجتماعی خواب الودگی و اختلال درک است .از علائم ان پوست سرد و نمناک است و عوارض ان ناراحتی های کبدی و گوارشی و در نهایت در اثر مصرف زیاد مرگ را به دنبال دارد.
گروه دیگری از مواد اعتیاد اور که ممکن است کمتر جلب توجه کند مواد استنشاقی است مانند چسب موکت, تینر, بنزین, گاز فندک اتر و مایع خشک شویی است. پس از مصرف این مواد فرد دچار نشئگی , سردرد, تهوع, پرخاشگری , اختلال تکلم و افزایش تعداد ضربا نهای قلب است.این گونه مواد باعث از بین رفتن سلولهای مغزی , کاهش بهره هوشی و اسیبهای جدی به کبد و کلیه و عضلات و ریه می شود.اما از انجایی که این مواد مستقیم اثر بر مغز دارد احتمال کم خونی و سکته بسیار زیاد است.
ترکیبات دیگر مواد الکلی مانند انواع مشروبات الکلی هستند که سبب به هم خوردن تعادل و کندی پاسخ میشود و از علائم ان استشمام بوی الکل , سیگار کشیدن زیاد و استفراغ است. در چنین افرادی خطر ابتلا به سرطان سر و گردن و اسیب کبد بسیار بالاست.
مشهورترین گروه مواد اعتیاد اور مواد افیونی مانند تریاک, شیره کدئین ,مرفین و هروئین هستند .این مواد حالت نشئگی گرما و گیجی ایجاد می کنند.مشخص ترین علامت مصرف تنگی مردمک چشم این افراد است همچنین حساسیت, کاهش وزن کاهش میل جنسی و تیره شدن پوست است و احنمال ابتلا به هپاتیت ,کزاز و ایدز در این گونه افراد بسیار بالاست و مرگ بیشتر در این گروه اتفاق می افتد.
گروه دیگر مواد اعتیاد اور کانابیس است که شامل حشیش ,ماری جوانا , گراس و بنگ و…است. در اینگونه افراد تمرکز از بین رفته و اشتها افزایش می یابد.از علائم مصرف ان قرمز شدن چشم است.این مواد به سلولهای مغزی اسیب جدی وارد می کند و با درصد بالایی سبب سرطان ریه می شود.
و اما گروه جدیدی از مواد اعتیاد اور که محرکهای مغزی هستند . این مواد گروها از امفتامین و مشتقات انها هستند .از مشتقات این مواد می توان به۳و۴متیلن دی اکسی مت امفنامین MDMA اشاره کرد.
XTC که امروزه به نامهای اکستاسی ,اکستازی, اکس و یا قرص شادی بخش شناخته شده است
Ecstasy(۳,۴-MethyleneDioxyMethAmphetamine) : در بین عامه مردم اسمهای دیگری نیز دارد از جمله: X,E,MDMA,Roll,Adam,XTC .
Ecstasy از حدود نیمه های دهه ۱۹۶۰ به نوان آمفتامین با عوارض کمی برای کاهش افسردگی وارد بازار شد و به صورت کوتاه مدت باعث بهبود این مشکلات شد اما به دلیل سوء مصرف باعث مشکلات زیادی می شود که باعث شده از آن به عنوان یک ماده مخدر نام برده شود.
این دارو به صورت قرص مصرف می شود.معمولا در پارتی ها و مهمانیهایی که به مدت زیاد به رقص و پایکوبی می پردازند(raves)، استفاده می شود.
این قرص از موادی که باعث توهم زایی می شوند هم تشکیل شده است.این قرص زمانی که ساخته می شود،نظارتی بر روی آن صورت نمی گیرد و ممکن است که از مواد دیگری هم ساخته شود(زیرا در کارخانه های معتبر ساخته نمی شود و یکی از دلایلی است که باعث شده به عنوان قاچاق معرفی شود).
از لحاظ روانی این قرص باعث اعتیاد به آن هم می شود که بسیار خطرناک است.تا حدی که ۳۰۰ میلیگرم از آن می تواند سبب مرگ یک دختر ۱۵ساله شود.
اثرات کوتاه مدت:
اکستازی باعث افزایش انرژی و توهم در فرد می شود.مصرف کنندگان می گویند که بعد از مصرف دوست دارند به دیگران نزدیک شده و با آنها تماس داشته باشند.از دیگر اثرات آن می توان به: دندان قروچه غیر ارادی، کاهش اعمال مهاری، لرز با یِا بدون تعریق زیاد، تاری دید، افزایش ضربان قلب و فشار خون، احتمال بروز تشنج و…اشاره کرد.
مواد تحریکی موجود در قرص می توانند باعث شوند تا مصرف کننده به طور باورنکردنی و طولانی مدت برقصد که اگر در این شرایط گرما و شلوغی (مثلا در یک پارتی) هم باشد ممکن است سبب تب و از دست دادن آب بدن(به شکل عرق) شود.این شرایط می تواند منجر به از دست دادن عملکرد عضلات، کلیه، قلب و کبد شود.در این صورت می توان مرگ را هم دید.
حتی بعد از این اثرات مشکل در خواب، اضطراب و افسردگی هم دیده می شود.
اثرات طولانی مدت:
استفاده مکرر از اکستازی(و یا اعتیاد به آن) می تواند سبب از بین رفتن و تخریب سلولهای ترشح کننده سروتونین شود.این سلولها نقش مهمی در حالت روحی افراد، حافظه، یادگیری، درد و اشتها دارند.که تخریب آنها سبب اختلال در عمل آنها می شود.(اختلال در حافظه و یادگیری، کم اشتهایی، افزایش احساس درد، افسردگی و اضطراب).
در ضمن این قرصها در انواع نامهای تجاری و با آرمهای مختلف ساخته می شوند.مثل:میتسوبیشی،موتورولا و…
حال باید از کسانی که از این ماده خطرناک استفاده می کنند پرسید که آیا حالت سرخوشی موقت به این همه اختلال و شاید مرگ می ارزد؟؟!!
این ماده در سال ۱۹۱۴ در المان توسط شرکت مرک به عنوان کاهنده اشتها تولید شد اما به علت عوار ض ان از رده خارج گردید .بعد از مدتی در دهه ۷۰ در روان درمانی برای کمک به بیان احساسات بیما ران به کار برده شد.با اثبات اثرات این ماده روی مغز حیوانات ازمایشگی مصرف ان ممنوع شد.
در سالهای اخیر مصرف این ماده در مهمانیهای شبانه موسوم به اکس پارتی افزایش یافته است.عامل اصلی رواج این ماده در ایران عدم اگاهی افراد از عوارض ناشیCش انرژی, احساس تمایل برای ارتباط با دیگران, افزایش هوشیاری و درک موسیقی , افزایش حس بویایی و چشایی ,احساس روشنایی و تمایل برای در اغوش گرفتن و بوسیدن دیگران است.
به علت افزایش بیش از حد انرژی این افراد تمایل به رقصهای طولانی دارند.دیگر اثرات ان کاهش اشتها ,تاری دید, گشاد شدن مردمکها است که باعث می شود در مهمانیها با وجود نور کم مجبور به استفاده از عینکهای افتابی در شب شوند.
حرکات غیر طبیعی چشم ,افزایش ضربان قلب و فشار خون قفل شدن دندانها که برای جلوگیری از این حالت مجبور به مصرف ادامس هستند و تا ساعتها این حالت فک زدنهای غیر طبیعی وجود دارد نیز از عوارض های دیگر است .
این اثرات ۳ تا ۲۴ ساعت باقی می ماند و بعد از ان تمایل شدی برای مصرف مجدد ان وجود دارد.
اعتیاد به این ماده روانی و ترک ان بسیار دشوار است .متاسفانه میزان مصرف این ماده خطر ناک در ایران در حال افزایش است.خطر مرگ با مصرف ان وجود دارد و هیچ پادزهری تا امروز برای مسمومیت با اکس شناسایی نشده.
اعتیاد بیشترین اسیب را به جوامع می زند و چون همیشه پیشگیری راحت تر از درمان است بهترین راه اگاه ساختن افراد وکاهش معتادین جامعه است.
اکستازی، اعتیاد جدیدی که در انتهای آن مرگ به انتظار نشسته است.
نام علمی قرص اکستازی “متیل دی اکسی متیل آمغتامین ” میباشد. اثر هر قرص پس از خوردن بعد از ۱۵ تا ۹۰ دقیقه در فرد آشکار میشود و تا ۲۴ ساعت باقی میماند. اکستازی در لغت به معنی شادی مفرط بوده . اکستازی داروی سفید رنگ بدبو تلخ مزه است و به راحتی در آب حل میشود و به شکلهای قرص کپسول آدامس نوشابه پودرهای طمعدار تولید و عرضه میشود و گاه نیز به صورت تزریق وریدی مورد استفاده قرار میگیرد.
اکستازی، اعتیاد جدیدی که در انتهای آن مرگ به انتظار نشسته است وقتی در سال ۱۹۱۴ دانشمندان در آلمان یک ماده شیمیایی جهت کم کردن اشتهای افراد ساختند، هیچ کس فکر نمیکرد این ماده تبدیل به اعتیاد نسل جوان در قرن جدید شود. یک نوع اعتیاد جدید که در انتهای آن مرگ به انتظار نشسته است . در آن زمان (۱۹۱۴) این ماده به علت اثرات آن از رده خارج شد، اما در سال ۱۹۴۲ این دارو مجددا” وارد بازارشد و در روان درمانی برای کمک به بیان احساسات بیماران استفاده شد. اما در سال ۱۹۸۴ با اثبات اثرات آن روی مغز حیوانات آزمایشگاهی از طرف مجامع علمی مصرف و تولید این داروها رسما” ممنوع اعلام شد، ولی در اثر جریاناتی مصرف آن مجددا” آغاز شد، به طوری که در دوره زمانی خاص مصرف این ماده انرژیزا و شادیبخش برای کاهش مصرف سایر مواد مخدر مثل هرویین تشویق شده است. به عنوان مثال در اروپا مصرف این قرص از ۵۰۰ هزار به ۳۰ میلیون قرص در ۲ سال بعد رسیده است و یا در آمریکا در پارتیهای شبانه مصرف این قرصها به شدت افزایش یافت . مواد سازنده قرصها و ویژگیها نام علمی قرص اکستازی “متیل دی اکسی متیل آمغتامین ” میباشد. اثر هر قرص پس از خوردن بعد از ۱۵ تا ۹۰ دقیقه در فرد آشکار میشود و تا ۲۴ ساعت باقی میماند. اکستازی در لغت به معنی شادی مفرط بوده . اکستازی داروی سفید رنگ بدبو تلخ مزه است و به راحتی در آب حل میشود و به شکلهای قرص کپسول آدامس نوشابه پودرهای طمعدار تولید و عرضه میشود و گاه نیز به صورت تزریق وریدی مورد استفاده قرار میگیرد. قرصهای اکستازی از لحاظ ترکیب و عملکرد از یکسو شبیه مواد محرک از قبیل آمفتامینها و از سوی دیگر شبیه مواد توهمزا است. مواد محرک موجود در این ماده نقش تحریک کننده داشته و باعث سرعت فعالیت سیستم عصبی میشوند. از طرفی مواد توهمزای موجود در آن به طور خاص بر روی ادراک تاثیر گذاشته و باعث توهم شنیداری و دیداری میگردد.اکستازی در مجموع یک ماده مصنوعی روان گردان به حساب میآید که اگرچه آثار بسیار سوءبر روی بدن دارد، ولی مصرف این ماده مصرف کننده را به تدریج یا به سرعت به سمت یک نوع اجبار در مصرف میکشاند و از لحاظ روانی وابسته میسازد. عوارض و پیامدهای قرص تحقیقات ثابت کردهاند ۹۹ درصد کسانی که از این قرص استفاده میکنند دچار افسردگیهای شدید شده و اقدام به ارتباطات نامشروع جنسی و خودکشی میکنند . قرص اکس سبب تخریب قسمتهایی از مغز میشود که قدرت تصمیمگیری را از شخص مصرف کننده میگیرد. برخی از عوارضی که مورد تایید سازمان بهداشت جهانی قرار گرفتهاند عبارتند از: تخریب سلولهای قشر مخ . نارسایی کبد و کلیه و ضایعات پوستی و زوال حافظه کوتاه مدت . اثرات قرصهای اکستازی ۱- اثرات شدید احساسی و اختلال خواب ۲-انقباض شدید فک و پارگی زبان ۳- فراموشی در ۶۰ درصد موارد ۴- تهوع، استفراغ و سردردهای پیاپی ۵-سرکوب شدید خون سازی مغز استخوان .
اگر اقدامی جدی برای آگاهسازی جامعه در مورد عوارض و خطرات داروهای نشاطآور ازجمله اکستازی انجام نشود، در آینده با گسترش بیشتر این داروها در میان جوانان و گرایش آنها به مواد خطرناکتری نظیر هرویین و کوکایین روبهرو خواهیم بود.مطالعات غیرساخت یافته در ایران، روندی بشدت رو به رشد را نشان میدهد که کاهش قیمت داروهای اکستازی خود یکی از علل آن است.
اکستازی چیست؟
اکستازی یا «متیلین دیاکسی متیل آمفتامین» از جدیدترین داروهای هم خانواده آمفتامین است که در ایران به نامهای «اکستازی»، «اکس»، «اکس.تی.سی» و قرص شادی خوانده میشود. آمفتامینها اثرات محرک خود را با افزایش آزادسازی مونوآمینها در گرههای عصبی اعمال میکنند. اکستازی این عمل را بیشتر در گرههای عصبی حاوی سروتونین انجام میدهد و به این ترتیب غلظت این ماده را در گرههای عصبی افزایش داده و موجب استمرار تاثیر تحریکی این گرهها میشود.بخصوص در دو، سه سال اخیر در پارتیهای شبانه به شدت افزایش یافته است. جوانان تحصیلکرده و مردم مرفه، بویژه شهروندان مناطق شمال تهران، مصرف کنندگان اصلی این داروها هستند.
شکل قرصهای اکستازی :
اکستازی به صورت قرصهای خوراکی، آدامسهای جویدنی، کپسول و مواد تدخینی و ترزیقی است. در حال حاضر نیز امکان ساخت این قرص ها در آزمایشگاه های غیرقانونی و زیرپله ای داخلی وجود دارد که البته با توجه به ترکیب مواد اضافی غیراستاندارد، مصرف آن دارای عوارض شدیدتری خواهدبد. در بین مصرف کنندگان موادمخدر گروه مصرف کننده اکستازی و گروه مصرف کننده آمفتامین و اکستازی بیش از سایر گروهها به موسیقی علاقه نشان میدهند. همچنین در بین این دو گروه رفتن به میهمانیهای خانگی شیوع بیشتری دارد.
اثرهای اکستازی :
در مطالعه ای که به روش نمونهگیری برقی در استرالیا انجام شده پژوهشگران از کنجکاوی، تفریح، لذت و خوشگذرانی به عنوان محرکهای اصلی مصرف این مواد یاد کردهاند. در نهایت میتوان گفت که هر دو مطالعه این باور و تصویر عمومی را تصدیق میکند که اکستازی توسط جوانان فعال مصرف میشود و نماد تفریح، فراغت و کلاس است.
اثر اکستازی بیست تا نود دقیقه بعد از مصرف ظاهر می شود و حدود دو سه ساعت در بدن باقی میماند و سپس کاهش می یابد. البته آثار آن ممکن است تا ۲۴ ساعت در بدن باقی بماند.
عوارض اکستازی :
اکستازی عوارض شدیدی دارد که از آن جمله است: اختلالات بینایی، کاهش اشتها، حرکات غیرطبیعی چشم، گشاد شدن مردمک، تحریک شدید نسبت به نور (حتی نور ضعیف)، تغییر در تعادل دمای بدن و احساس سرما و یا گرمای شدید، تمایل شدید برای مصرف آب، قفل شدن فک، لرزیدن، عصبی شدن، بی میلی به استراحت و تمایل شدید روانی برای مصرف مجدد این ماده بعد از افت اثر اولیه.
اثرهای شدید و مزمن آن :
مصرف اکستازی در عین حال ممکن است اثرهای شدیدتری هم در بدن ایجاد کند که بسیاری از این اثرها ممکن است باعث مشکلاتی جبران ناپذیر در بدن شوند. این اثرها عبارتند از: ایجاد عوارض شدید و غیرقابل بازگشت در مغز و بخصوص حافظه، روان پریشی و کابوس های شبانه، آسیب های کبدی، سرکوب فعالیت مراکز خونسازی در بدن ،
سرگیجه، تشنج و مرگ.
در پایان این نکته حائز اهمیت است که با توجه به روند شیوع هرویین در سی و چند سال اخیر که در ابتدا تنها در بین گروه بسیار اندکی رواج داشت و اکنون به معضل اصلی مواد مخدر ایران تبدیل شده، بر ضرورت توجه جدی به مساله سوء مصرف اکستازی در میهمانیهای شبانه تاکید نموده و هشدار می دهیم که اگر امروز برای پیشگیری از انتشار این ماده در بین گروههای خاص برنامهای نداشته باشیم، فردا در تمامی مدارس شاهد رد و بدل شدن قرصهای اکستازی خواهیم بود.
با کاهش انواع و اقسام مواد مخدر در کشور استفاده از قرص های روان گردان رواج بیشتری یافته اما همین قرص ها نیز از انواع تقلبی و بسیار خطرناک آن محسوب می شوند .
این قرص ها که به داروی عشق و قرص های شادی آور و… معروف هستند از طریق کشورهایی همچون هلند ، مالزی و ژاپن توسط مسافران وارد کشور می شود .
از آنجایی که مواد مخدر سنتی نظیر تریاک اثرات مخرب ظاهری نیز دارد ، بسیاری از جوانان با فریب حرف هایی نظیر ” تابلو نشدن قیافه و سادگی مصرف ” ، به استفاده از این دسته از قرص ها روی می آورند غافل از اینکه خطرات مصرف این مواد و به خصوص انواع تقلبی آن زندگی جوانان را به تباهی خواهد کشاند.
این مواد توهم زا که در شکل قرص ساخته می شوند به دلیل تغییر الگوی مصرف مواد مخدر به وجود آمده اند و شناسایی و تشخیص آنها اکنون پس ازحدود سه سال آموزش مداوم ماموران و بازرسان سریع تر صورت می گیرد.
اغلب این قرص ها به جای قرص های ویتامین در میان جوانان توزیع می شود و جهت پیشگیری از آلوده شدن دانش آموزان در مدارس با مدیران مدارس دخترانه و پسرانه مقاطع راهنمایی سراسر کشور تبادل نظر لازم است .تهیه فیلم های مستند و به نمایش گذاشتن آنها در مدارس ، آموزش و اطلاع رسانی به این قشر آسیب پذیر و ساخت برنامه های تلویزیونی و سی دی های واقعی از جمله برنامه ای پیش گیرانه درزمینه این آسیب اجتماعی نقش موثری دارد.
البته موارد یاد شده نمی تواند به تنهایی عامل موثری باشند بلکه باید با ایجاد مکان هایی شاد و سالم و ورزشی محلی را برای تخلیه انرژی جوانان در نظر گرفته شود.
لازم به ذکر است اکستازی یکی از مشهورترین مواد اعتیادآور رایج در میان جوانان امروزی است. بر اساس آمارهای تخمینی، ۸/۲ میلیون جوان در سراسر دنیا حداقل یکبار در طول عمر خود از این ماده استفاده کردهاند و بسیاری از آنان، با وجود آگاهی از مخاطرات احتمالی، مصرف این ماده را ادامه میدهند.
اکستازی یا «داروی طراح» مادهای است که در میهمانیهای ریو مصرف میشود. میهمانیهایی که شرکتکنندگانشان ساعتهای متمادی با موسیقی الکترونیکی و رقص نور میرقصند. در این قبیل میهمانیها، مواد شادیآور و فرحبخش مصرف میشود. معمولاً ریو را در فضاهای باز یا غیرقابل کنترل مانند پارکهای جنگلی و انبارهای متروکه برگزار میکنند. ولی گاه در محافل خانگی نیز چنین مجالسی برپا میشود. هزاران جوان در این میهمانیها، که بیش از دو روز طول میکشند، شرکت میکنند. اکستازی میل به خوردن و خوابیدن را مهار میکند؛ در نتیجه، این افراد میتوانند بدون نیاز به خوردن و خوابیدن در میهمانیهای چندروزه شرکت کنند. البته گاه کمآبیهای بسیار شدید و خستگی مرگبار شرکتکنندگان را از پا درمیآورد.
همة شرکتکنندگان میهمانیهای ریو اکستازی مصرف نمیکنند. ولی همة آنها شاهد مصرف این قرصها خواهند بود. فروشندگان این قرصها میگویند که اکستازی بیخطر است. شما را آرام میکند و درکتان را بالا میبرد. کمک میکند تا شادتر باشید و بهتر زندگی کنید. اما این حالات تنها مدتزمان کوتاهی وجود دارند. اکستازی شادی کاذبی را در شما بهوجود میآورد و پس از گذشت چند روز، بدترین لحظات زندگیتان را تجربه خواهید کرد.
بر اساس نتایج آماری، در فاصلة سالهای ۱۹۹۸ تا ۱۹۹۹، موارد مرگ ناشی از مصرف اکستازی ۴۰۰ درصد افزایش یافته است. همچنین، از سال ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹، اورژانس بیمارستانهای سراسر دنیا با ۹ برابر افزایش شمار مسمومیت با اکستازی مواجه شدهاند. یعنی، تعداد موارد مسمومیت در این دورة زمانی از ۳۱۹ نفر به ۲۸۵۰ نفر رسید. کثریت قربانیان کمتر از ۲۵ سال سن داشتند.
بعضی از جوانان معتقدند که میزان اکستازی مصرفشده در این میهمانیها بسیار بیشتر از مقادیر حقیقی گزارش شده است. آنها برای کاستن از نگرانی والدینشان، مخاطرات ناشی از مصرف اکستازی را جزئی جلوه میدهند.
یکی از علل افزایش مصرف این دارو تبلیغات غلط در مورد آن است. مبلغان آن میگویند که آثار مضر این دارو بیشتر از الکل و تنبکو نیست.
هر فردی که در میهمانی ریو شرکت میکند، در معرض خطر استفاده از اکستازی قرار میگیرد. شروع مصرف این ماده، حتی در حد یک تجربه، مرگآور است. کسانی که زندگیشان با مصرف این دارو نابود شده است از این قرص با عنوان کوکائین میهمانی ریو نام میبرند.
سازمان غذا و داروی امریکا شمار مصرفکنندگان اکستازی را در سال ۲۰۰۱، ۱/۸ میلیون نفر ذکر کرده است. به نظر میرسد که این رقم در سال جاری در حدود ۵/۶ میلیون نفر افزایش یافته باشد. در فاصلة سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۱، تعداد افراد ۱۰ تا ۱۸ سالهای که از این ماده استفاده کردهاند در حدود ۱۴۰ درصد افزایش یافته است. همچنین، ۹۲ درصد افرادی که مصرف اکستازی را شروع کردهاند، بعدها به مواد دیگری مانند ماریجوانا، آمفتامین، کوکائین و هروئین روی آوردهاند.
هر فردی ممکن است به دلایل مختلفی داروهای نشاطآور را امتحان کند. بسیاری از جوانان تحت تأثیر سخنان دوستان خود، در مورد ایجاد احساسات هیجانانگیز کاذب و از بین رفتن ممنوعیتهای اخلاقی، از این ماده استفاده میکنند. تنش و مشکلات خارج از توان فرد مشوقی نیرومند برای مصرف چنین موادی است، اما به تنهایی نمیتواند دلیل قانعکنندهای برای شروع مصرف آنها باشد.
بعضی افراد برای رهایی از آلام ناشی از صدمات روحی یا مشکلات جسمی به این داروها پناه میآورند. فرار از افسردگی، رسیدن به آرامش، داشتن زندگی شادتر، و ایجاد تنوع در روند یکنواخت و مأیوسکنندة زندگی از دیگر دلایل روی آوردن جوانان به این قبیل مواد است.
اما علت هرچه باشد، این داروها راهحلی موقتی برای فرار از مشکلات هستند و پس از محو آثار مصرف آنها، مشکلات و احساسات ناخواسته، به شکلی شدیدتر و سختتر از حالت اولیه، درک میشوند. به مرور، فرد به مقدار بیشتری از این داروها برای تحمل مشکلات جدید خود نیاز خواهد داشت.
لیز، یک مصرفکنندة اکستازی، میگوید: «در یک میهمانی ریو، مردی که به مقدار زیاد و بهطور مداوم اکستازی مصرف میکرد، خود را پرتقال میدانست. یکی دیگر از مصرفکنندگان فکر میکرد که مگس است و به دفعات سرش را به شیشة پنجره میکوبید.»
قرص عشق (Love Pill)
اکستازی قرص عشق نیز خوانده میشود. این قرص ادرک شخص را از رنگها و اصوات به میزان زیادی افزایش میدهد و در هنگام برقراری رابطة جنسی، درک حسی ناشی از لمس شدن و نوازش را بالا میبرد.
اکستازی یک قرص توهمزاست و بر مغز اثر میگذارد. مواد توهمزا تصاویر را در مغز افراد مخلوط میکنند. آنها میتوانند تداعیگر صحنههای غمانگیز یا هراسنک زندگی گذشتة فرد باشند. گاه شخص بدون آنکه آگاه باشد، این تصاویر را در ضمیر ناخودآگاه خود حفظ کرده است.
مصرف قرصهای عشق باعث افسردگی، گیجی، اضطراب بیش از حد، بدبینی، جنون گذرا و اختلالات روانی میشود.
ممنوعیت استفاده از اکستازی
اکستازی در تقسیمبندی دارویی در گروه اول قرار داده شده است. به این معنا که هنوز مصارف پزشکی این داروی خطرنک تأیید نشده است. از دیگر اعضای این گروه دارویی میتوان به هروئین، کوکائین، ال اس دی (LSD) و آمفتامین اشاره کرد.
در کشور امریکا، جریمة به همراه داشتن این ماده و پخش یا تولید آن از ۱۰۰ هزار دلار جریمة نقدی تا ۹۹ سال زندان متغیر است.
یک مصرفکنندة دائمی اکستازی میگوید: «اگر هر شب اکستازی بخورید، سرما وجودتان را فرا میگیرد. کلیههایتان از کار میافتند و پادرد خواهید داشت. لبها و انگشتانتان را آنقدر میجوید که به خونریزی میافتند.»
چند توصیه به معتادان داروهای نشاط آور
هرچند که آثار جانبی ناشی از قطع مصرف اکستازی در نظر مصرفکننده غیرقابل مهار و وحشتنک است، باز هم راهحلهایی وجود دارد.
اولین قدم، فهمیدن علت اعتیاد فرد به مادة اعتیادآور است. در سال ۱۹۶۹، هنگامی که مصرف اینگونه مواد به حدکثر خود رسیده بود، محققی نوشت: «فردی که افسرده و دردمند است و با دارودرمانی از لحاظ جسمی به آرامش نمیرسد، خودبهخود کشف میکند که با استفاده از مواد مخدر آرام میشود.»
بسیاری از افراد به اشتباه تصور میکنند که با مصرف مواد شادیافزا «بهتر میشوند»، «بهتر فعالیت میکنند» یا «شادتر میشوند». این فقط یک هذیان است. این مواد دیر یا زود جسم و روان را نابود میکنند. فشار زندگی مدرن، انسان امروزی را در خود غرق کرده است. اما باز هم راهحلهایی وجود دارد.
ورزش، رژیم غذایی، پیادهروی طولانیمدت همراه با مشاهدة طبیعت باعث القای احساس رضایت و آرامش میشود. صحبت با یک فرد قابل اعتماد در مورد مشکلات میتواند کمککننده باشد. مصرف مواد اعتیادآور و شادیافزا راهحل واقعی مشکلات زندگی نیست. نتایج و تبعات مصرف این داروها بسیار بدتر و وحشتنکتر از مشکلات اولیهای است که فرد برای رهایی از آنها به این مواد پناه آورده است. روی آوردن به مواد و داروهایی از این قبیل پا گذاشتن در جادة ناهمواری است که فرد برای رسیدن به جهنم انتخاب میکند.
ریتالین
قرص های ریتالین در وهله اول برای درمان اختلال﴿ ADHD (Attention-deficit hyperactivity disorder کودکان بکار میرود و یا عبارتی پرحرکتی در بچهها.
دوز این دارو براساس نیازها و عکس العملهای فردی تعیین میگردد. درکودکان (6سال و بالاتر) بادوز 5 تا 10 میلی گرم سه بار در روز شروع شده و درهفته 10-5 میلی گرم در دوز روزانه افزوده میشود. حداکثر دوز روزانه 60 میلی گرم است. در بالغین دوز روزانه 30-20 میلی گرم میباشد.
در مواقعی نیز توسط پزشکان برای درمان بیماران مبتلا به ” حمله خواب” تجویز می شود ولی در سال های اخیر مصرف خود سرانه این دارو در کشور ما رو به افزایش گذاشته است که عدم آگاهی از آثار و ویژگی های این قرص می تواند نگران کننده باشد.
گزارش های متعدد بیانگر اینستکه برخی افراد برای بیدار ماندن در شبهای امتحان به جای مصرف قهوه و چای از قرص های ریتالین استفاده می کنند.
شواهد حاکی از آن است که این افراد از این قرص ها استفاده می کنند تا بتوانند چندین ساعت متوالی بیدار بمانند و به شکل غیر معمولی تمرکز خود را در مدت طولانی حفظ کنند.
آثار مصرف ریتالین:
از آنجا که ریتالین دارویی است که توسط پزشکان تجویز می شود, مصرف کنندگان تصور می کنند این قرص های بی خطرند و آن ” بد نامی ” مواد مخدر را ندارند. در حالی که عوارض مصرف خودسرانه این قرص ها می تواند در حد مواد دیگر نظیر کوکایین و آمفتامین باشد.مدت اثر این دارو 6-4 ساعت است.
روش استفاده:
این دارو به شکل خوراکی و یا تدخین استفاده میشود.
عوارض سوء مصرف ریتالین:
- عصبی شدن و بی خوابی
- حالت تهوع و استفراغ
- احساس سرگیجه و سردرد
-تغییرات ضربان قلب و فشار خون(که معمولا به صورت افزایش است ولی در مواردی نیز به شکل کاهش دیده می شود)
- خارش و جوش های پوست
- دردهای شکمی, کاهش وزن و مشکلات معده
- مصرف دایمی و اعتیاد(وابستگی)
- بروز حالت های روان پریشی (جنون) و علایم وابستگی به ریتالین
- بروز افسردگی پس از قطع مصرف
عوارض مصرف مقادیر زیاد ریتالین:
- از دست دادن اشتها و سوء تغذیه
- لرزش و پرش عضلات
- تب,تشنج و سردرد
- نامنظم شدن ضربان قلب و تنفس که در مواردی می تواند به شکل خطرناکی ادامه پیدا کند
- تکرار حرکات و اعمال بی هدف
- بروز حالت های پارانویید(سوء ظن), توهم و هذیان
- احساس حرکت و جنبش حشرات در زیر پوست
علائم ترک:
علائم ترک مصرف این دارو بصورت دردهای عضلانی، خواب آلودگی و افسردگی بروز میکند.
(تاکنون در چند مورد سوء مصرف ریتالین منجر به مرگ شده است)
فن سیکلیدین
فن سیکلیدین ( pcp)
Pcp در اواخر دهه 1950 به عنوان یک داروی بیهوشی ساخته شد ولی به دلیل عوارض جانبی همچون : روان آشفتگی و گمگشتگی مصرف آن در اواخر دهه 1960 به عنوان مواد مخدر تحت سو مصرف قرار گرفت که در آن سالها به نام سرنیلان و به عنوان یک د اروی بیهوشی برای حیوانات مورد مصرف قرارمی گرفت و در حال حاضر هیچگونه استفاده قانونی پزشکی ندارد و به صورت مخلوط با سایر توهم زاها شیوع گسترده ای پیدا کرد ه است .
Pcp خالص پودر کریستالی سفید رنگی است که به راحتی در آب قابل حل می باشد اما امروزه ترکیب آن با مواد دیگر باعث تغییر رنگ از آجری تا قهوه ای و تغییر شکل از پودر به آدامس شده است . مواد شیمیائی مورد نیاز برای ساخت آن بسیار ارزان و قابل دسترس می باشند و به صورت قرص ، پودر ، کریستال وجود دارد که با توتون سیگار یا گراس مخلوط شده و تدخین می گردد .می شود آنرا انفیه کرد و یا از هر غشا مرطوبی ( واژن ، رکتوم ، چشم ) قابل حل است .
این ماده بسیار سریع و در مدت چند ثانیه اثر می کند . در دوز های پائین تر احساس آرامش کاذب ، مورمور شدن و کرختی ایجاد می کند و بتدریج تبدیل به احساس جدائی ، دوری و بیگانگی نسبت به محیط پیرامون می شود . بریده بریده حرف زدن ، عدم تعادل و هماهنگی در اندام ها همراه باحس قدرت و احساس شناور بودن می شود که از 4 تا 6 ساعت ادامه دارد . افسردگی متعاقب دوز حاد آن تا 24 ساعت ادامه می یابد . در دوزهای بالاتربرخی افراد دچار گیجی ،محبت، حالت آزار رساننده و اضطراب شدید می شود و در این مرحله منجر به خشونت های شدید رفتاری می گردد که یکی از خطرناک ترین عوارض سو مصرف pcp می باشد و به مرگ فرد مصرف کننده و یا هر شخص دیگری منجر می شود .
در صورت مصرف مداوم عوارضی چون خیرگی بدون هدف ، حرکات سریع چشم ، راه رفتن نا متعادل ، توهمات شنوائی ، تغییر اشکال هندسی ، اختلالات رفتاری و فراموشی ظاهر می شود . pcp همانند اغلب مواد مخدر توهم زا وابستگی جسمانی حاد ایجاد نمی کند ولی این ماده به میزان زیادی باعث ایجاد وابستگی روانی می شود.
نام نام خیابانی دوز مصرفی شکل طریقه مصرف
Phencyclidine گرد فرشته 15-5 میلی گرم قرص کریستال کپسول دودی،مشامی،تزریق
Pcp سوپر گراس - - -
مسکالین
مسکالین
مسکالین یا همان کاکتوس مسکال یک کاکتوس کوچک و بدون خار با نام علمی Lophophora williumsii است که ترکیب اصلی آن مسکالین و از مواد توهم زا است.
در گذشته های دور، کاکتوس مسکال به عنوان بخشی از آیین های مذهبی توسط بومیان شمال مکزیک و جنوب غرب آمریکا مصرف می شد.
مسکالین ماده اصلى و فعال کاکتوس است (معمولا این کاکتوسها به نام پیوت معروفند) که قرنهاست به عنوان دارویى سحرآمیز براى درمان دردها مصرف می شود. نحوه تهیه آن به این صورت است که تکه هایى از قسمت فوقانى این گیاه را بریده و پس از خرد کردن می جوند و یا با ساییدن آن را به صورت پودر درآورده و با ریختن به داخل کپسول، مورد استفاده قرار میدهند.
بخش فوقانی این کاکتوس که بالای سطح زمین قرار می گیرد و به آن تاج کاکتوس می گویند از قسمت های دکمه مانند نامتقارنی تشکیل شده که آنها را از ریشه جدا کرده و سپس خشک می کنند، معمولا این دکمه ها جویده یا در آب خیسانده می شوند که مایع حاصل از آن سکرآور است.
دوز توهم زایی مسکالین ۵/۰ – ۳/۰ گرم بوده که اثر آن تا ۱۲ ساعت باقی می ماند.
کاکتوس مسکال با ایجاد توهمات بصری شدید برای فرقه های بومی حایز اهمیت بود که اثرات آن همانند علایم بیماری روانی ناشی از مصرف مواد شیمایی مشابه به نظر می رسد.
کاکتوس Sanpedro با نام علمی Trichocereus/pechanoi بومی ارتفاعات آند در پرو و آمریکای جنوبی است.
کاکتوس سن پدرو چیست .
کاکتوس سن پدرو که به نام تریکوسروس پاچانوا نیز نامیده می شود یک کاکتوس خود رو در نواحی کوه های اند کشور پرو است .
این کاکتوس بسیار مقاوم و سریع رشد است .هر سال حدود ۳۰ سانتی متر رشد می کند و می تواند به ارتقاع ۶ متر هم برسد .
دارای ۶ تا ۸ پره در اطراف خودش است .قدمت مصرف ان به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح می رسد .
شمن ها و جادوگران پرو از ۲۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح از ان در مراسم های مذهبی استفاده می کردند .نقاشی های درون غار در پرو نشان که مربوط به ۱۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است مصرف انرا در بین اقوام پرو نشان می دهد .
نام سن پدرو بعد از ورود اروپاییان به امریکا و مسیحی شدن انها بر روی این کاکتوس گذاشته شد .زیرا سنت پیتر مقدس که اقوام پرو و امریکایی جنوبی را مسیحی کرد ابراز داشته بود که او نگه دارنده کلید (اسمان )بهشت است و چون مردم اند با استفاده از این کاکتوس خود را در بهشت(اسمان ) می دیده اند نام این کاکتوس را کلید(اسمان ) بهشت به نام سنت پیتر .به لحجه خودشان سن پدرو نامیده اند .
کشت این کاکتوس در امریکا .استرالیا .سوئد .المان .نیوزلند .نروژ.قانونی است .
بیشترین ماده مخدر کاکتوس سن پدرو مسکالین و فعال کنند های گیرنده سروتونین است .همانند کاکتوس مسکال ترکیب فعال و اصلی آن مسکال (نوعی آلکالوئید سمی) است.این کاکتوس را تقریبا از همه جا و حتی از طریق اینترنت هم می توان خریداری کرد.
این ماده ی توهم زا هرچند مصرف قابل توجه ی در ایران نداشته است اما جدیدا توسط مسافران از خارج از کشور وارد ایران شده است .
که ازکاکتوس کوچک هویجی شکل بدست می آید . در بیابان مکزیک و آ مریکا یافت می شود و به صورت قانونی در برخی از مناطق ایالات متحده به عنوان قسمتی از جشنهای مذهبی به وسبله اعضای مسیحی بومی آمریکائی ممصرف می شود .
به طور معمول کاکتوس را قطعه قطعه کرده خشک می کنند و برای مصرف آنرا جویده و سر انجام می بلعند . بعد از خوردن آن تهوع شایع است . مسکالین باعث توهم های بینائی می گردد . مسکالین به صورت مصنوعی به شکل کریستال های نمک تولید می شود .
مسکالین از روده جذب خون می شود . نیمه عمر آن حدود ۲ ساعت و مدت اثر آن ۸ تا ۹ ساعت است . مقدار مرگ آور آن حدود ۱۰ تا ۳۰ برابر مقدار آن است و خطر مسمومیت آن از سایر توهم زاها بیشتر است .
از آنجا که تهیه مسکامین به روش صنعتی هم امکان پذیر است، غالبا در کپسول هایی که به عنوان اکستازی به فروش می روند، یافت می شود.
همچنین عوارضی عمومی آن شامل: خیال بافی با درجه های مختلف، توهم، سردرگمی، ناهماهنگی و گیجی است.
مسکالین نیز همانند LSP و اکستازی موج افزایش ضربان قلب، افزایش فشار خون و افزایش درجه حرارت بدن می شود.
● قدرت اعتیادآوری:
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، مسکالین قدرت اعتیادآوری کم دارد. موجب وابستگی فیزیکی نمیشود و معمولاً وابستگی روانی نیز بوجود نمیآورد. بعد از چند روز مصرف مسکالین، شخص مصرف کننده نسبت به مقدار بیشتر آن مقاوم میشود و بدین ترتیب برای استعمال منظم و روزانه آن بیمیل میشود.
● نحوه مصرف:
از راه دهان به صورت کپسول یا به شکل جوانههای کاکتوس است که تازه یا خشک شده آن را میخورند یا به صورت چای مینوشند یا همراه با ماری جوانا دود میکنند. نحوه مصرف دیگر از راه دهان به صورت کپسول یا به شکل جوانههای کاکتوس است . و لی بهترین راه به صورت مایع است .
● قدرت اعتیادآوری:
موجب وابستگی فیزیکی نمیشود و معمولاً وابستگی رواحی و روانی دارد . بعد از چند روز مصرف مسکالین، شخص مصرف کننده نسبت به مقدار بیشتر آن مقاوم میشود و بدین ترتیب برای استعمال منظم و روزانه آن بیمیل میشود. و به دلیل بروز ناراحتی گوارشی شخص از مصرف مداوم ان خود داری می کند و نوعی تنفر از ان پیدا می شود .
● استفادههای مجاز:
سرخپوستان مکزیکی بیش از ۲۰۰۰ سال پیش جوانههای کاکتوس را مصرف میکردهاند. مصرف این ماده یک نوع رسم مذهبی بود ودارویی برای شفای بسیاری از زخمها و برونشیت گرفته تا ضعف دید به شمار میآمد.
● تأثیرات موقت:
مسکالین ادراک بینایی و شنوایی را تغییر میدهد اگر چه توهمات واقعی بندرت ایجاد میشوند. اشتها براثر این دارو کاهش مییابد. اثرات ذهنی ناخوشایند بویژه در افراد نگران یا
افسرده ممکن است بوجود آید.
کاکتوس میتواند اثرات دیگری نیز داشته باشد که از چند ماده فعال موجود (بجز مسکالین) در آن بوجود میآید. مواد شیمیایی شبه استریکنین میتواند موجب تهوع، استفراغ و گاهی لرز و تعریق شوند.
● تأثیرات طولانی مدت و خطرات آن:
اثرات طولانی مسکالین به درستی مورد تحقیق قرار نگرفتهاند. این دارو میتواند خطر اختلالات ذهنی را بویژه در کسانی که دچار مشکلات روانی هستند افزایش دهد. مطالعات نشان دادهاند که بعد از مصرف، مسکالین بیشتر در کبد تجمع مییابد (غلظت آن در کبد بالا میرود) تا در مغز و بنابراین ممکن است برای کسانی که ناراحتی کبد دارند خطرناک باشد.
● علایم مصرف مسکالین عبارتند از:
گشادی مردمک چشم، تعریق زیاد، یاوه گویی و سردرگمی.
● نشانههای سوء مصرف:
نشانههای سوء مصرف مسکالین یا کاکتوس ممکن است آشکار نباشند. گاهی اوقات انزوا، عدم تعیین جهت و پریشان حواسی میتواند در فرد ظاهر شود.
● تداخل دارویی:
ترکیب کاکتوس و الکل خطرناک است و اختلالات ذهنی را بدنبال دارد که میتواند منجر به عدم تشخیص جهت، رفتارهای خشونت بار ترس و گاهی استفراغ شود
کتامین
کتامین اخیراً به عنوان داروی کلوپ ها مشهور شده است چرا که در شب نشینی های کلوپ مصرف زیادی دارد . کتامین اثرات گسستگی مشابهی ایجاد می کند . این دارو به عنوان داروی بیهوشی بچه ها ساخته شد و در حال حاضر در دامپزشکی کاربرد دارد . برخی مصرف کننده ها تجربیات معنوی با آن دارند در حالی که مصرف کننده های دیگری تحریک پذیری نا خوشایند ، گیجی ، سر گشنگی و رفتار غیر منطقی را تجربه می کنند اثرات منفی تری دارد در دوز های بالاتر ایجاد می شوند . اثرات دارو 1 تا 4 ساعت بسته به شیوه و مقدار مصرف دارو متغیر است . در حال حاضر در ایران به علت عدم آگاهی فروشنده ها این دارو توسط افراد مصرف کننده از داروخانه های دام پزشکی تهیه و مورد سوء مصرف قرار می گیرد هرچند که در سطح شهر نیز به صورت غیر قانونی و با قیمتی بالاتر به فروش می رسد .
نام نام خیابانی دوز مصرفی شکل طریقه مصرف
کتامین هروئین توهم زا 300-50 میلی گرم قرص یا کپسول خوراکی مشامی
پان پراگ
پان پراگ، ماده مخدری است که به تازگی در غالب آدامس وارد ایران شده است. پان پراگ، راجا، تایتانیک، ناس خارجی، پان پاکستان، پان عربی، ویتامین، ملوان زبل، پان اسفناج وگوتکا.
هنوز داستان مصیبت و بدبختیهای اکستازی که هزاران معتاد مافنگی روی دست خانوادهها گذاشت، به آخر نرسیده بود که چند ماه پیش، سر و کله یک مخدر توهمزای دیگر در بازار ایران و به ویژه در مناطق شرقی پیدا شد؛ مخدری که این بار در بستههای شکیل با عکسهای هنرپیشههای خوشتیپ هندی و پاکستانی به عنوان آدامس، پاستیل و پودرهایی با طعم نعنا و خوشبوکننده دهان وارد شده است.
این آدامسهای مخدر را خیلی راحت میشود مثل سیگار از مغازهها خرید، به گونهای که خانوادههایی که تفاوت اکس و استامینوفن را از هم نمیفهمیدند، عمرا بفهمند آدامسها و خوشبوکنندههای پان چیست و تا به خودشان بیایند، آنچه نباید بشود، اتفاق میفتد.
خطر اساسی این است که این بار، طعمهها، بچههای خردسالی هستند که دو آدامس بادکنکی را به زور میچپانند توی دهانشان و آن را تق و تق میترکانند. لطفا یکی این آژیر خطر را به صدا دربیاورد.
اکس، قرص شادی، فراری، میتسوبیشی، گشنیز، happy، صلیب، تویوتا، سان، یا - با(Ya-ba)، ع،Speed، عشق و آتش و ...؛ سر و کله اکس و ترکیبات آمفتامین که توی بساط مواد فروشهای شمال شهری ایران پیدا شد، هیچ آژیر خطری به صدا درنیامد. اکس با همه مخدرهای دیگر تفاوتی از زمین تا آسمان داشت؛ قرصی در بستههای شیک و خوشرنگ با اسامی توپ... قرصهایی که بین جوانها پخش شده و آدم را خفن میبرد به هپروت؛ منقل و دود و بوی گند و کثافت هم نداشت؛ بنابراین، لابد مثل تریاک، هروئین، کوکائین و... ترسناک نبود.
اما تفاوت اساسی آن با مواد مخدر دیگر، این بود که خانوادهها نمیتوانستند آن را از استامینوفن کدئین یا قرص ضد اسهال تشخیص بدهند. این طوری بود که تا خانوادهها و مسئولان به خودشان بجنبند، سیل اکستازی همه جا را فرا گرفت؛ سیلی که حتی بسیاری از نوجوانان کم سن و سال را هم غرق کرد. البته این قرصهای عجیب و خوشرنگ مواد جدیدی نبودند، همان MDMAها بودند که شرکت مرک (MERCK) آلمان در سال 1912، آنها را برای درمان بیماران روانی ساخته بود، ولی چهل سال بعد در آمریکا، مهر ممنوعیت خورده بودند و حالا پس از نیم قرن، دوباره مثل اژدهایی از خواب بیدار شده و در بستهبندیهای شیک در مراسم پایکوبی جوانها سر و کلهشان پیدا شده بود؛ قرصی ویرانگر که پلهایی بود برای مصرف مخدرهای سنگینتر... .
پان، همان ناس خودمانی
آدامسها و خوشبوکنندههای پان پراگ ـ هرچند این بار با نام قلمبه، سلمبهای وارد شدهاند ـ ترکیبی شبیه همان مخدر ناس دارند؛ مخدر کثیفی که مرزنشینان شرق ایران و خراسانیها و ساکنان قسمتهایی از آذربایجان، آن را ـ که از افغانستان، پاکستان و هند وارد میشود ـ خیلی خوب میشناسند؛ دوست صمیمی تف و دندانهای کثیف و جرم گرفته... .
ناس یکی از کثیفترین و تهوعآورترین موادی است که در دسته مخدرهای توهمزا قرار میگیرد و هرچند پلیس کشورهای مختلف آن را مخدری مانند سیگار محسوب میکند و داشتن آن جرم محسوب نمیشود، اما این ماده به خاطر نوع استفاده آن، مواد سازندهاش و نوع مصرفکنندگانش، در ایران یکی از مفلوکترین و تو سری خوردهترین مخدرها به حساب میآید.
این ماده که تا همین چند سال قبل در بستههای پلاستیکی درب و داغان، شبیه حنا، وارد ایران میشد، از برگ درختی به نام بتل به دست میآید که در اندونزی، مالزی، فیلیپین، چین، تایوان، کامبوج، ویتنام، لائوس، هند و پاکستان میروید. برگهاى آن را اگر تازه باشد، میجوند ولی معمولترین شیوه مصرف آن استفاده از خشک کرده آن است.
برگهای خشک شده درخت بتل را میکوبند، سپس آن را با کمی آشغال مثل خاک سیگار و آهک قاتی کرده و با انگشت میچپانند زیر لثه، پس از چند دقیقه مکیدن هم با یک تف غلیظ پرت میکنند بیرون؛ فلچ... حالتان به هم خورد؟
پان پراگ، کلاغی که قناری شد
پان (paan) یا پانپراگ که چند وقتی است آدامسها و خوشبوکنندههای آن از مرزهای شرقی کشور وارد شده و با قیمتی بین 50 تا 300 تا تکتومانی به فروش میرسد، در اصل از فک و فامیلهای همان ناس کثیف است که لباس خوشتیپی به تنش کردهاند و او را جزو خوشبوکنندههای دهان به حساب آوردهاند.
برای تهیه آدامسها و پاستیلهای پان، دانههای قرمز و درشت درخت بتل را در برگ درخت پیچیده و تنباکو، آهک، خاکستر، ادویهجات معطر، ساخارین و مقدار زیادی اسانس و افزودنیهای غیرمجاز را میچپانند توی این مخلوط و میشود پان پراگ.
البته تحقیقاتی که روی آدامسها و خوشبوکنندههای دهان پان در سیستان و بلوچستان انجام شده، نشان میدهد در 11نوع از آنها مقداری هم مواد مخدر دیگر اضافه شده تا طرف را حسابی بگیرد. خب، دروغ نباشد در برخی از نمونهها هم البته ارسنیک، کربنات منیزیم و سرب مشاهده شده است؛ آدامسی با ترکیبات جادویی... .
خوشبوکنندههایی برای مردن لثهها
دلیلی که مصرفکنندگان پان را به سمت آن میکشد، احساس گرمی، سرخوشی موقت، سبکی سر، گیجی و شادی کاذبی است که پس از مصرف آن دست میدهد، اما این ماده توهمزا، آنقدر ویرانکننده است که مضراتش را نمیشود شمرد.
پان پراگ که حالا به صورت آدامس (جویدنی) و پاستیل (مکیدنی) وارد کشور میشود، بدجوری پدر لثهها را درمیآورد، چرا که نیکوتین آن به سرعت از طریق مخاط دهان جذب شده و باعث بدرنگی دندانها میشود. علاوه بر آن، مصرف این ماده، زمینهساز بروز سرطانهای دهان، حنجره و لثه میشود. آمارها نشان میدهد کشور هندوستان به دلیل مصرف زیاد مردم آن از این ماده، مقام دوم سرطان دهان را در دنیا دارد. اما این تمام ماجرا نیست؛ پان پراگ علاوه بر اینها، بدجوری دستگاه تنفسی و قلب و عروق مصرفکننده را آسفالت میکند و با جذب شدن توسط بزاق دهان، دخل سلولهای مغزی فرد را هم میآورد. علاوه بر این، با توجه به اینکه ناس و پان پراگ بزاق دهان را مثل سیل راه میاندازند، تمایل مصرفکننده را هم به تخلیه این ترشحات یا همان تف کردن تحریک میکنند. به این ترتیب مصرفکننده فرت و فرت تف میکند که با این کار، علاوه بر لکههای کثیف که در خیابانهای مناطق فقیرنشین پاکستان و هند سانت به سانت دیده میشود، بیماریهای عفونی مثل سل و هپاتیت به سرعت گسترش مییابند.
بدو، بدو کیلو دو زار
اکستازی با همه بدیهایش یک حسن داشت، آن هم اینکه وقتی اولین بار وارد کشور شد، آنقدر گران بود که هر کسی نمیتوانست بخردش، اما آدامسهای پان پراگ مواد کثیفی هستند که قیمت بهترین نوعشان هم به اندازه یک آب نبات چوبی نیست؛ 50 تا 300 تومان. علاوه بر این، با توجه به اینکه قاچاقچیان آن را به عنوان خوشبوکننده دهان یا آدامس و پاستیل خوشمزه وارد مرزهای شرقی کشور کردهاند، خیلی راحت میشود آن را از دستفروشیها و حتی دکههای روزنامه فروشی آن مناطق خرید؛ بنابراین خودتان میزان خطر آن را حدس بزنید.
مرحله بعدی لطفا
اگرچه پان پراگ خودش بدجوری اوضاع دهان و دندان و مغز را به هم میریزد، اما مهمترین هراسی که از این ماده وجود دارد، وابستگی است که این ماده به مخدرهای سنگینتر و قویتر ایجاد میکند.پان همان کاری را میکند که اکس یا حتی سیگار دارند انجام میدهند؛ معرفی مصرف کننده به دنیای مخدرهای قویتر اما میلیونها بار وحشتناکتر. دلیلش هم این است که اگر اکس و سیگار از دوران جوانی و نوجوانی افراد را آلوده میکنند، پانپراگ که به عنوان خوشبوکننده دهان یا آدامس با طعم نعنا وارد بازار شده، حتی کودکان دبستانی و خردسال را هم به حفره بزرگ اعتیاد میکشاند و آنها را به سمت وابستگی و اعتیاد به مواد مخدر قویتر راهنمایی میکند.
مخدر پاکستانی
«پان» (paan) یا «پان پراگ»، یکی از مواد پرمصرف رایج در پاکستان ـ در کنار چاآلیا (chaalia)، گوتکا (gutkha) و نیسوار (niswar) است. شیوع مصرف این محصولات جویدنی ـ به ویژه چاآلیا و گوتکا ـ در بین جوانان پاکستانی به سرعت رو به افزایش است. این ماده در فرهنگ و سنت مردم هند به عنوان یک ماده خوشبوکننده و تمیزکننده دندانها استفاده میشود.
استفاده از پان، ریشه در فرهنگ هندی دارد. هندیها معمولا این ماده را به عنوان نشانهای از مهماننوازی برای مهمانان خود میآورند. علاوه بر این، به دانه درخت بتل در زبان اردو، سوپاری (supari) یا چاآلیا نیز گفته میشود که در مواردی توزیع پانپراگ با این اسامی نیز صورت میگیرد.
چهارمین روانگردان جهان
پان که در کشورهای اندونزی، مالزی، فیلیپین، چین، تایوان، کامبوج، ویتنام، لائوس، هند و پاکستان قرنهاست به عنوان یک ماده نشئگیآور و در عین حال خوشبوکننده دهان مصرف میشود، چهارمین ماده پرمصرف جهان پس از تنباکو، الکل و کافئین است که حداقل 10درصد جمعیت دنیا در کشورهای آسیای جنوب شرقی- به ویژه هند و پاکستان - این ماده را مصرف میکنند.
تحقیقات صورت گرفته در هند، پاکستان و نپال نشان میدهد که در حال حاضر بین 20 تا 40درصد از جمعیت جوان این کشورها از این مواد استفاده میکنند. تحقیقی که از سوی یک مرکز تحقیقاتی در دانشگاه پزشکی کراچی صورت گرفت، نشان داد که 40درصد از جمعیت کراچی، حداقل یک بار یکی از محصولات جویدنی درخت بتل را مصرف کردهاند.
انواع مواد مخدر
انواع متفاوت و متنوعی از مواد می توانند باعث اعتیاد شوند . آثارسومصرف و ناراحتی های ناشی از قطع مصرف و عوارض مصرف طولانی مدت هر یک از آنها با یکدیگر متفاوت است ، در کشورمان شایع ترین مواد مورد مصرف مواد مخدر اپیوئیدی است اما به تازگی مصرف سایر انواع مواد اعتیاد آور روند روبه رشد و سریعی داشته بطوریکه شاهد تغیر الگوی مصرف هستیم متداولترین دسته بندی انواع مواد مخدر و اعتیاد آور به شرح زیر است
مواد مخدر اعتیاد آور
1_ کانابیس ها (Canabis)- حشیش و ترکیبات مشابه
این گروه از مواد به نام های ماری جوانا، علف ، گرس ، بنگ ، و غیره وجود دارد
در این دسته ماری جوانا یک توهم زا سبک محسوب می شود .
2_ محرک ها (Stimulants)
مواد محرک که موجب وابستگی شدید می شوند : کوکائین ، آمفتامین ، متیلن دی اکسی آمفتامین و مت آمفتامین ( شیشه ) ریتالین ، فرم تدخینی کوکائین ( کراک )
توضیح : هرچند در دسته بندی فوق کراک در گروه محرک ها قرار گرفته اما کراک موجود در بازار مصرفی ایران به علت داشتن ترکیب های اپیوئیدی صناعی نوعی مخدر اپیوئیدی محرک محسوب می شود
از مواد محرک با وابستگی کم نیز می توان از کافئین ، نیکوتین ، افدرین ، سودوافدرین، تئوفلین ، فن فلورامین
3_ توهم زاها (Hallucinogenes)
عبارتند از لیزرژیک اسید دی اتیل آمید (Lsd) قارچ های جادوئی (Magic musharoom)
دی متیل تریپتامین ، مسکالین، متیل دی اکسی آمفتامین((MDA
متیل دی اکسی مت آمفتامین ) MDMA یا Extasy یا X ( که با توجه به ترکیب و عوارض Mda,Mdma جز توهم زاهای محرک محسوب می شوند .
4_ فن سیکلیدین و کتامین
یک گروه متنوع و غیر متجانس هستند که برخی اثرات توهم زاها را داشته اما اثرات مجزای دیگری هم تولید میکنند
5_ داروهای خواب آور _ تسکین بخش
این داروها معمولا برای کاهش اضطراب و درمان بی خوابی به کار می روند بنزودیازپام ها شامل دیازپام ، کلرودیازپوکساید ، لورازپام ، فلورازپام ، و... هستند
گروه دوم این دسته داروهای Sedative Hypnotics شامل بار بیتورات ها مانند فنوباربیتال ، سکو باربیتال ، آموباربیتال هستند
6_ مواد استنشاقی(Inhulants)
انواع بسیار متنوعی از این مواد وجود دارد مانند : بنزین ، اتر ، تینر ، انواع اسپری ، برخی مواد پاک کننده ، برخی محلول ها ، برخی رنگ ها ، و...
7_ اپییوئید ها (Opioid)
این گروه از نظر طبیعی یا صانعی بودن به دوگروه تقسیم می شوند :
طبیعی : تریاک ،شیره ، پاراگوریک
صناعی : مورفین ، و اپییوئیدهای مشابه آن ( متادون، Laam پروپوکسی فن ، Daroon )،
مپردین و اپیوئیدهای مشابه آن ( پتیدین ، آنیلیریدین ، دیفنوکسیلات ، لوپرامید ، آلفاپرودین
و دیگر اپیوئیدها نظیر پنتازسین ، بوپره نورفین ، ( تمجیزک و نام های مشابه تجاری مشابه ) بوترفانل، نالوکسان ، نالترکسون ،...
نوع دیگر طبقه بندی مواد اپیوئیدی بر حسب آگونیست خالص یا آگونیست نسبی یا آنتاگونیست بودن آنهاست :
اپیوئیدهای آگونیست خالص : مورفین ، متادون ، اکسی کدون، مپریدین ، پروپوکسی فن ، هروئین ، تریاک ، شیره ، هیدرومورفین ، و کدئین
اپیوئید های آگونیست نسبی : پنتازوسین ، نالبوفین ، بوپره نورفین ، بوتور فانول
آنتاگونیست های اپیوئیدی : نالوکسان و نالترکسون
8_ الکل _ اتانل
هرچند به شکل و بسته بندی متفاوت وجود دارد اما در واقع در ساختار مولکولی الکل :
2 اتم کربن ، 6 اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن با یکدیگر یکسان هستند
حشیش چیست؟
این گروه از مواد به نامهای مختلفی مانند "ماری جوانا"، "علف"، "گراس"، "بنگ" و غیره وجود دارند. ماری جوانا شایع ترین ماده مورد سوء مصرف در جوامع غربی است . سوء مصرف تمام ترکیبات مشابه این گروه در سطح بسیار وسیعی در میان جوانان دیده میشود. در پژوهشهای معتبر نشان داده شده است که مصرف این مواد و به خصوص تکرار مصرف آنها احتمال مصرف مواد قوی تر مانند کوکایین یا هرویین را در سنین بالاتر افزایش میدهد. به عنوان مثال در یک پژوهش انجام شده، تنها کمتر از 1% افرادی که به هیچ وجه سابقه مصرف ماری جوانا را نداشتند، به هرویین و کوکایین وابسته شده بودند؛ ولی از کسانی که هزار بار یا بیشتر ماری جوانا مصرف کرده بودند؛ بعدها 73% به سراغ کوکایین و 33% به سراغ هرویین رفتند.
اگرچه این گروه از مواد در روزهای نخست مصرف موجب وابستگی جسمانی نمیشوند؛ ولی با مصرف مزمن، تحمل ایجاد میکنند (این موضوع باعث میشود که فرد معتاد، در طول روز، ساعتها وقت خود را برای کشیدن این نوع مواد صرف کند و بنابراین در کارهای روزانه اش وقفه و شکست ایجاد شود.)
آثار حشیش به نوع ماده مصرفی، روش مصرف، مقدار مصرف و موقعیت مصرف و اطرافیان فرد و انتظارات او بستگی دارد. در صورت تدخین آثار آن به سرعت ظاهر شده و 3 تا 4 ساعت باقی میماند و در حالت مصرف خوراکی، آثارش دیرتر ظاهر شده و ممکن است تا 24 ساعت هم ادامه پیدا کند.
کانابیس
کانابیس از گیاهی به همین نام به دست میآید. قدرت اثر انواع مختلف گیاهی آن به غلظت ماده ای به نام دلتا-9 تتراهیدروکانابینول (THC) بستگی دارد. THC ماده اصلی روانگردان در کانابیس است. در هر حال بیش از 60 ترکیب مولکولی دیگر در کانابیس وجود دارد که احتمالاً بی تأثیر هستند و یا تأثیر کمیبر افراد دارند.
متابولیسم و جذب
THC به سرعت از ریهها به جریان خون جذب میشود و حدود ده دقیقه بعد از کشیدن، غلظت خونی آن به حداکثر میرسد. کاهش میزان THC در خون نیز نسبتاً سریع است و بعد از یک ساعت شاید فقط 5% تا 10% سطح خونی اولیه باقی بماند. در صورتی که THC به صورت خوراکی مصرف شود؛ جذب آن آسانتر خواهد بود و شروع اثر آن بعد از یک ساعت یا بیشتر خواهد بود.
متابولیسم THC در ریه (در صورت تدخین) یا در روده (در صورت خوردن) شروع شده و سپس اکثر این ماده جذب خون شده و به کبد حمل میشود. در کبد این ماده تبدیل به 9-کربوکسی- THC و 11-هیدروکسی دلتا-9- THC میگردد. اگرچه 9-کربوکسی- THC اثر روانی ندارد؛ اما 11 هیدروکسی دلتا-9- THC شاید قوی تر از THC باشد و شاید بسیاری از اثرات کانابیس مربوط به این ماده باشد (مخصوصاً وقتی که خوراکی مصرف شود).
THC در چربی قابل حل بوده و در بافت چربی ذخیره میشود و آزاد سازی تدریجی آن از بافت چربی باعث طولانی شدن اثر آن میگردد. نیمه عمر THC در بدن از سه تا پنج روز است. سطح خونی THC شاید رابطه مستقیمیبا میزان سرخوشی یا سایر علایم آن نداشته باشد؛ بلکه بر طبق پژوهشهای انجام شده، حداکثر سرخوشی به طور معمول مدتی بعد از اینکه غلظت THC در خون شروع به کاهش کرد؛ ظاهر میشود. این موضوع نشان دهنده این است که یا برخی از متابولیتهای THC باعث ایجاد سرخوشی میشوند و یا وقتی که غلظت خونی THC کاهش پیدا میکند، سطح THC در مغز افزایش پیدا میکند.
در دهه 90 گیرندههای کانابینوییدی در کورتکس مغز، هیپوکامپ، مخچه و غده پایه مغزی مشخص شد. تحریک هر یک از این گیرندههای کانابینوییدی در کورتکس باعث افکار مغشوش، در هیپوکامپ باعث حافظه مختل، و در مخچه موجب مختل شدن هماهنگی حرکتی میشود. سرخوشی به وسیله حشیش نیز با تحریک گیرندههای کانابینوییدی در مسیر دوپامینرژیک مزولمبیک ایجاد میشود.
ترکیب، مقدار و شیوه مصرف
ماری جوانا شایع ترین شکل مورد استفاده کانابیسها در آمریکاست. ماری جوانا شامل مخلوطی از گلهای دست چین شده و برگها و ساقه خشک شده گیاه کانابیس است. THC موجود در ماری جوانا از 5% تا 14% متفاوت بوده و این موضوع به قسمتهای گیاهی که در تولید ماری جوانا به کار رفته و به ویژگیهای ژنتیکی آن گیاه بستگی دارد. THC بیش از همه در گلها و پس از آن در برگهای بالایی و سپس برگهای پایین و نهایتاً ساقه و تخم گیاه کانابیس وجود دارد.
سینسمیلا SINSEMILIA نوع بسیار قوی ماری جوانا است که قسمت اعظم آن گلهای انتخاب شده گیاه ماده کانابیس بوده و غلظت THC در آن بین 7% تا 14% یا بیشتر است.
حشیش ترکیب قوی دیگر کانابیس است که از به هم فشردن و چلاندن گلهای انتخاب شده کانابیس یا شیوه دیگری که در طی آن صمغ زرد رنگ گلهای دست چین شده گیاه کانابیس بیرون بیاید، به دست میآید. رنگ حشیش بعد از خشک شدن؛ قهوه ای تیره میشود. آن را تدخین کرده و یا به صورت خوراکی استفاده میکنند (حتی در پختن نان قندی و در میان آن نیز حشیش را به کار میبرند.) غلظت THC در حشیش بین 2% تا 8% و گاهی 10% تا 20% است.
روغن حشیش ماده خالص شده از حشیش است که به وسیله یک حلال، THC و سایر کانابینوییدهای حشیش جدا شده تغلیظ میگردد. رنگ این ماده، سیاه یا قرمز است که به وسیله پایپ یا قاطی شده با تنباکوی سیگار کشیده میشود. غلظت THC در روغن حشیش معمولاً بین 15% تا 50% بوده اما گاهی به بالای 60% هم میرسد.
فقط 2 تا 3 میلی گرم THC داخل وریدی باعث ایجاد اثرات سرخوشی کافی است. یک سیگار ماری جوانا شاید بین 5 تا 150 میلی گرم THC داشته باشد. اما در حین مصرف شاید 30% تا 80% آن جذب نشود و تقریباً 5% تا 24% THC استنشاق شده به جریان خون وارد میشود. برآورد شده است که متوسط مصرف حشیش در ایالات متحده 50 میلی گرم THC در روز و در جامائیکا یا آسیا 200 تا 400 میلی گرم THC است. کشیدن کانابیس شایع ترین شیوه مصرف آن است. ماری جوانا معمولاً با سیگار مخلوط شده و کشیده میشود یا میتواند با پیپ کشیده شود. پیپهای مخصوصی هم برای آن وجود دارد. یک راه دیگر مصرف آن خوردن است که اثرات آن دیرتر ایجاد شده و طولانی تر باقی میماند. حتی میتوان آن را با خمیر نان، شیرینی و کیک مخلوط کرده و بعد از پخت آن را مصرف نمود. در مصرف خوراکی اسهال، اضطراب و حملات هراس بیشتر میشود و اثرات مستی و آسیبهای رفتاری را زیادتر میکند. کشیدن کانابیس سرخوشی ناشی از مصرف کوکایین از راه بینی را افزایش میدهد. ماری جوانا و آمفتامینها فعالیت سیستم عصبی اتونوم را افزایش میدهند و محرکها اثرات تسکین بخش و خواب آلودگی ناشی از کانابیسها را از بین میبرند. ماری جوانا میتواند با PCP یا سایر توهم زاها برای افزایش اثرات THC مصرف شود.
کانابیس ها طیف وسیعی از اثرات شناختی، احساسی، فیزیولوژیک و رفتاری را که به مقدار مصرف ارتباط دارند؛ ایجاد میکنند. موقعیت و حالت هم زمان مصرف کننده، تجربه قبلی مصرف کننده و انتظارات و نگرش او در ایجاد علائم مؤثر است. برای اغلب مصرف کننده ها کانابیس یک سرخوشی خفیف یا آسودگی ایجاد میکند. معمولاً کانابیس احساس سایر تجربه ها مانند گوش کردن به موسیقی، مزه غذا یا لذت از فعالیت جنسی را افزایش میدهد. درک زمان از بین میرود و معمولاً گذشت زمان طولانی تر احساس میشود. در موقعیت های اجتماعی پرحرفی و خنده بیشتر میشود اما شاید نوسان هایی در خلق ایجاد شود و افزایش توانایی های اجتماعی به خیال پردازی های درون گرایانه تبدیل شود. بی قراری و خواب آلودگی در هنگام از بین رفتن اثرات آن شایع است. از دیگر آثار مصرف حشیش، قرمزی چشم، افزایش اشتها، خشکی دهان و گاهی اضطراب و یا افسردگی است.
مصرف مداوم با کانابیس میتواند باعث افزایش اضطراب، هراس و بدبینی شود. معمولاً این علایم به دنبال مصرف مقدار بیش از حد معمول یا مصرف خوراکی ایجاد میشود. افزایش ضربان قلب میتواند باعث افزایش هراس مصرف کننده شود. نوسانات فشار خون و سبکی سر و غش کردن در هنگام ایستادن ممکن است، دیده شود. اگرچه این اثرات ناراحت کننده هستند؛ اما افراد مصرف کننده منظم، به این اثرات تحمل پیدا میکنند.
افرادی که بیماری قلبی دارند معمولاً باید در مصرف کانابیس ها احتیاط کنند،. مصرف مداوم کانابیس ها حافظه کوتاه مدت و توجه فرد را مختل میکنند و بنابراین افکار و گفتار منقطع میشود و فرد جریان افکار و حرف های خود را فراموش میکند.
تحمل، محرومیت و وابستگی
تحمل به بسیاری از اثرات کانابیس ها در مطالعات بر روی انسانها و حیوانات نشان داده شده است. در این مطالعات نشان داده شده که مصرف گاه به گاه کانابیس تحمل قابل توجهی ایجاد نمیکند؛ اما مصرف روزانه مقادیر بالای کانابیس باعث تحمل به بسیاری از اثرات فیزیولوژیک شناختی و اجتماعی THC میشود. در همین مطالعات شواهدی از محرومیت در قطع ناگهانی مقادیر بالای روزانه کانابیس نشان داده شده است و بعد از گذشت ساعت ها از آخرین مقدار THC، بی قراری درونی در افراد مصرف کننده منظم وجود داشته است.
بعد از گذشت 12 ساعت از آخرین مقدار مصرف THC، بی قراری، گرگرفتگی، بی خوابی، تعریق، خستگی، آبریزش بینی، اسهال(مدفوع شل)، سکسکه و بی اشتهایی به طور شایع به چشم میخورد. در مواردی رفتار غیر دوستانه و حتی رفتار پرخاشگرانه گزارش شده است؛ هر چند مواردی که این اثرات را ایجاد کرده بودند؛ بالاست (مثلاً حدود 210 میلی گرم در روز) اما شواهدی وجود دارد که در صورت مصرف مزمن مقادیری همانند ده میلی گرم روزانه برای ده روز میتواند باعث ایجاد تحمل شود و علایم محرومیت قطع مصرف نیز ایجاد میشود. اما علایم محرومیت حتی با مصرف مقادیر متوسط به بالای روزانه همیشه آشکار نمیشود.
در پژوهشی انجام شده 15% مصرف کننده های متوسط تا شدید کانابیس، سندرم محرومیت قطع مصرف را گزارش کردند که شامل عصبیت، بی قراری، اختلال در خواب و بی اشتهایی بود. این علایم به مدت مصرف روزانه کانابیس ارتباط داشتند.
تعریق، اسهال، تهوع، استفراغ، درد عضلانی، لرزش، تحریک پذیری و اضطراب نیز در مواقع نادر و در صورت مصرف بالا و طولانی مدت کانابیس ها و سپس قطع ناگهانی آن میتوانند ایجاد شوند. البته برای این ناراحتی ها درمان دارویی به خصوصی وجود ندارد. به عبارت دیگر درمان عمدتاً حمایتی و پرهیزی است. در واقع درمان اصلی وابستگی به کانابیس ها همان درمان های غیر دارویی نگه دارنده بعد از قطع مصرف آنها است.
این موضوع مهم است که به خاطر بسپاریم در هر حال علایم محرومیت قطع مصرف کانابیس خفیف بوده و در عرض 8 ساعت به اوج میرسد و معمولاً 1 تا 3 روز به طول میکشد. بنابراین نیمیاز کسانی که برای درمان مراجعه میکنند؛ علایم محرومیتی ندارند. تشخیص وابستگی دارویی امروزه کمتر بر وابستگی فیزیکی بستگی دارد و بیشتر بر مبنای رفتاری است (یعنی بر مبنای رفتارهای ایجاد شده در اثر مصرف مواد در طول زندگی، مشکل بودن ترک یا کنترل مصرف آن و برگشت سریع وابستگی بعد از مدتی حفظ پرهیز از مصرف). فقدان علایم محرومیت قطع مصرف و تحمل، دلیل نبودن وابستگی نیست و وابستگی روانی میتواند بدون این دو نیز وجود داشته باشد.
وابستگی به کانابیس ها یکی از شایع ترین وابستگی ها به مواد در جهان محسوب میشود. خطر وابستگی به کانابیس ها در مردان بیشتر از زنان است. خطر وابستگی با افزایش تعداد موارد مصرف بیشتر میشود.
کشیدن حشیش همانند کشیدن سیگار میتواند خطراتی را برای انسان ایجاد کند (به خصوص در سیستم تنفس)؛ اما خطر مصرف حشیش از سیگار بیشتر است. افرادی که حشیش مصرف میکنند؛ با تعداد کمتری سیگار حشیش و در سن کمتری (و مدت زمان کمتری) نسبت به افراد سیگاری دچار عوارض جانبی میشوند. اغلب آزمایش های عصبی روانی حساس، آسیب های کوچک اما مهمیرا در توانایی توجه کردن، تمرکز و عملکرد اجرایی مصرف کننده های سنگین حشیش گزارش کرده اند.
چندین مطالعه انجام شده نشان دهنده تأثیر حشیش بر عملکرد شناختی فرد است. مصرف کننده با دوزهای بالا، ممکن است احساس مسخ واقعیت پیدا کند. مطالعات بر روی حیوانات نشان دهنده کاهش قدرت دفاعی و ایمنی بدن در اثر مصرف حشیش است اما در انسانها هنوز این موضوع ثابت نشده است.
کشیدن حشیش در حاملگی میتواند باعث کوتاه شدن مدت حاملگی و تولد نوزاد با وزن کم شود. در مطالعه ای بر روی مادران مصرف کننده حشیش در طی حاملگی، افزایش خطر در ابتلا به شکل نادری از سرطان کودکان گزارش شده است؛ اما باید این موضوع در تحقیقات بیشتری نشان داده شود.
مصرف حشیش میتواند مقدمه ای بر استفاده مواد خطرناک تر باشد.
شواهدی وجود دارد که حشیش گاهی به صورت نادر باعث سایکوز در فرد مصرف کننده میشود. گیجی، بی قراری، اضطراب، توهم و هذیان میتوانند به دنبال مسمومیت با حشیش ظاهر گردند.
دیگر عوارض مصرف طولانی مدت این مواد عبارت اند از : حملات هراس (Panic)، فراموشی دوره ای، زوال شخصیت (Depersonalization)، اغتشاش شعور (Deliriun) (که غالباً به دنبال مصرف مقدار زیاد به صورت خوراکی ایجاد میشود)، اختلال در مهارت های حرکتی (این مشکل تا پس از رفع اثرات ذهنی آن دوام میآورد و تا 12 ساعت بعد از مصرف آن ممکن است باعث تلوتلو خوردن فرد شود)، اختلال در قاعدگی، اختلال در تعداد و فعالیت اسپرم ها و در موارد نادر به دنبال مصرف طولانی مدت مقادیر بالا، تشنج نیز دیده شده است.
- همه چیز درباره ماده مخدر شیشه (کریستال) قسمت اول
یکی از موادمخدر جدید که در بازار قاچاق عرضه میشود آیس ، شیشه یا کریستال است. وجه تسمیه این مادهمخدر به این دلیل است که شکل ظاهری این ماده شبیه شیشهای که خرد و پودر شده باشد و یا تکههای ریز یخ و یا خردههای ریز نبات است. به این دلیل به آن در کشور ما شیشه گفته میشود و در اروپا و آمریکا بیشتر به نام آیس شناخته میشود. شابو که در آسیای جنوبشرقی و خاوردور رواج دارد نیز شباهتهایی با این ماده دارد. تحقیقات نشان میدهد که مهمترین ترکیب این مادهمخدر آمفتامین است. سابقه تولید و مصرف آمفتامین به قبل از جنگ جهانی دوم میرسد و در زمان جنگ جهانی دوم به عنوان یک داروی مؤثر در رفع افسردگی سربازانی که مشغول جنگ بودند و یا نیروهایی که قرار بود چندین شبانهروز را به صورت پیوسته به نبرد مشغول باشند و فرصت استراحت نداشتند برای بالا بردن سطح انرژی آنان استفاده میشد. با گذشت زمان و مشخص شدن عوارض خطرناک این ماده و اعتیاد به آن کاربرد این ماده به عنوان دارو به تدریج کنار گذاشته شد اما سوداگران و تولیدکنندگان موادمخدر استفاده از این ماده را در تهیه موادمخدر در دستور کار خود قرار دادند. شاید اولین و مهمترین مادهمخدری که از آمفتامین به دست آمد و در سطح وسیع مورد مصرف قرار گرفت اکستازی باشد. قرص اکستازی از چند سال پیش به ندرت در کشور ما مشاهده و مصرف میشد اما در سالهای اخیر مصرف آن افزایش یافت و انواع و اقسام این قرص در بازار قاچاق مشاهده شده است.
مصرف اکستازی در پارتیها ومیهمانیها به عنوان یک ماده انرژیزا مصرف میشود و مصرفکنندگان آن میتوانند ساعتها بدون استراحت بیدار بمانند و از انرژیهای نهفته یا ذخیره شده در جسم خود در حد بالایی بهرهبرداری نمایند که پس از مدتی شدیداً با کمبود انرژی مواجه میگردند که از ظاهر آنها کاملاً مشخص میشود. متأسفانه یکی از تبلیغات غلط در مورد این مادهمخدر این است که حتی رسانههای جمعی از آن به عنوان قرص شادی یاد میکنند درحالیکه این ماده از خود هیچگونه انرژی و شادی ندارد و انرژیهای ذخیره شده جسم را به یکباره آزاد میکند و انرژی که بایستی در طول چندین شبانهروز مصرف شود ، یکشبه استفاده میشود و بعد از تمام شدن اثر آن شخص مصرفکننده به شدت احساس رکود و خستگی میکند و این آغازی است برای مصرف دوباره و دوباره تا اعتیاد کامل که متأسفانه مصرفکنندگان اکستازی به طرف شیشه و کراک کشیده شدهاند .
در حال حاضر آمار مراجعهکنندگان به کنگره 60 نشان میدهد مصرف شیشه در مقایسه با اکستازی افزایش بیشتری یافته است. شیشه تقریباً همان خواص اکستازی را دارد با این تفاوت که اکستازی اغلب به صورت قرص و خوراکی و به ندرت به وسیله روش جذبی از طریق پوست استفاده میشود اما شیشه به صورت تدخین یا کشیدنی. برای مصرف شیشه ابزار مخصوص وجود دارد که به آن پایپ گفته میشود و شبیه یک چپق شیشهای است که کاربرد آن بیشتر در خارج از ایران مشاهده شنشئگی حاصل از مصرف این ماده تقریباً شبیه هیچ مادمخدر دیگری نیست. عوارض مصرف این ماده ، بسیار خطرناک و سنگین است. مصرفکنندگان این ماده در ابتداء مصرف پس از مصرف گاه تا 72 ساعت حتی یک دقیقه نمیخوابند. در این مدت توهم شدید و خیره شدن به یک نقطه خاص برای چندین ساعت و همینطور رفتارهای بیپروا ، از حالات نشئگی این ماده محسوب میشود. بعضی از مصرف کنندگان شیشه پس از مصرف با توجه به توهم شدید به تصور پرواز خود را از پنجره ساختمان چند طبقه به پایین پرتاب کردهاند. پس از بین رفتن اثر این ماده شخص مصرفکننده طوری احساس خستگی و کوفتگی میکند که ممکن است حدود 48 ساعت یا 2 شبانهروز به صورت پیوسته خواب باشد و پس از بیداری سر دردهای شدید ، بیقراری ، لرزش و حرکات غیرعادی اعضاء بدن مثل دست و سر از حالات آن است. ده است. اما در کشور خودمان مصرفکنندگان شیشه ابزار دیگری را جایگزین این چپق شیشهای یا پایپ کردهاند که به راحتی با یک لامپ درست میشود. به این صورت که انتها یا سرپیچ لامپ روشنایی را جدا کرده و آن را به همراه محتویات لامپ بیرون میآورند ، سپس شیشه را داخل این حباب توخالی ریخته و با قرار دادن یک لوله خودکار در داخل آن و مسدود کردن انتهای آن با مادهای مثل آدامس ، آماده مصرف میشود. در مرحله بعد با شعله فندک شیشه داخل حباب را از بیرون حرارت میدهند و از طریق لولهای که از انتهای حباب بیرون آمده است به صورت کشیدنی مصرف میشود.
مصرفکنندگان شیشه برای از بین بردن این حالت معمولاً دوباره مصرف میکنند و مانند سایر موادمخدر فرایند اعتیاد آغاز میشود و پس از مدتی مصرفکننده شیشه تبدیل به یک معتاد تمامعیار میشود که البته با معتادان و مصرفکنندگان سایر موادمخدر مثل تریاک و حتی هرویین بسیار تفاوت دارد. عوارض مصرف شیشه را در طول چندماه ، حتی مصرف هرویین در طول چندین سال به وجود نمیآورد. مصرفکننده شیشه در حالت خماری آن دست به حرکات جنونآمیزی میزند که شاید از دیوانگان زنجیری هم سر نزند. از مهمترین عوارض طولانی مدت مصرف شیشه که معمولاً بعد از گذشت کمتر از 6 ماه مصرف خود را نشان میدهد اختلال شدید در عملکرد دریچه پروستات است که معمولاً ادرار و اسپرم با هم دفع میشوند. آسیبهای شدید کبدی و جوشهای صورت ، کوچک شدن بیضهها به همراه درد شدید و تضعیف قوای جنسی از دیگر عوارض این مادهمخدر خطرناک است. متأسفانه در صحبتهای عامیانه گفته میشود که شیشه چون مرفین ندارد پس اعتیاد هم ندارد. درحالیکه براساس نتیجه تحقیقات علمی و مشاهدات و تجربههای عینی ، هر ماده ای که مصرف آن انسان را از تعادل طبیعی خارج کند مستقیماً روی سیستم تولیدکننده مواد شبهافیونی و ضددرد اثر میگذارد و باعث تخریب آن میشود. طیف ترکیبات مواد شبهافیونی که در جسم انسان تولید میشود به قدری گسترده و ناشناخته است که به غلط تصور میشود فقط مرفین یا مشتقات آن روی آن اثر میگذارد هرچند همین موضوع را هم بسیاری نمیدانند اما تحقیقات کاربردی با قدرت و اطمینان این موضوع را ثابت کرده است که کلیه موادی که انسان را از حالت تعادل طبیعی خارج میکند ، شامل هرویین ، تریاک ، شیره ، الکل ، حشیش ، کراک ، شیشه ، اکستازی ، قرصهای خواب ، آرامبخش و ضدافسردگی که بدون تجویز پزشک مصرف گردد نیز مستقیماً روی این سیستم اثر میگذارند و باعث تخریب آن میشوند شیشه یک ماده مخدر بسیار قوی و خطرناک است و اعتیاد آن در مقایسه با مواد مخدر شناخته شده نظیر تریاک و هروئین بسیار سنگینتر و خطرناکتر است اما هر نوع اعتیادی قابل درمان است. هماکنون بسیاری از مصرفکنندگان شیشه از طرق مختلف به درمان قطعی رسیدهاند .
«شیشه» اولین ماده مخدرمرگآور کشور
کریستال یا شیشه ماده اعتیادآوری است که شیوع مصرف آن درکشوربهعنوان یک ماده محرکازحدود شش سال پیش و ورود این مادهبهایرانبهوسیله قاچاق آغاز شد، اما متاسفانه با گسترش تولید داخلی و اضافه کردنهروئینبهترکیبات این ماده، علاوه برافزایش مصرف در بین جوانان، تخریبات جسمی آن نیز در کنار آسیبهای روانی مصرف،بهشدت افزایش یافت،بهگونهای که این ماده در حال حاضر با ترکیب «هروئین زیاد و مت آمفتامین کم» و با ایجاد بیشاز۹۰درصد آسیب جسمی، اولین ماده مخدر مرگ آور در کشور و در تمام دنیاست.
به گزارش خبرنگار «اجتماعی» ایسنا، کریستالبهعنوان یک داروی مت آمفتامین یعنی یک دارویمحرک و با ترکیباتی مانند «مت آمفتامین + داروهایی چون آنتی هسیتامین»بهعنوان یک محرک قوی در بین جوانان توزیع شد.
مصرف مواد محرک یعنی مت آمفتامینهابهتنهایی، اعتیاد جسمیبههمراه ندارد، بلکه با ایجاد اعتیاد روانی،عوارضی مانند خمودگ
ی، افسردگی و گوشهگیری را در پی خواهد داشت.
اما متاسفانه با توجهبههزینه بالای تهیه «شیشه» با ترکیب مت آمفتامین وبهعنوان داروی محرک، افزودن هروئینبهترکیبات این ماده آغاز شد کهازاین طریق علاوه بر عوارض مت آمفتامین یعنیتحرک زیاد، کاهش خواب، افزایش انرژی، پرخاشگری و پرحرفی، پیری زودرس، تضعیف سیستمایمنی بدن و در صورت مصرف طولانی، جنون، عوارض جسمی دیگریازجمله وابستگی و اعتیاد شدیدبههروئین نیزبهآن اضافه شد.
دکتر محمد علی شهرکی ـ روانپزشک و مدیر اجرایی جمعیت آفتاب ـدر گفتوگو با ایسنا، با اشارهبهاین کهشیشه یا کریستالبهعنوان یک ماده محرک،مصرف تفریحی زیادی در جامعه پیدا کرده است، اعلام کرد: گرچه این ماده معمولابههمراه سایر مواد مخدر مانند تریاک، هرویینو یا کراک استفاده میشود و مصرف تکی چندانی ندارد، اما متاسفانه با توجهبهافزایش شیوع مصرف آن، باید توجه بیشتریازسوی مسوولان نسبتبهآگاهسازی جامعه در مورد عوارض شدید اینماده صورت گیرد.
وی هشدار داد: این مادهبهدلیل این که برای تولید لزومابههروئیننیاز ندارد، قاچاق گستردهای هم ندارد وبههمین دلیل تولید داخلی آنبهویژه باترکیب هروئین افزایش یافته است که این امر زنگ خطر جدی برای مسوولان محسوب میشود.
مدیر اجرایی جمعیت آفتاب اعلام کرد: قیمت کنونی تهیه هر گرمشیشه ۱۰۰ هزار تومان است که البته قیمت بالای آن عاملی برای کاهش خرید و مصرف اینماده محسوب نمیشود.
به گزارش مهر، اعتیادبهمواد مخدر بلای خانمانسوزی است که کیان خانواده و جامعه را مورد تهدید قرارداده و عدم برخوردبهموقع و اثربخش با اینپدیده نابهنجار اجتماعی ـ که تصاویر زیر تنها بخشیازآنچه در سطح شهر می گذرد را نشان می دهد ـضمن کاستنازقبح این ناهنجاری اجتماعیموجبات نا امنی و مزاحمت برای شهروندان را فراهم کرده است… امیدواریم مسئولانپرتعدادی که وظیفه برخورد با پدیده شوم اعتیاد را دارند،ازجمله ستاد مبارزه با مواد مخدر و ناجا و…بهمسئولیت خود عمل کنند.
مصرف مواد در کنار منازل مسکونی ـ توزیع چای و مواد غذایی بینمصرف کنندگان مواد مخدر
قابل توجه کلیه همکاران گرامی که در امتحان دستیاری دوره39(31فروردین91)شرکت کردند. اینجانب با صرف وقت زیاد و دقت فراوان سوالات توام با جواب این دوره را جمع آوری و در وبلاگ جهت استفاده قرار داده ام امیدوارم که مفید واقع گردد.هر چند اینجانب بنابر مشکلات خاص نتوانسته ام در این آزمون به صورت جدی شرکت و موفق شوم ولی امیدوارم شرایطی مهیا شود که بتوانم این راه را به سر انجام برسانم و تحصیلات خود را نیمه کاره رها نکنم.به امید موفقیت برای همگی. برایم دعا کنید.

سوالات دوره39 دستیاری(31 فروردین1391)
بیماریهای داخلی
1) خانم 50 ساله با سابقه هیپرتانسیون و هیپرلیپدمی بالا تحت درمان با لوزارتان ، آتنولول و سیمواستاتین ، با شکایت اشکال در شانه زدن موها و بالا رفتن از پله ها در یک ماه گذشته مراجعه نموده ، در این مدت بطور متناوب ادرار قهوه ای رنگ نیز داشته و در آزمایش ها کراتینین کیناز چهار برابر نرمال گزارش شده است. اولین اقدام مناسب در این بیمار کدام است؟
پاسخ : قطع سیمواستاتین
2)خانم 55 ساله دیابتی با درد شانه راست از سه ماه پیش مراجعه نموده ، درد بیمار شبها شدت می یابد بطوری که خوابیدن به سمت شانه مبتلا را غیر ممکن می کند. در معاینه حساسیت مختصر در لمس وجوه مختلف مفصل شانه وجود دارد. بیمار قادر به بالا آوردن کامل اندام فوقانی نیست و روتاسیون داخلی حرکات شانه راست محدودیت داشته و در معاینه محدودیت حرکات پاسیو نیز وجود دارد. در آزمایش ها کنترل قند خون مناسب بوده و پارامترهای التهابی در حد طبیعی است. رادیوگرافی رخ شانه راست یافته غیر عادی را نشان نمی دهد. محتمل ترین تشخیص بیمار چیست؟
پاسخ : کپسولیت شانه راست
3) در سنجش تراکم استخوان خانم 65 ساله ای نواحی لامبار و فمورال به ترتیب منفی 2 و منفی 3 گزارش شده است. بررسی علل ثانویه منفی است. کدامیک از درمان های زیر در کاهش شکستگی هیپ در این بیمار موثرتر است؟
پاسخ : زولندرونیک اسید
4) آقای 46 ساله با تب، کاهش دید و درد چشم راست مراجعه کرده، در یک ماه گذشته ضعف ، پلی آرترالژی و سرفه های مکرر نیز داشته است. در معاینه پروپتوز چشم راست دارد. در گرافی روبروی قفسه صدری ضایعات ندولر متعدد ریوی، که برخی از آنها شده اند دیده می شود. در بررسی آزمایشگاهی ، لکوسیتوز با ارجحیت نوتروفیل ، پروتئین اوری + + و ادرار وجود دارد. بررسی خلط از نظر باسیل اسید فاست منفی بوده و اکوکاردیوگرافی وی طبیعی است. کدام تشخیص بیشتر برای وی مطرح می گردد؟
پاسخ : گرانولوماتوز و گنر
5- خانم 45 ساله چاق به علت گزگز و خواب رفتن انگشتان هر دو دست از حدود شش ماه قبل مراجعه نموده است. از خستگی غیر معمول در این مدت نیز شکایت دارد. در معاینه تست فالن دو طرفه به وضوح مشهود است. بهترین اقدام بعدی در این بیمار چیست؟
پاسخ : درخواست آزمایش برای رد علل ثانویه
6) خانم 29 ساله مبتلا به لوپوس در هفته هشتم بارداری در مورد احتمال گرفتاری جنین خود با بیماری لوپوس با شما مشورت می نماید. وجود کدامیک از آنتی بادی های زیر با لوپوس نوزادی ارتباط بیشتری دارد؟
پاسخ : Anti – Ro Ab
7) آقای 60 ساله با سابقه بیماری انسدادی مزمن ریه تائید شده ، تحت درمان با سالمترول ، ایپراتروپیوم بروماید استنشاقی و قرص تئوفیلین جهت پیگیری مراجعه نموده است. در حال حاضر سیگار نمی کشد ولی سرفه و خلط بیمار ادامه دارد. در معاینه ویزینگ و رونکای پراکنده در سطح ریه داشته ، لب ها مختصری سیانوتیک و کلابینگ انگشتان پیدا کرده است. در پیگیری این بیمار کدامیک از اقدامات زیر را مناسب تر می دانید؟
پاسخ : سی تی اسکن اسپیرال ریه
8) آقای 65 ساله سیگاری با سابقه بیماری انسدادی مزمن ریه به علت سرفه و خلط همراه با تنگی نفس بستری شده و تحت درمان با بتاآگونیست استنشاقی و آنتی بیوتیک قرار می گیرد. با توجه به عدم پاسخ کافی به درمان ، بهترین روش تجویز پردنیزولون در این بیمار چیست؟
پاسخ : 30 میلی گرم در روز به مدت دو هفته
9) آقای 50 ساله به دنبال تعبیه برای درناژ پلورال افیوژن حجیم، مزمن و مقاوم به درمان ناشی از کارسینوم ریه دچار تشدید تنگی نفس ، افت فشار خون و اولیگوری شده و به آی سی یو منتقل می گردد. در گرافی قفسه صدری افزایش مارکرهای عروقی و انفیلتراسیون منتشر آلوئولار دو طرفه دیده می شود. علیرغم تجویز دور بالای اکسیژن استنشاقی ، هیپوکسمی بیمار ادامه دارد.در قدم بعد کدامیک از اقدامات درمانی زیر را مناسب تر می دانید؟
پاسخ : ملیع درمانی وریدی
10) خانم 35 ساله از چهارماه قبل بدلیل ترمبوز ورید عمقی ساق پای راست تحت درمان با وارفارین قرار گرفته است. پنج سال پیش یک بار سقط در بارداری سوم داشته است. ماه گذشته به جهت درد گذرای مفاصل از نظر بیماری های کلاژن واسکولار بررسی شده که تنها یافته مثبت تیتر سه برابر نرمال آنتی کاردیولیپین آنتی بادی بوده و درد مفاصل بدون درمان برطرف شده است. در حال حاضر شکایتی ندارد و معاینه وی در حد طبیعی است. در مورد ادامه درمان وی کدامیک از اقدامات زیر مناسب تر است؟
پاسخ : ادامه درمان ضد انعقاد مادام العمر
11) خانم 30 ساله با سابقه آسم در هفته هشتم بارداری مراجعه نموده است. تحت درمان با سالبوتامول استنشاقی بصورت متناوب در زمان تشدید تنگی نفس ( یک تا دو بار در هفته) و بکلومتازون استنشاقی دو پاف دو بار در روز می باشد. در یک سال گذشته تغییری در میزان نیاز به داروها نداشته و معاینه فعلی بیمار در حد طبیعی است. کدامیک از اقدامات زیر در مورد ادامه درمان وی را مناسب تر می دانید؟
پاسخ : ادامه درمان ضد انعقاد مادام العمر
12) آقای 27 ساله بدلیل سرفه و خلط از یک سال قبل به شما مراجعه کرده است. در معاینه کراکل
پاسخ : برونکوسکوپی
13- در برسی عملکرد تنفسی بیماری که به علت تنگی نفس مراجعه نموده، فشار Maximal Inspiratory و FEV1 درحد طبیعی ولی FVC ، RV ، TLC و DLCO پائین تر از نرمال گزارش شده است. کدامیک از اختلالات زیر بیشتر برای وی مطرح میگردد؟
پاسخ: فیبروز ریه
14- آقای 60 ساله که به علت ناتوانی جنسی از سیلدنافیل استفاده میکند، بدلیل درد شدید قفسه صدری بدنبال مقاربت به اورژانس آورده شده است. فشارخون 90/150 میلی متر جیوه و در نوار قلب پائین افتادن قطعه ST در لیدهای لاترال دارد. از همه داروهای زیر در کنترل درد این بیمار می توان استفاده نمود، بجز:
پاسخ: نیتروگلیسرین
15- همه موارد زیر کنترااندیکاسیون مطلق تجویز فیبرینولیتیک در انفارکتوس حاد میوکارد دارند، بجز:
پاسخ: مصرف فعلی وارفارین با INR=2.1
16- خانم 63 ساله با انفارکتوس حاد قدامی وسیع در سی سی یو بستری شده است. در اکوکاردیوگرافی یک لخته دو سانتی متری در آپکس بطن چپ دیده می شود و کسر جهشی (LVEF) 35 درصد دارد. بهترین توصیه در مورد آنتی کواگولاسیون این بیمار کدام است؟
پاسخ: وارفارین به مدت سه ماه
17- در معاینه بیماری در انتهای دیاستول موج برجسته ای در ورید ژوگولار بصورت منظم دیده می شود که در دم بارزتر می گردد. کدامیک از اختلالات زیر بیشتر توجیه کننده علائم فوق می باشد؟
پاسخ: ریتم جانکشنال
18- آقای 60 ساله به دلیل فشارخون بالا از شش ماه قبل که به رژیم غذایی و ورزش پاسخ نداده، مراجعه نموده است. سابقه سکته مغزی یک سال قبل داشته که بدون عارضه بهبود یافته است. در معاینه فشارخون 105/155 میلی متر جیوه و سمع قلب درحد طبیعی است. آزمایش های اولیه برای فشارخون نرمال گزارش شده است. برای کنترل فشارخون و جلوگیری از سکته مغزی مجدد کدامیک از درمان های زیر مناسب تر است؟
پاسخ: کلسیم بلاکر
19- بیماری با سابقه Ventricular Premature Complex های مکررعلامت دار تحت درمان با سوتالول، با شکایت طپش قلب مراجعه نموده است. در نوار قلب حملات مکرر تاکی کاردی پلی مورفیک بطنی دیده می شود. همه درمان های زیر می تواند مفید باشد. بجز:
پاسخ: آمیودارون
20- خانم 20 ساله با آزمایش Ferritin:100 mg/dL و MCH:25pg و MCV:78fL و Hb:12g/dL مراجعه نموده است. هموگلوبین الکتروفرزیس در حد طبیعی است. محتمل ترین تشخیص کدام است؟
پاسخ: ناقل آلفا تالاسمی
21- خانم 30 ساله پس از دریافت مسکن عضلانی جهت کاهش کمر درد پس از زایمان، دچار هماتوم محل تزریق می شود. شمارش سلول های خونی، PT و INR طبیعی است ولی PTT حدود 90 ثانیه دارد،که با انجام تست Mixing اصلاح نشده است. تست Russel Viper Venom نیز منفی است. سابقه هیچگونه خونریزی غیرطبیعی در خود بیمار و یا خانواده وجود ندارد. محتمل ترین تشخیص کدام است؟
پاسخ: وجود مهار کننده فاکتور VIII
22- خانمی بدلیل ترومبوز وریدی اندام تحتانی بستری شده است. دارویی مصرف نمی کند. در آزمایش ها:
WBC: 2800,Hb:7g/dL,MCV:85fL,PLt:90000
ALT:20 IU/L (7-40),Alk.Pho.:160IU/L (80-180),Total Billi.:3mg/dL
LDH:2000 IU/L (115-221),U/A:+3 blood
در بیوپسی مغزاستخوان هیپرسلولار بوده، اریتروئید هیپوپلازی همراه با نمای دیس اریتروپوئتیک دیده می شود. بهترین اقدام تشخیصی در این بیمار چیست؟
پاسخ: Flow Cytometry
23- خانم 50 ساله بدلیلپتشی و پورپورای اندام ها مراجعه نموده است. در آزمایش
WBC:5700,Hb:14.3g/dL,PLt:30000
دیگر تست های بیوشیمیایی، انعقادی و بررسی های اولیه بیماریهای اتوایمیون درحد طبیعی می باشد. در سوابق یک ماه قبل بدلیل عفونت ادراری به مدت ده روز با کوتریموکسازول درمان شده و یک هفته قبل بدلیل خونریزی از بینی و شمارش پلاکتی 80 هزار، یک واحد پلاکت برای وی تزریق شده است. درحال حاضر کدامیک از اقدامات زیر را در مورد وی مناسب تر می دانید؟
پاسخ: پلاسمافرزیس
24- آقای 40 ساله به دلیل اختلال در راه رفتن و پاراسنتزی اندام ها تحت بررسی قرار گرفته است. در آزمایش ها WBC:2000,Hb:7g/dL,MCV:120fL,PLt:80000 بیوپسی مغز استخوان موید کم خونی مگالوبلاستیک بوده است. بیمار تحت درمان با دوز بالای فولات و کوبالامین قرار می گیرد. در آزمایش دو هفته بعد شمارش گلبولهای سفید و هموگلوبین کمی افزایش یافته ولی تعداد پلاکت ها به 880 هزار رسیده است. کدامیک از اقدامات زیر را در ادامه درمان وی مناسب تر می دانید؟
پاسخ: تجویز آسپرین
25- آقای 68 ساله در طی چکاپ بطور اتفاقی متوجه کم خونی شده است. در معاینه لبه طحال بدست می خورد. در آزمایش ها WBC:3200,Hb:8g/dL,PLt:100000 سطح خونی فولات و کوبالامین در حد طبیعی گزارش شده است. در بیوپسی مغز استخوان دیسپلازی چندین رده سلولی، حدود15 درصد بلاست به همراه Auer rods گزارش شده است. محتمل ترین تشخیص این بیمار چیست؟
پاسخ: Refractory anemia with excess blast
26- خانم 30 ساله با تشخیص کم خونی فقر آهن از دو هفته قبل تحت درمان با قرص آهن قرار گرفته و عارضه ای هم پیدا نکرده است. در آزمایش جدید تغییر قابل توجهی در شمارش رتیکولوسیت دیده نمی شود. برای وی تست تحمل آهن انجام شده که آهن سرم به 105 میکروگرم در دسی لیتر رسیده است. مناسب ترین اقدام در ادامه پیگیری درمان این بیمار چیست؟
پاسخ: توصیه به مصرف منظم قرص آهن
27- بیماری 35 ساله بدلیل ضعف و بیحالی، خارش و زردی ملتحمه از دو ماه قبل مراجعه نموده است. دارویی مصرف نمی کند. در معاینه بجز ایکتر نکته9 مثبت دیگری ندارد. در آزمایش ها :
AST:60 IU/L (8-33),ALT:85IU/L(7-41),ALK.Phos:1400 IU/L(80-180),Alb:3.5g/dL
Total Bili:8 mg/dL,Direct Bilil:2 mg/dL,INR:1.1Anti-Mitochondrial Ab:negative
سرولوپلاسمین سرم طبیعی و بررسی های سرولوژیک هپاتیت منفی گزارش شده است. درسونوگرافی کیسه صفرا و مجاری صفراوی طبیعی است. درقدم بعد کدامیک از اقدامات زیر را مناسب تر می دانید؟
پاسخ: Liver Biopsy
28- آقای 43 ساله بدلیل خونریزی از دستگاه گوارش فوقانی بستری شده است. در اندوسکوپی زخم اثنی عشر 15 میلی متری Clean-based در بولب دیده شده و تست اوره آز مثبت است. بیمار تحت درمان دو هفته ای با آموکسی سیلین، کلاریتروماسین و امپرازول قرار می گیرد. سه ماه بعد برای پیگیری مراجعه می نماید. بدون علامت است. تست سرولوژی هلیکوباکتر پیلوری که روز قبل انجام شده مثبت است. کدامیک از اقدامات زیر برای وی مناسب تر است؟
پاسخ: انجام تست تنفسی اوره
29- خانم 47 ساله بدلیل یبوست، کاهش وزن و مدفوع حاوی خون روشن از یک سال قبل، مراجعه نموده است. در آزمایش ها آنمیک است و یافته غیرطبیعی دیگری ندارد. در ادامه بررسی های وی کدامیک از اقدامات زیر مناسبتر است؟
پاسخ: Colonoscopy
30- ضمن انجام سونوگرافی کلیه خانم چاق 40 ساله ای به طور اتفاقی درکیسه صفرا سنگ 10 میلی متری همراه پولیپ شش میلی متری دیده شده است. بیمار در این رابطه علامتی نداشته و سابقه خانوادگی بیماری های گوارشی و صفراوی ندارد. معاینه بالینی در حد طبیعی است. بهترین اقدام کدام است؟
پاسخ: انجام کوله سیستکتومی
31- آقای 36 ساله سه ماه قبل بدلیل دیس پپسی اندوسکوپی شده که یک زخم کوچک در تنه معده داشته و تست اوره آز مثبت بوده است. علائم بیمار با درمان دو هفته ای هلیکوباکتر و چهار هفته امپرازول برطرف شده، ولی از یک هفته قبل عود نموده است. سیگار نمی کشد و NSAID مصرف نکرده است. تست تنفس اوره منفی است و گاسترین ناشتای سرم 90 پیکوگرم در میلی لیتر (نرمال کمتر از 100 ) دارد. در پیگیری این بیمار کدامیک ازاقدامات زیر مناسب تراست؟
پاسخ: اندوسکوپی فوقانی
32- خانم 33 ساله جهت بررسی علت گلومرونفریت بستری شده است. درمعاینه پورپورای قابل لمس جلدی، درد و تورم مفاصل دست و پا و افتادگی پای راست (foot drop) دارد. در بررسی ها کمپلمان های سرم پائین، سدیمان خون و تیتر فاکتور روماتوئید بالا گزارش شده است. احتمال عفونت با کدامیک از ویروس های زیر در این بیمار محتمل تراست؟
پاسخ: HCV
33- بیماری به دلیل ضعف عضلانی بستری شده است. در بررسی ها بعمل آمده
Cr:1 mg/dL,K:2.8 mmol/L, HCO3:28 meq/L,PH:7.48
پتاسیم ادرار 24 ساعته 10 میلی مول و اسمولالیته پلاسما و ادرار به ترتیب 290 و 870 میلی اسمول در هر کیلوگرم آب گزارش شده است. کدامیک از تشخیص های زیر برای وی محتمل تر است؟
پاسخ: مصرف قبلی دیورتیک
34- خانم 45 ساله دیابتی با نارسایی مزمن کلیه که از سه ماه قبل تحت همودیالیز قرار گرفته با شکایت خارش ژنرالیزه بدن مراجعه نموده است. داروهای مصرفی انسولین، انالاپریل، کربنات کلسیم و اریتروپوئتین می باشد. در معاینه ضایعه جلدی ندارد. در آزمایش ها :
Hb:10.5g/dL,Cr:4mg/dL,Na:138 meq/L,K:5.2 meq/L
Ca:8.5 mg/dL,P:7.5mg/dL,PTH:200 pg/mL (10-65)
اولین قدم در کنترل خارش بدن بیمار کدام است؟
پاسخ: تجویز Sevelamer
35- برای کنترل هیپرتانسیون بارداری، کدامیک از داروهای زیر ممنوعیت مصرف دارد؟
پاسخ: انالاپریل
36- آقای 45 ساله با گیجی و سردرد به اورژانس آورده شده است. در معاینه فشار خون 80/110 میلی مترجیوه، ضربان نبض 98 در دقیقه داشته و ادم اندام ندارد. در آزمایش ها سدیم خون و ادرار به ترتیب 115 و 60 میلی اکی والان در لیتر و اسمولالیته ادرار 180 میلی اسمول در هر کیلوگرم آب می باشد. برای بیمار فوق همه موارد زیر مطرح میشود، بجز:
پاسخ: Primary Polydipsia
37- خانم 60 ساله ای با ضعف و بی حالی بستری شده است. در بررسی های اولیه سدیم سرمی 168 میلی اکی والان در لیتر داشته است. وزن وی 50 کیلوگرم می باشد. کمبود مایع این بیمار به چه مقداری نزدیک تر است؟
پاسخ: چهار لیتر
38- آقای 45 ساله با پلی اوری بستری شده است. سابقه بیمای قلبی یا مصرف دارو ندارد. در آزمایش های اولیه حجم ادرار 24 ساعته 5 لیتر و اسمولالیته 150 میلی اسمول در هر کیلوگرم آب داشته است. درتست محرومیت از آب اسمولالیته ادرار بعد از چهار ساعت تغییری نکرده و با تجویز DDAVP به 160 رسیده است. محتمل ترین تشخیص کدام است؟
پاسخ: دیابت بی مزه نفروژنیک کامل
39- خانم 30 ساله با کاهش وزن و کاهش اشتها در یک سال گذشته مراجعه نموده است. در معاینه فشار خون 60/90 میلی متر جیوه و گواتر خفیف با قوام سفت و بدون ندول قابل لمس دارد. در آزمایش ها :
WBC:7000(28%PMN,62%Lymph,10%Eos),Hb:10 g/dL
FBS:65mg/dL,Cr:0.7 mg/dL,Na:129meq/L, K:5.7meq/L, Ca:10.5mg/dL (8.5-10.5)
HCO3:20 meq/L,TSH:7 mIU/L (0.3-4.5),Anti TPO Ab:500 U/L (NI <100)
مناسب ترین اقدام بعدی در این بیمار چیست؟
پاسخ: تست کوزین تروپین
40- آقای 40 ساله به دلیلدرد متناوب پشت ساق پا حین راه رفتن مراجعه نموده است. در معاینه است. در معاینه خطوط کف دست تغییر رنگ زرد متمایل به نارنجی دارد. در بررسی های انجام شده تست های عملکرد کبد، کلیه و تیروئید نرمال بوده ولی تری گلیسرید و کلسترول تام به ترتیب 390 و 380 میلی گرم دردسی لیتر بوده است. کدامیک از تشخیصهای زیر بیشتر برای وی مطرح می گردد؟
پاسخ: دیس بتا لیپوپروتئینمی
41- آقای 28 ساله جهت چکاب مراجعه نموده است. پدر بیمار از 8 سال قبل با تشخیص دیابت تحت درمان با گلی بن کلامید و اخیراً متفورمین قرار گرفته است. فشارخون 80/130 میلی متر جیوه، قد170 سانتی متر و وزن 80 کیلوگرم دارد. سایر معاینات در حد طبیعی است. در آزمایشاتی که به همراه دارد :
Hb: 16g/dL,Cr:1.1mg/dL,Tg:220mg/dL,HDL-C:39 mg/dL,TSH:2.2mlU/L (0.3-4.5)
بیمار در مورد ابتلاء به دیابت نگران است. اقدام مناسب کدام است؟
پاسخ: اندازه گیری قند خون ناشتا
42- آقای 45 ساله به دلیل افزایش قند خون طی چکاپ مراجعه نموده است. در معاینه فشارخون 80/130 میلی مترجیوه و نمایه توده بدنی 27 کیلوگرم در متر مربع دارد. درآزمایش ها :
FBS: 130mg/dL,BS-2 hpp:250mg/dL,Hb A1c:8.5%,Cr:0.8mg/dL
ALT:10 IU/L (7-40),TG:230mg/dL,Total Choles:190 mg/dL
پاسخ: متفورمین + آتورواستاتین
43) خانم 25ساله قبل از اقدام به اولین بارداری در مورد نیاز به بررسی وضعیت تیروئید با شما مشورت می نماید ، سابق بیماری خاص نمی دهد. مادر وی با تشخیص گریوز تحت درمان با متی مازول قرار دارد . در معاینه گواتر خفیف بدون ندول قابل لمس دارد . در آزمایش های سال گذشته (1.7-0.8)ng/dl 1.1 : fT4 , (4.5-0.3)mlu/L TSH:2.5 mlu/L داشته است .کدامیک از اقدامات زیر در این بیمار مناسب تر است ؟
پاسخ: اندازه گیری TSH قبل از اقدام به بارداری
44) بیماری با آزمایش های زیر در آی سی یو بستری است .
Na:140 meg/L , K:meq/L ,Cl: 106meq/L , HCO :14 meq/L , PaCo :24mmhg ,PH:7.36
پاسخ: اسیدوزمتابولیک با آنیون گپ بالا+ آلکالوز تنفسی
45) آقای 48 ساله با سابقه خانوادگی دیابت جهت بررسی وضعیت میزان قند و چربی خون با آزمایشاتی که انجام داده به شما مراجعه می نماید . در معلینه فشار خون 85/140 میلی متر جیوه و نمایه توده بدنی 36 کیلوگرم بر مترمربع دارد .
FBS: 115mg/dl , HbAc:6.5% ,cr: 1 mg/dL , ALT: 35 IU/L (7-40),TG:250 mg/dL ,HDL –c:30 mg/dL
قند خون دو ساعت بعد از مصرف 75 گرم گلوگز خوراکی 171 میلی گرم در دسی لیتر بوده است . علاوه بر تغییر شیوه زندگی تجویز کدامیک از داروهای زیر رادر اینبیمار ممناسب تر می دانید؟
پاسخ: متفورمین
بیماری های عفونی
46) خانم حامله ای که قرار است دو هفته آینده زایمان نماید ، بچه سه ساله اش دچار آبله مرغان شده است . آزمایش مادر نشان دهنده عدم ایمنی وی به این ویروس است . مناسب ترین اقدام کدام است ؟
پاسخ : تجویزVZIG ( ایمونوگلوبولینZV )
47) جوان 22 ساله ای را با تب ، سردرد، تهوع و استفررراغ همراه با سفتی گردن و بی قراری به اورژانس می آورند . در معاینه ضایعات پتشیال و پوریوریک منتشر در یدن دارد . آنالیز مایع نخاعی نشان دهنده مننژیت باکتریال است .در اسمیر مایع مغزی نخاعی دیپلوکوک گرم منفی داخل و خارج سلولی گزارش شده است . در صورتی که نامبرده به ترکیبات بتالاکتام آرژی شدید داشته باشد، کدامیک از داروهای زیر مناسب تر است ؟
پاسخ : کلرامفنیکل
48) کشاورز ساکن شمال ایران بت شروع ناگهانی سردرد ششدید ، تب و لرز ، درد عضلانی ساق پا و پشت ، سرفه ، تهوع و استفراغ بستری شده است . در معاینه پپر خونی ملتحمه ، لنفادنوپاتی ، کبد و طحال مختصری بزرگ و راش ماکولوپاپولر دارد که در بدن گسترده است . در طی چند روز بهد زردی و ادرار خونی هم به تابلو اضافه می شوود. ددر آزمایشات لکشیتوز و در نمونه ادرار کاست گرانولر و پروتئینوری و RBC و CRP و بیلی روبین افزایش پیدا کرده است .عکس ریه انفیلتراسیون آلوئولار پررراکنده در لوب تحتانی دارد . همه داروهای زیر بررای او مناسب است ، بجز:
پاسخ : آزیتروماسین
49) کشاورزی که لانه مرغ هایش توسط روباهی مورد حمله واقع شده ، انگشت دست خودش نیز دچار گاز گرفتگی توسط روباه گردیده است . نامبرده بلاخره روباه را می کشد و سرش را جهت آزمایش به مرکز بهداشت می فرستند . آزمایش موید هار بودن روباه است . هشت ماه قبل همین مرد توسط یک سگ مشکوک به هاری گاز گرفته شده بوده و در آن موقع ایمونوگلوبین هاری (RIG ) و واکسن هاری را طبق استاندارد دریافت نموده است . بعد از شستشو و مراقبت از زخم کدامیک از اقدامات زیر صحیح است ؟
پاسخ : تجویز دو دوز واکسن به فاصله دو روز در میان
50) مرد 35 ساله ای به علت لرز، تب و تعریق سه روزه مراجعه کرده است . نامبرده ده رزوقبل در مسافرت به تایلند متعاقب تصادف و خونریزی چهارواحد خون دریافت نموده است . در لام خون محیطی پلاسمودیوم ویواکس گزارش شده است . کدامیک از رژیم های درمانی زیر ممناسب تر است ؟
پاسخ : کلروکین
51) در آزمایش مدفوع مرد 45 ساله ای ، لارواسترونژیلوئدس استرکورالیس گزارش شده است . در صورتی که نامبرده هیچگونه شکایتی از بیمار های گوارشی نداشته باشد ، مناسب ترین درمان کدام است ؟
پاسخ : ایورمکتین
52) خانم 21 ساله متاهل که توکسوپلاسموزیس حاد دارد با شما در مورد حامله شدنش مشورت می کند . مناسب ترین توصیه کدام است ؟
پاسخ : بدون درمان و بعد از ششماه می تواند حامله شود
53) خانم 30 ساله ای که مشکوک به داشتن چندین شریک جنسی است ، با زخم ههای متعدد ناحیه تناسلی مراجعه نموده است . زخم های در شروع به صورت پاپولقرمز رنگ و بهد از سه روز تبدیل به پوستول و نهایتاً زخمی شده اند. دیوار زخم ها سفت ، درد ناک و خونریزی دهنده می باشد . در کشاله ران غدد لنفاوی درد ناک دارد که یکی از زخمی شده و ترشح چرکی از آن خارج می شود. مناسب ترین تشخیص کدام است ؟
پاسخ : شانکروئید
54) مرد 70 ساله ای یک هفته بع از ابتلا بع آنفلوانزا دچار تب و خلط خونی شده است . در رادیوگرافی ریه پنوماتوسل های متعدد ددر فیلد میانی هر دو ریه مشاهده می شود . کشت خون و اسمیر خلط بیممار و کوکسی های گرممثبت گزارش شده است . تا تعیین حساسیت آنتی بیوتیکی ، کدامیک از رژیم های درمانی زیر مناسب تر است ؟
پاسخ : وانکومایسین + جنتامایسین
55) پرستاری هنگام خونریزی از بیماری که دچار ایدز است ، سوزن آلوده به خون دستش فلو می روووود . کدامیک از گزینه های زیر را برای پیشگیری مناسب تر می دانید ؟
پاسخ : AZT ( آزیدوتیمیدین) و لامیوودین+ EFavirenz به مدت چهار هفته و پیگیری به مدت یکسال
آسیب شناسی
56) در دیافیز استخوان ران پسری 15 ساله با ر استخوانی ، ضایعه ای کیستی مشاهده می شود . بعد از عمل جراحی در ریزبینی سلول های گرد کوچک نسبتاًَ یک شکل با سیتوپلاسم دارای گلیکوژن و روزت های Himer- Wright همراه با نکروز مشاهده می شود .محتمل ترین تشخیص کدام است ؟
پاسخ : Ewings Sarcoma
57) خانم 32 ساله با سرفه مزمن و وجود ندول های محیطی متعدد و گاهاً به هم چسبیده در لوب ههای تحتانی و میانی ریه راست مراجه کرده است . در بیئپسی ریه فضاههای تنفسی توسط یک لایه سلول های استوانه ای بلند کهحاوی مقادیر زیاد موسین می باشند، پوشیده شده است . سلول های فوق الذر در جات خفیفی از nuclear atypppia را نشان می دهند ولی استرومای پارانشیم ریه توسط آنها مورد تهاجم قرار نگرفته است . محتمل ترین تشخیص کدام است ؟
پاسخ : Bronchioloalvar Carcinoma
58) خانم 45 ساله به علت وجود ضایع یک ساننتی متری که به طور اتفاقی در ماموگرافی پیدا شده است به جراح مراجعه و ضایعه به طور کامل با مارژین های سالم برداشته می شود . در مطالعه میکروسکوپی ، سلول ههای تومورال با low grade nuclei در استرومای کلاژنی و تماماًبه صورت well fimed tubules مشاهده می شوند . در بررسی ایمونوهیستوشیمی گیرنده ههای استروژن (ER-PR ) قئیاًًمثبت و در مورد NEU / 2HER ممنفی می باشد محتمل ترین تشخیص کدام است ؟
پاسخ : tubular carcinoma
59) مرد 25 ساله به دنبال Sterp pharyngitis و دریافت پنی سیلین دجار درد شکم ، خونریزی از دستگاه گوارش تحتانی به همراه هماچوری ،پروتئین اوری و پوریورای فابل لمس پوستی شده است .در برسی سرولوژی P-ANCA و مثبت و در مطاالعه میکروسکوپی ضایعات پوستی ، نکروفیبرینوئید سگمان های متعددی از جدار عروق خونی کوچک شامل آرتریول ، ونول ومویرگ به همراه ارتشاح نوتروفیلی و وجود قطعات هسته این سلول ها(Fragmented neutrophils )مشاهده می شود. محتمل ترین تشخیص کدام است ؟
پاسخ : microscopic polyangiitis
60) خانم 40 سالهبا سابقه هشت ساله Ulcerative Colitis دچار ضعف ، بیحالی ، زردی و خارش شده است . در بررسی آزمایشگاهی ANA ، AMA منفی و P-ANCA مثبت شده است . سطح آلکان فسفاتتاز سرم بالا است . مشاهده کدامیک از یافته های میکروسکوپی زیر در فضاهای پورت دربیوپسی کبد این بیمار محتمل تر است؟
پاسخ : fibrosing cholangitis
61) آقای 50 ساله سیگاری با شکایتازسرفه های خشک و هموپتزی متناوب ، ادم ژنرالیزه مراجعه نموده است . رادیوگرافی قفسه صدری نشان دهنده ضایعه فضاگیر مشکوک بهنفع بدخیمی در ریه سممت رراست می باشد .آزمایش ادرار پروتئین 4+ ، 3 تا 5 گلبول قرمز و 1 تا2 گلبول سفید را نشان داده و دفع پروتئین ادرار 24 ساعته شش گرم گزارش شده ات . در مطاالعه میکروسکوپ نوری diffuse thickening if the capillary wall دیده میشود . مشاهده electron dense deposite کدامیک از محل ههای زیر در گلومرول ها با میکروسکوپ الکترونی محتمل تر است ؟
پاسخ : subepithelial
62) جوانی با شکایت ضعف عضلانی و اختلال در راه رفتن مورد بررسی قرار می گیرد . در مطالعهمیکروسکوپی بیوپسی عضله وجود فیبرهای عضلانی با تغییر واضح در اندازه و همچنین فیبر ههای هیپرتوفیک در مجاور آتروفیک جلب نظر می ککند . این تغییرات با کدامیک از تشخیص ههای زیر مطابقت بیشتری دارد؟
پاسخ : دیستروفی عضلانی
63) خانمی 25 ساله به علت تب ، ضعف عمومی و کااهش وزن به پزشک مراجعه نموده است . در معاینه بالینی کاهش نبض و افت فشار خون دست ها نسبت به پاها وجود دارد .. در سایر بررسی ههها یافته قابل توجهی وجود ندارد . در بیوپسی شریان بزرگ ضایعات گرانولومی همراه با سلول غول پیکر ( Giant ) گزارش شده است . محتمل ترین تشخیص کدام است ؟
پاسخ : Takayasu Arteritis
64) آقای 70 ساله به علت درد ههای استخوانی مراجعه نمودهاست . در بررسی آزمایشگاهی هیپرکلسمی همراه با هورمون پاراتیروئید پائین داشته و در بررسی رادیولوژیک ، توده ریوی وجود دارد . کدام یافته هسیتولوژیک در بیوپسی توده ریه این بیمار محتمل تتر است ؟
پاسخ : سلول های سنگفرشی با هسته های پلئومورف و تولید کراتین
65- ضایعه ای قهوه ای رنگ و برجسته بر روی شکم مرد 67 ساله ای از سه ماه پیش ایجاد شده است . بعد از عمل جراحی در نمای میکروسکوپی پرولیفراسیون سلول های شبیه لایه بازال با طرح رشدی اگزوفیتیک دیده می شود و پیگمان ملانین نسبتاً زیاد همراه با تشکیل کیست هههای ششاخی بین آنها موجود است . محتمل ترین تشخیص چیست؟
پاسخ : seborrheic keratosis
زنان و زایمان
66)در سونگرافی خانم 25 ساله بارداری ، جنین 17 هفته نرمال داخل رحمی و یک توده complex به اندازه هشت سانتی متر درآدنکس چپ گزارش شده است . کدامیک از اقدامات زیر مناسب تر می باشد؟
پاسخ : لاپاروسکوپی و خارج کردن توده
67) خانمی با سابق یک زایمان طبیعی ، در هفته 37 حاملگی دوم به علت فشار خون بالا مراجعه کرده است . در بررسی پره اکلامپسی خفیف تشخیص داده شده است.Bishop Score=6 و بیوفیزیکال پروفایل 10 از 10 دارد . مناسب ترین اقدام بعدی کدام است ؟
پاسخ : اینداکشن جهت زایمان واژینال
68) دختر خانم 13 ساله ای با خونریزی واژینال شدید از چند روز قبل ، به اورژانس مراجعه کرده است و بیمار آنمیک می باشد . در سونوگرافی رحم و تخمدان طبیعی است . بهترین اقدام درمانی کدام است ؟
پاسخ : استروژن تزریقی
69) خانم 36 ساله که از شش ستال قبل ازدواج کرده است و در طول این مدت بدون پیشگیری باردار شده است یه شما مراجعه می کند . بیمار پریود مدتب دارد . جهت بررسی اووسیت ههای باقیمانده ( رزرو تخمدان ) بهترین تست کدام است ؟
پاسخ : اندازه گیری FSH روز سوم قاعدگی
70) زو ج جوانی با شکایت نازایی از سه سال قبل مراجعه نموده است . در بررسی های انجام شده آنالیز اسپرم نرمال است . سیگل های قاعدگی منظم و تخمگذاری نرمال است. مناسب ترین اقدام تشخیص بعدی کدام است ؟
پاسخ : هیستروسالپینگوگرافی
71) خانم 34 ساله بدلیل ترشحات واژینال مراجعه کرده است . در پاپ اسمیر انجام شده
LOW Grade Sguamous Cell Intra-epithelial Lesion
گزارش شده است . مناسب ترین اقدام بعدی کدام است ؟
پاسخ : کولپوسکوپی
72) در آزمایش ژنتیک خانم 30 ساله با دو فرزند سالم و سابقه سرطان پستان در خواهر و سرطان تخمدان در مادرش، موتاسیون BRCA1 گزارش شده است. بیمار تصمیم به بارداری مجدد ندارد. مناسب ترین پیشنهاد برای پیشگیری از سرطان تخمدان در این بیمار کدامیک از موارد زیر است؟
پاسخ : Salpingo – Oophorectomy
73) در یک خانم باردار با زگیل ناحیه ولو به اندازه متوسط، کدام درمان زیر مناسب تر است؟
پاسخ : تری کلرواستیک اسید
74) در خانمی با سابقه زایمان نوزاد دختر مبتلا به مننگومیلوسل کدامیک از اقدامات زیر قبل از بارداری بعدی مناسب تر است؟
پاسخ : تجویز چهار میلی گرم اسید فولیک روزانه ، چهار هفته قبل از بارداری تا پایان سه ماهه اول بارداری
75) در خانمی با سابقه دوبار دکولمان جفت کدامیک از اختلالات ژنتیکی زیر محتمل تر است؟
پاسخ : مقاومت به پروتئین c فعال شده ( APCR )
76) خانم 25 ساله ای که از پنج ماه قبل جهت پیشگیری از بارداری، از قرص های خوراکی ضد بارداری ترکیبی استفاده می کند به علت لکه بینی مراجعه کرده است. در بررسی انجام شده در سونوگرافی و معاینه لگنی نکته پاتولوژیکی ندارد. کدامیک از اقدامات زیر مناسب تر است؟
پاسخ : استفاده از قرض ضد بار داری با میزان استروژن بیشتر
77) خانم 22 ساله در ماه سوم اولین بارداری به علت لکه بینی، تهوع و استفراغ مراجعه کرده است. در معاینه اندازه رحم 18 هفته و صدای قلب جنین شنیده نمی شود. پس از بستری کدامیک از اقدامات زیر ضروری است؟
پاسخ : سونوگرافی رحم ، اندازه گیری β-Hcg ، CBC تست های کبدی ، کلیوی ، تیروئیدی و رادیوگرافی قفسه سینه
78) خانم 26 ساله ای که دارای یک فررزند است، در ماه سوم پس از برداشتن آی یو دی تاخیر قاعدگی هفت روزه داشته و از سه روز قبل لکه بینی پیدا کرده است. تست β-hCG مثبت است. در سونوگرافی رحم نکته قابل توجهی ندارد. اولین اقدام بعدی کدام است؟
پاسخ : اندازه گیری سریال β-Hcg
79) خانمی با سن بارداری 36 هفته به علت کاهش حرکات جنین مراجعه کرده است. پروفایل بیوفییکال شش از 10 و حجم مایع آمنیوتیک طبیعی گزارش شده است. بهترین توصیح کدام است؟
پاسخ : سونوگرافی بیوفیزیکال روز بعد
80) برای بررسی آنمی جنینی در ناسازگاری Rh کدام روش مناسب تر است؟
پاسخ : داپلر شریان Middle cerebral جنین
81) خانمی که شش روز قبل مقاربت بدون پیشگیری داشته، جهت پیشگیری از بارداری مراجعه نموده است. سابقه درمان کامل بیماری التهابی لگن (PID) را در نه ماه قبل ذکر می کند. کدامیک از روش های زیر جهت Emergency Contraception مناسب تر است؟
پاسخ : گذاشتن IUD مسی
82) در خانم باردار ترم که در فاز اول زایمان است با پلاکت 75000/mL تشخیص Gestational Thrombocytopenia داده شده است. بهترین اقدام کدام است؟
پاسخ : مانیتورینگ شمارش پلاکتی
83) در همه موارد زیر آنتی بیوتیک پروفیلاکسی بر علیه استروپتوکوک پروه (GBS) B حین زایمان تجویز می شود، بجز:
پاسخ : پارگی کیسه آمنیوتیک از 12 ساعت قبل
ارتوپدی
84) مرد 45 ساله به دنبال سقوط از بلندی دچار شکستگی مهره T10 می شود. در معاینه حس و حرکت در دیستال به ضایعه و حس پرینه و رفلکس بولبو کاونو ندارد بعد از 72 ساعت رفلکس بولبوکاورنو برگشته ولی حس و حرکت اندام ها و حس پرینه بر نگشته است. محتمل ترین تشخیص کدام است؟
پاسخ : بیمار دچار آسیب کامل نخاعی شده است .
85) مادر جوانی با نوزاد یک هفته ای خود که اولین فرزند او می باشد با نگرانی زیاد مراجعه کرده است. مادر شکایت از چسبیدن انگشتان چهارم و پنجم پاها در فرزندش دارد. به طوری که بدون جوراب خجالت می کشد نوزادش را دیگران ببینند. مناسب ترین اقدام درمانی کدام است؟
پاسخ : درمان لازم ندارد .
86) کودک 4 ساله ای به علت لنگش پای راست مراجعه کرده که از بدو راه افتادن شورع به تدریج افزایش یافته است. سابقه تب و لرز ندارد. در معاینه هیپ فقط مختصری محدودیت آبداکشن داشته و تست ترندلنبرگ مثبت است. در گرافی ساده زاویه سر و گردن با تنه استخوان ران 90 درجه و صفحه رشد عمودی است. مناسب ترین درمان چیست؟
پاسخ : عمل جراحی
87) بیمار 18 ساله ای با درد شبانه پروپزیمال ساق پای راست از شش ماه پیش مراجعه کرده است. درد با آسپرین کاهش می یابد. در رادیوگرافی، ضایعه اسکلروتیک با قطر تقریبی 5/1 سانتی متر و یک کانون (Nidus) شفاف در قسمت فوقانی تیبیا دیده می شود. آزمایشات پاراکلینیک طبیعی است. محتمل ترین تشخیص کدام است؟
پاسخ : استئوئیداستئوما ( Osteoid – Osteoma )
بیماریهای اعصاب داخلی
92) آقای 60 ساله با ضعف و کرامپ اندام های فوقانی مراجعه کرده است. در معاینه آتروفی غیر قرینه دست ها همراه با فاسیکولاسیون داشته و رفلکس تاندونی کاهش یافته است. اختلال حسی وجود ندارد. در بررسی الکترود یاگنوستیک بلوک هدایتی (Conduction block ) نواحی متعدد دیده می شود. کدام درمان بیشتر کمک کننده است؟
پاسخ : ایمونوگلوبولین وریدی
93) بیماری به علت دو بینی مراجعه کرده است. در معاینه فلج عضلات اینفریور و مدیال رکتوس، اینفریور ابلیک، فلج عضله سوپریور ابلیک و پتوز دو طرفه دارد. حس صورت طبیعی است. کدام علت زیر در پیدایش این عارضه محتمل تر است؟
پاسخ : انفارکتوس میدبرین
94) خانم 30 ساله با سردرد مزمن از سال ها قبل مراجعه کرده است. سردرد وی کی طرفه و ضربان دار و گاهی همراه با تهوع است. سردرد هر بار حدود دو روز طول می کشد. علائم خاصی قبل از بروز سردرد ایجاد نمی شود. سابقه چنین حالتی را در خانواده دارد. کدامیک از درمان های زیر جهت پیشگیری از سردرد وی مناسب تر است؟
پاسخ : Topiramate
95) بیماری از دردهای برق آسا در ناحیه پیشانی و اطراف چشم چپ شاکی است. درد با اشاره به ناحیه مذکور تشدید می شود. در معاینه این ناحیه اختلال حس لمس سطحی وجود دارد. سابقه اخیر راش های پوستی اریتماتوی وزیکولر در همین ناحیه حدود یک ماه قبل دارد کدام درمان برای کنترل درد بیمار مناسب تر است؟
پاسخ : Desipramine
96) آقای 37 ساله با این شکایت مراجعه کرده است که وقتی محکم با کسی دست می دهد، باز کردن دست برای وی مشکل بوده و با کندی صورت میگیرد، ولی بعد از چند بار تکرار این مشکل موقتاً برطرف می شود. سابقه دیابت اخیر را ذکر میکند. در معاینه ضعف عضلات عمدتاً پروکسیمال اندام ها، کاتاراکت و کم موئی ناحیه فرونتال سر نیز دارد. برای کاهش شکایت اصلی این بیمار کدامیک از داروهای ذیل کمک کننده تر است؟
پاسخ : فنی توئین
97) آقای 68 ساله از دوسال قبل به تدریج دچار اختلال راه رفتن و افت تدریجی عملکرد ذهنی شده است. در سی تی اسکن مغز اتساع قابل توجه بطن ها و آتروفی مختصر مغزی دیده می شود. مناسب ترین اقدام برای بیمار کدام است؟
پاسخ : پونکسیون لومبر و ارزیابی علائم بالینی متعاقب آن
98) خانم جوانی با حملات گیجی مراجعه کرده است. حملات با احساس نابجای بوی نامطبوع شروع و به دنبال آن بیمار بی حرکت و خیره میشود. همزمان چشم ها را به هم زده و حرکات جویدن دارد. حملات حدود 30 ثانیه طول کشیده و بعد از آن بیمار تا چند ثانیه گیج می شود. بیمار از داروی خوراکی ضد بارداری هم استفاده می کند. کدامیک از داروهای زیر برای وی مناسب تر است؟
پاسخ : لاموتریژین
99) آقای 30 ساله لاغر اندام با ضعف اندام تحتانی مراجعه کرده است. در معاینه کلونوس sustained . در رفلکس های زانو و آشیل داشته و علامت بابنسکی دو طرفه دارد. رفلکسهای اندام های فوقانی نرمال است. رفلکس پوستی شکمی ندارد. ضایعه در کدامیک از نواحی ذیل محتمل تر است؟
پاسخ : سگمان ششم نخاع توراسیک
کودکان
100) سه روز بعد از زایمان ، مادر دچار breast engorgement شده است. بهترین اقدام درمانی کدام است؟
پاسخ : شیردهی مکرر نوزاد بعد از مقداری دوشیدن
101) نتیجه آزمایش غربالگری نوزادی در روز پنجم تولد TSH:30 mIU/L بوده است. مناسب ترین اقدام چیست؟
پاسخ : درخواست فوری تست های عملکرد تیروئید و شروع درمان
102) کودک 18 ماهه 12 کیلوگرمی به علت اسهال نزد شما آورده شده است. در معاینه مخاطات خشک، فرورفتگی چشم ها و فونتانل قدامی داشته، تورگور پوستی کاهش یافته و تاکی کارد است. کدامیک از اقدامات زیر در طی 24 ساعت اول مناسب تر است؟
پاسخ : 1200 سی سی دکستروز نیم سالین +24 میلی اکی والان کلرور پتاسیم
103)کودکی با وزن نه کیلوگرم با سابقه اسهال و دهیدراتاسیون ، دچار نکروز حاد توبولی شده است. در حال حاضر دهیدراتاسیون ندارد و میزان اسهال قابل ملاحظه نیست. در شش ساعت اخیر هر ساعت 90 سی سی ادرار داشته است. میزان مایعات مورد نیاز شش ساعته وی حدوداً چقدر می باشد؟
پاسخ : 600 سی سی
104) درک مفاهیم "زیر" ، "رو" ، "پشت" ، "جلو" ، "داخل" ، حد اکثر تا چه سنی باید آغاز شود؟
پاسخ : 30ماهگی
105) یک مربی می خواهد آمادگی یک کودک پنج ساله را برای ورود به یک مهد کودک و پیش دبستانی بسنجد. کدامیک ازز موارد زیر از این کودک انتظار میرود؟
پاسخ : حداقل یک شعر کوتاه را حفظ باشد .
106) برای پسر 14 ساله با سابقه جراحی وسیع روده و علائم دلیریوم، آتاکسی، نوروپاتی حسی-حرکتی، tender calves و poor position sense آورده شده است. برای پیشگیری از این عوارض، کدامیک از داروهای زیر باید تجویز میشد؟
پاسخ : تیامین 5 تا 25 میلی گرم روزانه
107) پسر دو و نیم ساله ای را به علت اسهال طولانی به درمانگاه آورده اند. او چندین بار دفع آبکی در طی روز دارد. وزن گیری وی متناسب و رشد و تکامل وی نرمال است. مناسب ترین اقدام برای کودک کدام است؟
پاسخ : محدود کردن مایعات و نوشیدنی ها
108) نوزاد رسیده ای (mature ) در بدو تولد تنفس ندارد و سیانوتیک است. بعد از دریافت مراقبتها و اقدامات اولیه احیاء و 30 ثانیه تهویه با فشار مثبت (ppv )، ضربان قلب او 55 دقیقه است. مناسب ترین اقدام برای او در این مرحله کدام است؟
پاسخ : ادامه PPV + شروع ماساژ قلب
109) نوزادی با حاملگی 42 هفته و آپگار سه و پنج بدنیا آمده است. از بدو تولد دیسترس تنفسی و سیانوز داشته است. در گرافی ریه انجام شده پرهوایی و پایین زدگی دیافراگم و patchy infiltration مشهود است. محتمل ترین تشخیص کدام است؟
پاسخ : سندرم آسپیراسیون مکونیوم
110) دختر 10 ساله با وزن 25 کیلوگرم و قد 140 سانتی متر با کم خونی ارجاع شده است. در بررسی ها هموگلوبین 8 و کراتینین 5/5 میلی گرم در دسی لیتر دارد. میزان فیلتراسیون گلومرولی بر حسب میلی لیتر در دقیقه به ازاء 73/1 متر مربع سطح بدن حدوداً چقدر می باشد؟
پاسخ : 15
111) کودک سه ساله ای با حال عمومی بد، ضعف، بیحالی، تحریک پذیری و آنوری به اورژانس آورده شده است. سابقه اسهال خونی را هفته قبل می دهد، در معاینه بی قرار و رنگ پریده بوده، هپاتواسپلنومگالی و ادم اندام دارد. بهترین اقدام تشخیصی کدام است؟
پاسخ : بررسی لام خون محیطی
112) پسر هفت ساله ای بدنبال ابتلاء به عفونت حاد تنفسی چند روزه، از دو روز قبل دچار پتشی و پورپورای غیر برجسته سطح بدن و چند بار خونریزی از بینی شده است. در سابقه طبی خود و خانواده مشکلی نداشته است. در معاینه حال عمومی خوب است. محتمل ترین تشخیص کدام است؟
پاسخ : Idiopathic Thrombocytopenic purpura
113) مادر یک کودک 15 ماهه از بی اشتهایی و بی قراری مختصر فرزندش شاکی است. کودک تا یک سالگی از شیر مادر و سپس از شیر پاستوریزه تغذیه شده است. تا کنون سابقه بیماری خاصی نداشته است. در معاینه حال عمومی خوب است ولی رنگ پریدگی پوست و مخاط دارد. مناسب ترین اقدام برای کودک کدام است؟
پاسخ : تجویز آهن با دوز درمانی و بررسی پاسخ به آن
114) پسر 13 ساله دچار سقوط از ارتفاع در ساختمانی نیمه کاره و آسیب دیدگی ساق پای چپ با زخم باز و له شدگی بافت شده است. سابقه واکسیناسیون وی نامشخص است. پس از تمیز کردن زخم، مناسب ترین اقدام برای وی چیست؟
پاسخ : تزریق واکسن و ایمنوگلوبولین کزاز
115) نوزاد فول ترم با زایمان طبیعی متولد شده است. در معاینه یافته غیر طبیعی ندارد. از اتاق زایمان اطلاع داده اند که HBS Ag مادر مثبت است. مناسب ترین اقدام برای نوزاد کدام است؟
پاسخ : تزریق واکسن و ایمنوگلوبولین هپاتیت B در عرض 12 ساعت اول تولد
116) شیرخوار چهار ماهه ای جهت بررسی آورده شده است. در معاینه، سیانوز واضح دارد اما در دیسترس تنفسی نیست. نبض ها طبیعی، صدای اول قلب طبیعی و صدای دوم single است و سوفل سیستولیک 6/1 شنیده می شود. نوار قلب ریتم سینوسی و محور قلب 90- درجه است. در گرافی سینه، قلب مختصری بزرگ و جریان خون ریوی کاهش دارد. محتمل ترین تشخیص کدام است؟
پاسخ : آترزی تریکوسپید .
117) بیمار نه ساله به علت کوما در بخش آی سی یو بستری است . در مشاهده Sustained rapid deep breathing دارد . مردمک های بیمار حدود چهار میلی متر بوده و به نور پاسخ نمی دهند . صدمه به کدام ناحیه از سیستم عصبی محتمل تر است ؟
پاسخ : Mid- brain
118) پسرهشت ساله ای با سابقه تب ، سرفه های خشک و کاهش اشتها از سه روز قبل به درمانگاه آورده شده است . برادر 12 ساله وی از یک هفته قبل مبتلا به چنین علائمی بوده است . در معاینه T=37.8 درجه ، تعداد تنفس 25در دقیقه و در سمع ریه ها رونکای منتشر و پراکنده شنیده می شود . درگرافی قفسه صدری thickening پری هیلار و پری برونکیال مشاهده می شود . مناسب ترین اقدام برای وی کدام است ؟
پاسخ : ترخیص بیمار ، توصیه به مصرف مایعات ، بخور و تب بر
119) کودک هفت ساله با عفونت مکرر لوزه ها در اثر استرپ بتا همولیتیک گروه A تحت بررسی قرار می گیرد . با کتری تولید کننده بتالاکتاماز عامل عود بیماری است . مناسب ترین درمان آنتی بیوتیکی کدام است ؟
پاسخ : کلیندامایسین
120) نوزاد ترم 72ساعته ای را بدلیل زردی به درمانگاه آورده اند . در معاینه وزن فعلی سه کیلوگرم و معادل وزن تولد است . رفلکس های نوزاد طبیعی ، شکم نرم وبدون ارگانومگالی می باشد . آنمی ندارد . در آزمایش ها گروه خونی نوزاد O منفی و مادر A مثبت است . بیلی روبین تام 5/11 و مستقیم یک میلی گرم در دسی لیتر است . بررسی از نظر کمبود G6PD منفی است . محتمل ترین تشخیص شما چیست ؟
پاسخ : زردی فیزیولوژیک
121) دختر هشت ساله با تب و حرکات دردناک مفصل لگن در طرف راست بستری شده است . در معاینه حرکات مفصلی شدیداً دردناک و محدود می باشد . پس از انجام آزمایش های لازم ، مناسب ترین اقدام درمانی چیست ؟
پاسخ : درناژ مفصل و شروع آنتی بیوتیک وریدی
122) توجه آرین به زمان حال و برروی همسالان خود متمرکز است . تغییرات فیزیکی بدن در اولویت فکری وی قرار دارد . احساس دوگانه نسبت به استقلال دارد . مصاحبه با وی سخت است . زیرا پاسخ های وی مختصر و کوتاه است . با توجه به به این که آرین از بهره هوشی طبیعی برخوردار است . در کدام رده سنی قرار می گیرد ؟
پاسخ : Early Adolescence
123) شیرخوار پسر پنج هفته ای به علت استفراغ های مکرر و غیر صفراوی که از سه هفتگی شروع شد . ارجاع داده شده است . در آزمایش ها ، بیلی روبین تام و مستقیم به ترتیب 3/7 و 4/0 میلی گرم در دسی لیتر می باشد . PH خون 47/4 و کلرخون پائین گزارش شده است . بهترین روش تشخیصی در این بیمار چیست ؟
پاسخ : سونوگرافی شکم
124) در بیمار سه ساله با تب ، فارنژیت اگزوداتیو و بزرگی طحال به اندازه سه سانتی متر زیر لبه دنده ، کدامیک از تست های زیر بیشترین کمک را به تشخیص می نماید ؟
پاسخ : 1g M علیه آنتی ژن Viral capsid
روانپزشکی
125) آقای 45 ساله ای که پزشک است ، بدون هیچ گونه سابقه روانپزشکی از حدود هشت ماه قبل خنده های بی مورد داشته ، حرف های زشت در جمع می زند ، رفتارهای نامناسب جنسی در حضور دیگران دارد و گاهی بی ربط صحبت می کند . در بررسی مسائل ارگانیک احتمال اختلال در کدامیک از مناطق مغزی بیشتر است ؟
پاسخ : لوب فرونتال
126) خانم 55 ساله ای چندین ساعت بعد از عمل جراحی وسیع گوارش بیقرار شده ، مضطرب و آشفته است . موقعیت زمانی را تشخیص نمی دهد ، تحریک پذیر است و توهم بینائی دارد . مصرف کدامیک از داروهای زیر جهت کاهش علائم مذکور مناسب تر است ؟
پاسخ : هالوپریدول
127) خانم 40 ساله ای دچار اختلال افسردگی اساسی است . مدتی تحت درمان با فلوکستین بوده ولی به علت اختلال در عملکرد جنسی آنرا قطع کرده و در حال حاضر نیز علائم بارز افسردگی بویژه کندی روانی – حرکتی و کمبود انرژی دارد . مصرف کدامیک از داروهای زیر را در این بیمار ترجیح می دهید ؟
پاسخ : Bupropion
128) خانم جوانی از شش ماه قبل هر 4-3 روز یک دفه دچار وحشت از مرگ، طپش قلب زیاد، تعریق، لرزش و احساس تنگی نفس می شود، معمولاً 20-15 دقیقه طول می کشد. در عین ال اکثر اوقات نگران وقوع چنین حملاتی است. در بررسی های طبی مشکل خاصی گزارش نشده است. مصرف کدامیک از داروهای زیر برای این بیمار جهت درمان مناسب تر است؟
پاسخ : پاروکستین
129) مرد میانسال مجردی از سال ها قبل این علائم را داشته: در ارتباط برقرار کردن با دیگران ناتوان است، هنگام صحبت از تماس چشمی پرهیز می کند، علاقه ای به شرکت در فعالیت های تفریحی و لذت بخش ندارد، نسبت به اتفاقات پیرامون بی تفاوت است و ساعت ها وقت خود را به مطالعه کتب خاص می گذارند. کدامیک از تشخیص های زیر جهت وی محتمل تر است؟
پاسخ : اختلال شخصیت اسکیزوئید
130) پسر 5 ساله ای توسط والدینش به کلینیک آورده شده است. شکایات شامل علائمی ات که از دو سالگی او به تدریج متوجه آن شده اند: عدم ارتباط چشمی با دیگران، رتارهای تکراری و شکلک درآوردن، تمایل به بازی های انفرادی و تاخیر در صحبت کردن. کدام اختلال زیر بیشتر برای او مطرح است؟
پاسخ : Autistic Disorder
131) برای خانم 30 ساله ای که شکایات متعدد سوماتیک شامل دد و علائم گوراشی دارد، پس از بررسی های لازم تشخیص اختلال جسمی سازی (Somatization) مطرح است. از میان داروهای زیر کدامیک برای او مناسب تر است؟
پاسخ : ونلافاکسین
132) خانم 25 ساله ای به دنبال ضربه مغزی و تجویز داروی ضد تشنج، به طور مکرر دچار دل درد همراه با تغییر رنگ ادرار، بی خوابی، اضطراب، خلق متغیر و بی ثبات و علائم روان پریشی شده است. در بررسی های مکرر از نظر دستگاه گارشی و دستگاه ادرارری-تناسلی مشکلی نداشته است. کدام داروی زیر ممکن است مسئول این علائم باشد؟
پاسخ : فنوباربیتال
وست
133) آقای 40 ساله با سابقه یک ماهه خارش شدید مراجعه نموده است. در معاینه وزیکول های گروهی خراشیده شده به صورت قرینه در زانوها، آرنج ها و ساکروم دیده می شود. در بیوپسی ضایعه پوستی، شکاف زیر اپیدرم و تجمع نوتروفیل و ائوزینوفیل ها در نوک پاپیلای درمی و در بررسی ایمنوفلورسانس مستقیم رسوب گرانولر IgA در پاپیلای درمی دیده می شود. کدام دارو در درمان وی موثرتر است؟
پاسخ : داپسون خوراکی
134) خانم سفید پوست 55 ساله با سابقه شش ماهه ضایعه پیگمانته در ران مراجعه نموده است. در معاینه پلاک غیر قرینه با حاشیه نامنظم به قطر دو سانتی متر که رنگ های صورتی، قهوه ای و سیاه در قسمت های مختلف آن وجود دارد مشاهده می شود. بهترین روش بیوپسی ضایعه کدام است؟
پاسخ : Excision
135) آقای 50 ساله مبتلا به جذام بوردرلاین لپروماتوز، سه ماه پس از شروع درمان چند داروئی با داپسون، کلوفازیمین و ریفامپین دچار تورم، درد و قرمزی شدید ضایعات پوستی به صورت ناگهانی می شود. در معاینه اعصاب اولنار به صورت دو طرفه متورم و دردناک بوده و حس بیمار در مسیر این اعصاب کاهش یافته است. التهاب در هر دو چشم بیمار دیده می شود. مناسب ترین اقدام جهت کنترل علائم جدید بیمار کدام است؟
پاسخ : تجویز پردنیزولون
136) آقای 23 ساله که اخیراً به علت عفونت ادراری درمان شده به دلیل بروز ضایعه خارش دارد ر ناحیه گلنس پنیس مراجعه نموده است. ضایعه از دو روز قبل ایجاد شده و در معاینه به صورت پلاک منفرد مدور با حدود واضح به رنگ قرمز قهوه ای تیره که در قسمت وسط آن اروزیون وجود دارد دیده می شود. آدنوپاتی اینگوینال وجود ندارد. سابقه چنین ضایعه ای را در سال گذشته نیز ذکر می کند. کدامیک از تشخیص های زیر محتمل تر است؟
پاسخ : Fixed Drug Eruption
137) بیماری به علت ضایعات بدون خارش و سوزش کف دست ها که از ده روز قبل ایجاد شده مراجعه نموده است. سابقه بروز ضایعات مشابه در تابستان گذشته را ذکر می کند. در معاینه scale مدور به اندازه دو تا سه میلی متر و نواحی بزرگتر با پوسته ریزی های حلقوی در کف هر دو دست دیده می شود. کدامیک از تشخیص های محتمل تر است؟
پاسخ : keratolysis Exfoliative
138) خانم 23 ساله در هفته 33 اولین بارداری، از پنج روز قبل دچار ضایعات خارش دار پوستی شده است. ضایعات از محل استریاهای شکم شروع شده و در حال حاضر به صورت پاپول های قرمز رنگ و پلاک های کهیری ادماتو در تمامی شکم، پشت، باسن، اندام های فوقانی و تحتانی دیده می شوند. در صورت، کف دست و پا ضایعه ای وجود ندارد. کدامیک از عبارات زیر در این مورد مناسب تر است؟
پاسخ : ظرف سه هفته بثورات بر طرف می شود .
جراحی عمومی
139) خانم 25 ساله در آتش سوزی خانگی دچار سوختگی های درجه دو و سه به وسعت 40 درصد سطح بدن همراه با صدمات شدید استنشاقی می شود. صدمات به حدی است که تهویه مکانیکی طولانی مدت پیش بینی می شود. برای پیشگیری یا کاهش خطر عفونت ریه (پنومونی مرتبط با ونتیلاتور)، مناسب ترین اقدام کدام است؟
پاسخ : بهداشت دهان ، بالا نگهداشتن سربیمار ( وضعیت مناسب ) و تمیز نگهداشتن برونش ها با آسپیره نمودن مکرر ترشحات
140) آقای 60 ساله به علت تصادف لاپاراتومی شده، خونریزی کبدی کنترل و صدمات روده باریک و قدام معده ترمیم شده است. چهار روز بعد از عمل از محل زخم ترشحات صفراوی خارج می شود. بررسی ها فیستول روده باریک را نشان داده است. دو هفته بعد از درمان، ترشحات همچنان به مقدار 350 میلی لیتر در روز ادامه دارد. برای تغذیه این بیمار مناسب ترین روش کدام است؟
پاسخ : Enteral feeding by low residue formula
141) خانم 57 ساله بدلیل رشد و زخمی شدن خال گونه چپ در یک سال اخیر، مراجعه نمده است. در معاینه ضایعه اولسراتیو به حداکثر قطر 12 میلی متر مشهود است. بیوپسی ضایعه کارسینوم انفیلتراتیو سلول بازال گزارش شده است. مناسب ترین درمان کدام است؟
پاسخ : اکسیزیون کامل جراحی با حاشیه حداقل نیم ساعتی متر از همه جهات
142) آقای 27 ساله معتاد به اپیوم خوراکی به علت درد شدید مقعد در موقع دفع و خونریزی (خونی شدن دستمال توالت) مراجعه می کند. این مشکل اخیراً ایجاد شده است. در معاینه مقعد Superficial Tear در خط وسط قسمت خلفی مشهود است. مناسب ترین روش درمانی کدام است؟
پاسخ : درمان طبی شامل تجویز ملین ، لگن آب گرم ، ژل لیدوکائین دو درصد موضعی
143) آقای 20 ساله که هفته گذشته آپاندکتومی شده بدلیل خروج چرک از محل برش جراحی مراجعه نموده است. گزارش پاتولوژی التهاب شدید آپاندیس بوده است. در معاینه علائم حیاتی طبیعی است. خروج چرک از محل برش مشهود است ولی اطراف محل عمل ملتهب نیست. بهترین اقدام کدام است؟
پاسخ : باز کردن زخم ( برداشتن بخیه ها ) و شستشوی آن
144) خانم 45 ساله متعاقب عمل هیسترکتومی دچار ترمبوز ورید عمقی اندام تحتانی راست شده و تحت درمان با هپارین قرار می گیرد. روز سیزدهم بعد از شروع درمان دچار پتشی اندام ها و خونریزی بینی می شود. در آزمایش ها
WBC: 9500, Hb: 10.5 g/dL, PLt: 55000, INR: 1.2, PPT: 1.5 times normal
مناسب ترین اقدام کدام است؟
پاسخ : قطع هر نوع فرآورده هپارینی و شروع داروهای direct thrombin inhibitors
145) خانم 77 ساله با سابقه استروک و تحت درمان با آسپرین، از هشت ساعت قبل دچار درد شدید شکم شده است. در معاینه فشار خون 80/120 میلی متر جیوه، ضربان نبض 108 و تعداد تنفس 18 در دقیقه، درجه حرارت دهانی 9/37 درجه سانتی گراد، مخاطات خشک بوده، شکم نرم است و حساسیت چندانی ندارد. در آزمایش اولیه لکوسیتوز در حد 16 هزار دارد. اولین اقدام برای این بیمار کدامیک از موارد زیر است؟
پاسخ : تجویز هپارین وریدی
146) نوزاد 10 روزه ای بدلیل بیحالی و استفراغ مکرر صفراوی به اورژانس آورده می شود. در معاینه دهیدراته بوده، شکم نفاخ و در جدار شکم اریتم وجود دارد. در گرافی ساده شکم تصویر هوای بزرگی در قسمت چپ و بالای شکم وجود داشته و بقیه شکم عالی از هوا است. پس از احیای اولیه نوزاد، چه اقدامی را مناسب تر می دانید؟
پاسخ : لاپاراتومی فوری برای رفع مشکل انسداد دهنده
147) خانم 45 ساله به علت احساس توده ای در پستان راست مراجعه می کند. در معاینه توده سفت 3×2 سانتی متر لمس می شود. در سونوگرافی و ماموگرافی توده فوق مبهم بوده ، radical scar مشهود و مشکوک به بدخیمی است. در Core needle biopsy از ضایعه Sclerosing adenosis گزارش شده است. اقدام بعدری چیست؟
پاسخ : Wire Localization ضایعه توسط رادیولوژیست و ارجاع به جراح جهت اکسیزیونال بیوپسی
148) خانم 38 ساله به علت احساس توده ای در ربع فوقانی خارجی پستان رات مراجعه می کند. در سونوگرافی کیست 4×4 سانتی متر گزارش شده است. در معاینه بعد از آسپیراسیون که سه میلی لیتر مایع شفاف خارج شده، توده کاملاً از بین نرفته و سونوگرافی مجدداً کیست را در همان محل نشان می دهد. مناسب ترین اقدام برای بیمار چیست؟
پاسخ : آسپیراسیون مجدد کیست
149) آقای 36 ساله سیگاری بدنبال عفونت مجاری تنفسی فوقانی، سرفه و استفراغ شدید و مکرر دچار درد شدید ناحیه زیر استرنوم شده و بعد از پنج ساعت در حالی که درد ادامه دارد به اورژانس مراجعه می کند. فشار خون 45/100 میلی متر جیوه، ضربان نبض 92 و تعداد تنفس 16 در دقیقه، درجه حرارت دهانی 38 درجه سانتی گراد داشته و معاینه قفسه صدری طبیعی است. بهترین راه تشخیص بیماری کدامیک از موارد زیر است؟
پاسخ : از وفاگوگرافی با گاستروگرافین در وضعیت Right lateral decubitus
150) آقای 28 ساله بدنبال تصادف شدید با موتورسیکلت، در اورژانس تحت نظر قرار دارد. فشار خون 60/85 میلی متر جیوه، ضربان نبض 110 در دقیقه و امتیاز کومای گلاسکوی هشت دارد. پس از احیاء اولیه و پایداری نسبی علائم حیاتی، هوشیاری بیمار بهتر نشده است. در سونوگرافی آسیب احشاء توپر شکم نداشته است. با توجه به آثار ضرب دیدگی در شکم، احتمال آسیب دیدگی روده ها وجود دارد. در این شرایط مناسب ترین روش بررسی آسیب احتمالی روده ها کدام است؟
پاسخ : Diagnostic peritoneal lavage
151) آقای 65 ساله با سابقه کشیدن سیگار روز دو پاکت به مدت 45 سال، بعلت سرفه مزمن و خشک مراجعه می کند. در گرافی قفسه صدری ندول دو سانتی متری در قسمت پریفرال سگمان فوقانی لوب تحتانی ریه راست پیدا می شود. اولین اقدام برای تشخیص دقیق این ضایعه کدامیک از موارد زیر است؟
پاسخ : trans – thoracic fine needle aspiration biopsy
152) آقای 73 ساله با سابقه سنگ کیسه صفرا و مجاری صفراوی، یک ساعت بعد از شام سنگین و چرب به علت درد شدید اپیگاستر، تهوع و استفراغ به اورژانس مراجعه می کند در معاینه فشار خون با نبض 90 میلی متر جیوه، ضربان نبض 116 در دقیقه، درجه حرارت دهانی 38 درجه سانتی گراد، در لمس شکم حساسیت موضعی و گاردینگ اپیگاستر دارد. در آزمایش های بدو مراجعه WBC: 19500, BS:280 mg/dL, AST:280 IU/L (7-40), LDH: 420 IU/L (115-221) داشته و حجم ادرار 50 میلی لیتر در ساعت است. در روز دوم تب افزایش یافته و بیمار توکسیک است، حجم ادرار کاهش یافته و علائم انسفاوپاتی ظاهر می شود. شمارش گلبول های سفید به 21 هزار رسیده و کلسیم هفت میلی گرم در دسی لیتر است. مناسب ترین اقدام در این مرحله کدامیک از موارد زیر است؟
پاسخ : انتقال به آی سی یو ، تجویز آنتی بیوتیک مناسب و آماده نمودن بیمار برای عمل جراحی مورد نیاز
153) شما پزشک عمومی یک درمانگاه روستایی هستید. دختر 10 ساله ای به علت زمین خوردن روی یخ و برف از محل لب بالا دچار لسراسیون شده و زخمی به عمق یک و نیسم سانتی متر که پوست، مخاط و عضله را از هم جدا نموده است را نزد شما می آورند. با توجه به شرایط جوی امکان اعزام بیمار به مرکز مجهزتر تا نه ساعت دیگر فراهم نیست. پس از شستشو و دبریدمان، اقدام صحیح و کلیدی برای ترمیم لب بطوری که هم فونکسیون و هم شکل ظاهری آن حفظ شود چیست؟
پاسخ : عضله دور لب ( orbicularis oris) ترمیم و سپس لب های بریدگی بطوری که در ناحیه ورمیلیون مقابل هم قرار گیرند به هم نزدیک و دوخته می شوند .
154) مدیر 48 ساله یک مدرسه پسرانه به علت درد اپیگاستر به اورژانس مراجعه می کند. این درد در یک ماه اخیر ادامه داشته، عدمتاً شبها و دو ساعت بعد از شام شروه و گاهی موجب بیدار شدن از خواب می شود. روزی 80 میلی گرم آسپرین خودسرانه مصرف می کند. در اندوسکوپی التهاب مخاط آنتروم معده، اولسر فعال دیواره خلفی بولب اثنی عشر مشهود است. در بیوپسی از ضایعات ملتهب معده Intestinal Metaplasia گزارش شده و از نظر هلیکوباکتر نیز مثبت است. مناسب ترین اقدام کدام است؟
پاسخ : درمان کامل ریشه کنی هلیکوباکتر و توصیه به قطع آسپرین
155) خانم 47 ساله دیابتی به علت درد شدید زیر دنده های راست که بعد از ناهار بطور ناگهانی شروع شده، بین دو کتف تیر می کشد به اورژانس مراجعه نموده است. تهوع و یک بار استفراغ نیز داشته است. در سال گذشته دو نوبت علائم مشابه داشته که با درمان طبی بهبود یافته ات. معاینه بجز حساسیت خفیف در زیر دنده های راست، در حد طبیعی است. قند خون 139 میلی گرم در دسی لیتر و سایر آزمایش های اولیه نرمال گزارش شده است. در سونوگرافی کیسه صفرا sludge دیده شده است. مناسب ترین روش درمان کدامیک از موارد زیر است؟
پاسخ : لاپاراسکوپیک کله سیستکتومی
156) در جریان تصادف، صدمات شدیدی به دنده های چپ قفسه صدری جوان 24 ساله ای وارد شده است. در بررسی بالینی و رادیولوژیک شکستگی های متعدد دنده های چپ همراه با جابجایی و شکستگی یک دنده در طرف راست بدون جابجایی مشهود است. بعد از درمان های اولیه و گذاشتن chest tube در طرف چپ، در روز سوم بعد از حادثه علائم حیاتی با ثبات است ولی هنوز ترشحات خونی حدود 90 سی سی در روز خارج می شود و بیمار از درد شدید نیز شکایت دارد. مناسب ترین اقدام درمانی کدام است؟
پاسخ : کنترل موثر درد با بلوک اعصاب بین دنده ای نواحی شکستگی با مارکائین
157) آقای 45 ساله با سابقه 10 ساله رفلاکس مری به علت دیسفاژی و کاهش وزن مراجعه نموده است. در اندوسکوپی توموری در ثلث تتانی مری موجب انسداد بیش از 65 درصد لومن مری شده است. بیوپسی آدنوکارسینم از مخاط بلافاصله بالاتر از آن اپی تلیوم columnar گزارش شده است. کدام گروه از سلول های زیر مسبب استحاله بدخیمی در این بیمار بوده است؟
پاسخ : Intestinal goblet cells موجود در مخاط battett s
158) بیماری پس از تزریق 100 سی سی خون دچار درد محل تزریق و کمر، برافروختگی صورت و تنگی نفس می شود. همه اقدامات زیر در مورد وی توصیه می شود، بجز:
پاسخ : تزریق گلوکونات کلسیم وریدی
159) بیمار 26 ساله ای به علت آسیب دیدگی قدام ساعد دست چپ و علائم آسیب دیدگی عصب مدیان تحت درمان قرار گرفته است. بعد از درمان های اولیه در طول چهار هفته اول بتدریج حرکات مچ دست و فلکسیون انگشتان بازگشت می کند. در مورد آسیب وارد کدامیک از موارد زیر محتمل تر است؟
پاسخ : Neurapraxia
160) آقای 52 ساله با درد شکم به اورژانس آمده است. در معاینه درجه حرارت دهانی 38 درجه سانتی گراد و تندرنس شدید قسمت پایین شکم در طرف چپ (LLQ) دارد. در بررسی ها لکوسیتوز 15 هزار داشته، در گرافی قفسه صدری و خوابیده-ایستاده شکم یافته تشخیص پیدا نشده است. بهترین روش تشخیصی در این بیمار کدامیک از موارد زیر است؟
پاسخ : سی تی اسکن شکم و لگن
161) در سونوگرافی خانم 38 ساله ای که با درد شکم مراجعه نموده، توده سه سانتی متری با حدود منظم در لوب راست کبد گزارش شده است. از 10 سال قبل از قرص ها صد بارداری استفاده می کند. معاینات و آزمایش های اولیه در حد طبیعی است. در ام آر آی ضایعه فوق حدود منظم داشته و در تصاویر T1 weighted تهیه شده Hyper-intense بوده و با تزریق گادولنیوم Enhancement پیدا کرده است. کدامیک از عبارات زیر در مورد این ضایعه صحیح تر است؟
پاسخ : این ضایعه شانس خونریزی داخل صفاقی خودبخودی و خطر تبدیل به هپاتوسلولار کارسینوم دارد .
162) آقای 27 ساله، عتاد تزریقی و HIV مثبت بدلیل بی اشتهایی، تهوع، تب و درد شکم به شما در یک درمانگاه شهری مراجعه می کند. این علائم بیش از 24 ساعت ادامه داشته است. در معاینه دهیدراته بوده، درجه حرارت دهانی 38 درجه سانتی گراد و ضربان نبض 96 در دقیقه و تندرنس در قسمت پاین شکم در طرف راست دارد. در آزمایش های اولیه شمارش سلول های سفید 6500 و لکوسیتوری دارد. علاوه بر هیدراتاسیون بیمار مناسب ترین اقدام کدام است؟
پاسخ : تجویز آنتی بیوتیک و ارجاع فوری به جراح برای آپاندکتومی سریع
ق پزشکی
163) بیمایر مبتلا به سایکوز که تحت نظر پزشک در حال درمان است، در یک حمله حاد سایکوز به پزشک خود می گوید که چون از جانب همسایه اش احساس خطر می کند می خواهد او را به قتل برساند تا از خطر همسایه در امان بماند. به نظر شما وظیفه اخلاقی پزشک معالج چیست؟
پاسخ : باید بیمار را بستری کرده و حمله حاد سایکوز او را درمان کند و تا وقتی که احتمال جدی خطر برای همسایه وی داده نشود ، این موضوع پنهان نگه دارد .
164) یک بیمار عرب زبان به درمانگاه جراحی بیمارستان با شکایت دیسفاژی مراجعه می کند. در بررسی ها بیمار مبتلا به کانسر یک سوم میانی مری است. برای او دو روش درمان جراحی و رادیوتراپی مطرح می باشد. جراح که به علت اختلاف زبان به زحمت می تواند با بیمار ارتباط برقرار کند به وی فقط روش جراحی را پیشنهاد می کند و پس از کسب رضایت کتبی از بیمار او را تحت عمل جراحی قرار می دهد. کمیته اخلاق رفتار پزشک را مورد سوال قرار داده است. به نظر شما اشکال اخلاقی برخورد پزشک با بیمار چیست؟
پاسخ : توضیحات ارائه شده از سوی پزشک کافی نبوده است و پزشک برای اخذ رضایت باید از ارائه کامل مطالب و درک کامل آن از سوی بیمار مطمئن می شد
ادیولوژی
165) بیماری مشکوک به Acute Stroke به اورژانس آورده شده است. بهترین روش تصویر برداری MRI در تشخیص زودرس انفارکتوس مغزی کدام است؟
پاسخ :Diffusion – Weighted
166) اولین تغییر رادیوگرافی در اورتروگرافی وریدی (IVU) بیمار مبتلا به سل کلیوی فعال کدام است؟
پاسخ : نامنظمی کالیس
167) در رادیوگرافی روبروی قفسه صدری یک بیمار مبتلا به پنومونی، کدورت ریوی که سبب محو شدن کناره چپ قلب گردیده رویت می شود، ولی کناره یافراگم چپ مشهود است. کدامیک از قسمت های ریه چپ درگیر شده است؟
پاسخ : سگمان Lingula مربوط به لوب فوقانی
168) در کلیشه رادیوگرافی ریه Progressive Massive Fibrosis مشهود است. با این نشانه کدامیک از بیماری های زیر محتمل تر است؟
پاسخ : پنوموکونیوزیس کارگران معدن ذغال سنگ
169) در مورد اسپوندیلولیستزیس کدام گزینه صحیح تر است؟
پاسخ : در موارد غیر دژنراتیو علت آن نقص پارس اینترآرتیکولاریس است .
170) نکروز آسپتیک (آواسکولار) سرفمور می تواند به علل زیر اتفاق بیافتد، بجز:
پاسخ : هیپوپاراتیروئیدی
فارماکولوژی
171) کدامیک از داروهای ضد آریتمی زیر کوتاه ترین نیمه عمر را دارد؟
پاسخ : Adenosine
172) کدامیک از داروهای ذیل که در درمان نقرس کاربرد دارد، از طریق اثر بر روی میکروتوبول های سلولهای التهابی عمل می کند؟
پاسخ : کلشی سین
173) مکانیزم عمل داروی ضد صرع لاموتریژین در غشای عهصبی کدام مورد است؟
پاسخ : انسداد کانال سدیم
174) اثر ضد فشار خون کدامیک از داروهای زیر با احتمال زیاد از طریق اکسید نیتریک (NO) اعمال می گردد؟
پاسخ : هیدرالازین
175) در کدامیک از داروهای ضد سرطان عارضه کاردیوتوکسیک بیشتر مورد انتظار است؟
پاسخ : دوکسوروبیسین
176) اثر ضد پلاکتی ASA (استیل سالیسیلک اسید) ناشی از مهار دائمی کدام آنزیم پلاکتی است؟
پاسخ : ترومبوکسان سینتاز
گوش، حلق و بینی
177) بیماری دچار فلج بلز (Bell’s Palsy) می باشد و از hyperacusis نیز شکایت دارد. کدامیک از گزینه های زیر توجیه کننده این علامت می باشد؟
پاسخ : فلج عضله استاپدیوس
178) مرد جوانی به دنبال حادثه رانندگی دچار تروما به حنجره شده و به اورژانس آورده می شود. بیمار دیسفونیک بوده ولی استرویدور واضحی ندارد. علائم حیاتی Respiratory rate: 18/min, Pluse rate: 80/min بوده و در پالس اکسی متری O2 sat> 90% می باشد. در معاینه تورم و تندرنس قدام گردن مشهود بوده و رادیوگرافی قفسه صدری طبیعی است. کدامیک از اقدامات زیر در بیمار مناسب تر می باشد؟
پاسخ : اندوسکوپی حنجره و تراشه در شرایط کنترل شده
179) بیماری با خونریزی مکرر بینی مراجعه نموده است و در معاینه مخاط تیغه بینی دچار Telangectasia می باشد. برای بیمار یک سندرم ارثی مطرح شده است. کدامیک از روش های زیر برای پیشگیری از تکرار خونریزی از بینی بیمار مناسب تر است؟
پاسخ : درموپلاستی
180) مرد 80 ساله ای با توده cm 3×3 در پاروتید سمت راست به شما مراجعه می کند. توده مذکور در سه ماه اخیر ایجاد شده، دردناک بوده و به پوست ناحیه چسبیده است. بیمار از دو هفته قبل دچار ضعف در فانکش عصب فاسیال راست نیز شده است. در قدم بعد کدامیک از اقدامات زیر مناسب تر است؟
پاسخ : MRI و بیوپسی سوزنی ضایعه
181) در معاینه پرده تیمپان بیماری، مشاهده کدامیک از موارد زیر ما را بیشتر نگران ایجاد کلستاتوم در آینده می کند؟
پاسخ : Circumscribed Retracted pocket
182) مرد 60 ساله ای بدون هیچ سابقه ای از مشکلات گوش، از چهار ماه قبل دچار اوتیت سروز سمت راست به همراه کاهش شنوائی انتقالی همان طرف شده است. در این بیمار بررسی کدام قسمتم زیر اهمیت بیشتری دارد؟
پاسخ : نازوفارنکس
چشم پزشکی
183) همه موارد زیر می توانند نمای پاپیل ادما را تقلید کنند، بجز:
پاسخ : Toxic Neuropathy
184) در بیماری که به دنبال ضربه دچار خونریزی اتاق قدامی گردیده است همه موارد زیر صحیح است، بجز:
پاسخ : تخلیه خونریزی اتاق قدامی در صورت بالا بودن فشار چشم به میزان 35 میلی متر جیوه به مدت پنج روز
185) در مقایسه اپی اسکلریت با اسکلریت، کدامیک از موارد ذیل در اپی اسکلریت شایع تر است؟
پاسخ : عود مکرر
186) خانم 70 ساله ای با کاهش ناگهانی دید چشم چپ توام با درد، هاله بینی، تهوع و استفراغ مراجعه می کند. در معاینه قرنیه دچار ادم بوده، مردمک فیکس و گشاد مانده است. اتاق قدامی کاملاً shallow می باشد. برای درمان، همه داروهای زیر مناسب است، بجز:
پاسخ : میدریاتیک ها
187) جوان 18 ساله با قرمزی، فتوفوبی، تحریک پذیری و اشک ریزش چشم چپ مراجعه می کند. در معاینه ضایعه برجسته و لوکالیزه دو میلی متری که به وسیله ناحیه ای از هیپرامی احاطه شده در سه میلی متری یمبوس در کوادرانت اینفریور تمپورال بر روی ملتحمه مشاهده می شود. پلک ها دچار بلفاریت استافیلوکوکی شدید می باشند. محتمل ترین تشخیص کدام است؟
پاسخ : کونژنکتیویت phlyctenular
188) خانم 35 ساله بدلیل قرمزی، اشک ریزش و ترشح چرکی چشم راست که از یک ماه پیش شروع شده مراجعه نموده است. در معاینه التهاب شدید globe ، انفیلتراسیون خاکستری رنگ در قرنیه با لبه های منظم همراه با هیپوپیون، چندین ضایعه اقماری و reaction شدید اتقاق قدامی دارد. عفونت با کدام ارگانیسم محتمل تر است؟
پاسخ : قارچی
|
آمار و اپیدمیولوژی 189) اگر آزمون A ویژگی (Specificity) 90 درصد در بیماری B داشته باشد. کدامیک از عبارات زیر در مورد آن صحیح است؟ پاسخ : در90درصد افراد غیر مبتلا به نتیجه آزمون منفی است .
190) برای کنترل اثر مخدوش کنندگی کدامیک از روش های زیر مناسب تر است؟ پاسخ : همانند سازی ( matching)
191) در یک مطالعه با نمونه ای 500 نفری، میانگین قد دانش آموزان مدارس ابتدایی شهری مطالعه شده است. میانگین قد دانش آموزان 100 سانتی متر و با فاصله اطمینان 95 درد از 98 تا 102 سانتی متر به دست آمده است. تفسیر شما چیست؟ پاسخ : به احتمال 95% میانگین قد دانش آموزان مدارس ابتدائی این شهر بین 98 تا 102 سانتی متر است .
192) در یک مطالعه هم گروهی برای بررسی رابطه بین هپاتیت و سرطان کبد، نتایج زیر به دست آمده است:
مبنای اولیه انتخاب افراد برای این مطالعه چه بوده است؟ --پاسخ : کسانی که هپاتیت دارند – کسانی که هپاتیت ندارند .
193) همه موارد زیر در کاهش خطای تصادفی موثر هستند، بجز: پاسخ : کور سازی افراد مسئول اندازه گیری
194) میزان بروز کاردیومیوپاتی ایدیوپاتیک دیلاته براساس سابقه آسم و فشار خون در مطالعه ای به شرح زیر به دست آمده است:
براساس این جدول رابطه بین آسم و فشار خون بر روی کاردیومیوپاتی ایدیوپاتیک چگونه است؟ پاسخ : سابقه آسم و سابقه فشارخون ، اثر متقابل ( Interaction ) برروی کاردیومیوپاتی دارند جراحی کلیه و مجاری ادراری تناسلی 195) پسر 12 ساله ای با درد بیضه راست با شروع ناگهانی از هفت ساعت قبل به اورژانس مراجعه کرده است. در معاینه بیضه کمی متورم بوده و تندرنس دارد. رفلکس کرماستر ندارد. بیمار علائم ادراری و تب نیز ندارد. مناسب ترین اقدام در مورد این بیماری کدام است؟ پاسخ : اکسپلور جراحی
196) شایع ترین علت فیستول های مثانه به واژن کدام است؟ پاسخ : هیسترکتومی
197) خانم 65 ساله ای با سابقه دیابت، از سه روز قبل دچار درد پهلوی راس، تب و استفراغ شده است. در سونوگرافی انجام شده نواحی اکوژن در پارانشیم کلیه وجود دارد. در KUB گاز در فضای اطراف کلیه گزارش شده است. محتمل ترین تشخیص بیمار کدام است؟ پاسخ : پیلونفریت آمفیزماتو
198) مردی 35 ساله به علت تب و لرز، درد پشت و پرینه و دردهای منتشر عضلانی و مفصلی همراه با تکرر و سوزش شدید ادراری مراجعه کرده است. در معاینه T:39.5°C و مثانه در قسمت تحتانی شکم قابل لمس است. به همراه شروع آنتی بیوتیک، مناسب ترین اقدام جهت بهبود مشکلات ادراری کدام است؟ پاسخ : تخلیه فوق عانه ای ادرار
199) در مشاوره رژیم غذایی بیمار مبتلا به سنگ کلیه کدامیک از توصیه های زیر مناسب تر است؟ پاسخ : مصرف بیش از حد پروتئین و کلرور سدیم از عوامل خطر اصلی تشکیل سنگ های ادراری است .
200) در مورد هیپوسپادیاس کدام جمله صحیح است؟ پاسخ : در بچه های حاصل از in vitro fertilization شانس هیپوسیادیاس پنج برابر طبیعی است . |
جاتون خالی واقعا.به مناسبت روز زن به اتفاق خانواده به یکی از رستورانهای قشنگ شهر رفتیم به اسم شب نشین.طراحی زیبایی به سبک معماری چینی ولی با غذااهی ایرانی داره.کیفیت غذاشون هم نسبتا خوبه.جالبتر از اون محیط سرسبز ومحوطه قشنگ رستوران است.با یک آسیاب و یک سطل بزرگ که پر از آب میشه و بعد از مدتی خالی میشه و روی سنگهای زیرش میریزه و صحنه قشنگی را درست میکنه.میتونید به صورت حضوری از10 تا1 روز قبل از زمان مورد نظرتان نسبت به رزرو جا اقدام کنید البته قراره از ماه آینده به صورت اینترنتی هم امکان رزرو جا فراهم بشه.یکی دیگه از رستورانهای جالب دیگه شهرمون مربوط به رستوران گردان هتل آسمان اول پل فلزی است که موقع غذا خوردن به آرامی میچرخد و زاینده رود زیبا را در جلوی چشمان شما نمایش میدهد.راستی آدرس رستوران شب نشین توی خیابان آتشگاه کنار کوه آتشگاه است و از بیرون حالت یک قلعه با شعله های روشن را دارد.امیدوارم برید و لذت ببرید.
تصاویر زیر شما را با نحوه کارکرد کلیه و آناتومی آنها آشنا میکند.









مطالب زیر را درباره آشنایی شما با آناتومی مغز در وبلاگ قرار می دهم.مطاله آن خالی از لطف نیست.
- تالاموس
تالاموس توده ای از سلولهای عصبی با اندازه های مختلف است که وظیفه پردازش و هم آهنگ کردن پیامهای حسی را در ارتباط با فعالیت های حرکتی داشته و دراین خصوص با گره های عصبی قاعده جمجمه ، قشر خاکستری مغز و مخچه در تماس دائم می باشد . تالاموس نیز نقش بی نهایت مهمی در دریافت درد و محسوسات محیطی دارد . آسیب یک طرفه به تالاموس باعث کرخ شدن طرف مقابل بدن و آسیب دو طرفه ، بیمار را به حالت بیهوشی می برد .
- گره های عصبی قاعده مغز
هسته های دم دار و عدسی شکل از مهمترین گره های عصبی قاعده مغز می باشند که ارتباط تنگاتنگ با تالاموس ، قشر خاکستری مغز و مخچه داشته و عملکرد اصلی آنها تنظیم فعالیت های حرکتی ماهیچه ها بوده و در تداوم حرکات آنها نقش مهمی دارند . نارسائی گره های عصبی قاعده مغز باعث لرزش های غیرارادی و سفتی و کمی تحریک ماهیچه ها شده و تابلوئی شبیه مرض پارکینسون را بوجود می آورد .
- ساقه مغز
از نظر تکاملی ساقه مغز یکی از قدیمی ترین قسمت های سلسله اعصاب بوده که علاوه بر حفظ هوشیاری و کنترل خواب ، تنفس و گردش خون ، محل گردهم آئی اعصاب جمجمه ای نیز می باشد که در تعیین تکلیف مرگ مغزی بسیار پراهمیت اند . اندازه و پاسخ مردمک ها به نور ، رفلکس های قرینه و سرفه ، حرکات چشمها ، زبان ، صورت ، حلق و حنجره نیز عمدتاً توسط ساقه مغز کنترل می شود .ساقه مغز گذرگاهی است دوطرفه برای گذشتن محسوسات از محیط خارج به طرف مغز و آوردن پیامهای عصبی از مغز و ساقه مغز به طرف نخاع و اندامها .
ساقه مغز محلّ تمرکز و پخش پیام های مهم و ابرانی به اقصی نقاط نخاع برای حفظ و کنترل قوام ماهیچه ها است که نهایتاً بر روی رفلکس های وتری نیز تأثیر می گذارند . این پیامها ، به طور مستقیم و غیر مستقیم ، از هسته های ساختمان مشبک در سطح « پل دماغی » و « بصل النخاع » و « مغز میانی » نشأت گرفته و به همراهی پیام های « هسته های قرمز » و « هسته های گوش داخلی » بر روی « نرون های حرکتی گاما » سرازیر می شوند . تحریک نرون های حرکتی گاما ، به طور غیر مستقیم ، پس از تحریک « نرون های حرکتی آلفا » قوام ماهیچه ها را زیاد کرده و آنها را سفت می کند . در این گونه موارد رفلکس های وتری نیز تشدید می شوند . هرگاه مغز از بین رفته ولی ساقه مغز از مغز میانی به پائین در حیات باشد ، رفلکس های وتری بسیار شدت یافته و ماهیچه ها آنقدر سفت می شوند که دست ها و پاها سیخ شده حالت « دِسِرِ بره» به خود می گیرند ، یا اینکه دست ها از آرنج خم شده و پاها سیخ می شوند که به این حالت « دکورتیکه» گویند . به تدریج که ساقه مغز وظایف خود را از دست داد ، قوام ماهیچه نیز از بین رفته آنها لَخت می شوند . در این زمان رفلکس های وتری نیز وجود ندارند . این حالت در « مرگ مغزی » به خوبی می شود به طوری که تمام ماهیچه ها شل بوده و رفلکس ها ناپدید گشته اند چون تمام ساقه مغز از کار افتاده است .
ساقه مغز از قسمتهای زیر تشکیل شده است :
۱- مغز میانی
۲- پل دماغی
۳- بصل النخاع .
۱- مغز میانی
بخش های مهمی از مغز میانی که در مرگ مغزی اهمیت دارند عبارتند از : ساختمان مشبک که مسئول حفظ سطح هوشیاری ، بوده ، پایک های مغزی که از الیاف و ابران حرکتی درست شده اند و اعصاب جمجمه ای سه و چهار که حرکات چشمها ، اندازه و پاسخ مردمک ها را به نور به عهده دارند . آسیب دو طرفه به ساختمان مشبک باعث حالت اغماء شده و اگر پایکهای مغز آسیب ببینند فلج اندامها و در مورد اعصاب سه و چهار ضعف حرکات چشم ها و بزرگ شدن مردمک ها با عدم پاسخ به نور را موجب می شود و اگر آسیب بسیار شدید باشد حرکات چشم عروسکی نیز از بین می روند . پس به این ترتیب با معاینه و تعیین سطح هوشیاری ، حرکات و مردمک های چشم و قدرت اندامها می توان به سالم بودن مغز میانی پی برد .
۲- پل دماغی
اجزاء مهم پل دماغی عبارتند از : قسمت دیگری از ساختمان مشبک ، اعصاب جمجمه ای پنج ، هسته عصبی شش و هفت و الیاف مرتبط کننده مخچه به سلسله اعصاب مرکزی .
آسیب دو طرفه به دو سوم فوقانی ساختمان مشبک پل دماغی باعث حالت اغماء شده و گرفتاری عصب شش ، حرکات چشمها را در محور افقی مختل و آسیب به عصب پنج باعث از بین رفتن حس قرنیه و رفلکس قرنیه می شود . بنابر این می توان با در نظر گرفتن سطح هوشیاری بیمار ، حرکات کره چشم و صورت و رفلکس قرنیه به و ضعیت تشریحی آن پی برد .
۳- بصل النخاع
این قسمت از ساقه مغز از ساختمان مشبک ، مراکز کنترل تنفس و گردش خون ، اعصاب جمجمه ای 9، 10،11،12 و الیاف حسی و حرکتی ای که مخچه ، نخاع ، ساقه مغز و نیمکره ها را به یکدیگر مربوط می کنند درست شده است . در بصل النخاع ، ساختمان مشبک نقشی در تأمین سطح هوشیاری نداشته و بلکه آسیب به این قسمت از مغز به صورت نارسائی شدید و تنفس و گردش خون خود را نشان داده و رفلکس سرفه از بین می رود . در صورتی که بیمار هوشیار باشد ، قدرت بلع در او از بین خواهد رفت .
- مخچه
مخچه درست در پشت سر و در قسمت خلفی پل دماغی و بصل النخاع قرار گرفته است . در حقیقت مخچه جعبه سیاه سلسله اعصاب مرکزی بوده که تعادل انسان را کنترل کرده سرعت و دامنهحرکات را طوری تنظیم می کند که آنها بدون نقص باشند . مخچه در ارتباط دائم با گیرنده های حسی محیطی و جمجمه ای بوده و از طریق مغز میانی و پل دماغی پیوسته وضعیت تعادل بدن را در اختیار تالاموس ، گره های عصبی قاعده مغز و قشر خاکستری می گذارد .
سه منبع اصلی ارتباط مخچه با اطلاعات محیطی عبارتند از :
۱- پیام هائی که از نخاع به مخچه می رسند و نقطه شروع آنها در ماهیچه ها ، زردپی ها ، پوست و مفاصل است . این پیام ها به سرعت مخچه را از وضعیت اندام ها ، مخصوصاً اندام های تحتانی ، در فضا آگاه می سازند . توسط همین پیام هاست که انسان دائماً بررسی کرده و حرکات را ظریف تر می سازد . اشکال در این سیستم باعث تلوتلو خوردن شخص هنگام راه رفتن می شود . کرمینه قسمتی از مخچه است که پردازش اطلاعات فوق را در دست دارد .
۲- پیام هائی که از گوش درونی به مخچه رسیده و دائماً آن را در جریان موقعیت فضایی سروگردن قرار می دهند . به وسیله این اطلاعات مرکز ثقل انسان درون سطح مقطع بدن بر روی زمین قرار می گیرد . کنترل اصلی تعادل حرکات چشمها و محور عمودی بدن از وظایف این سیستم است . حفظ تعادل در حرکات مستلزم چرخشی سلامتی این قسمت از مخچه است که در قاعده آن قرار دارد .
۳- اطلاعاتی که از مغز رسیده و نقش اصلی کنترل حرکات ظریف اندام ها ( مخصوصاً دست ها ) را به عهده دارند . اختلال در این سیستم باعث شلختگی در حرکات مهارتی می شود . نیمکره های مخچه همگام با مغز در این مورد به انسان یاری می کنند . عملکرد مخچه در بیماری که به حالت اغماء است از اهمیت کمتری برخوردار است .
جریان خون مغز
خون رسانی به مغز توسط سرخرگ های سبات و مهره ای صورت می گیرد که مجموعاً چهار عدد بوده و حدود یکهزار سانتی متر مکعب در دقیقه به مغز خون می رسانند . این میزان بسیار زیاد خون مبین سرعت متابولیسم بالای مغز بوده و نیاز شدید به اکسیژن و گلوکز است . زمان جریان خون از سرخرگ های سبات تا سیاهرگ های وداج حدود ده ثانیه است .قطع کامل جریان خون مغز پس از مدت پنج تا ده ثانیه منجر به بیهوشی می شود و اگراین زمان از ده دقیقه بیشتر شود نسج مغز از بین می رود .
ساختمان مشبک
یکی از سری ترین مناطق سلسله اعصاب مرکزی ، ساختمان مشبک است که درست در مرکز ساقه مغز قرار داشته و از بصل النخاع تا قسمت فوقانی مغز میانی کشیده می شود . کمتر جائی از سلسله اعصاب مرکزی است که ساختمان مشبک در آن دست نداشته باشد . ساختمان مشبک از تعداد زیادی سلول به اندازه های مختلف درست شده که زوائد آنها نسبتاً کوتاه می باشند . علاوه برساقه مغز ، نخاع ،مخچه ، اعصاب جمجمه ای ،گره های عصبی قاعده مغز ، تالاموس و نیمکره ها همه با ساختمان مشبک ارتباط دارند . علاوه بر این که ساختمان مشبک قدیمی ترین قسمت سلسله اعصاب مرکزی است ، درکنترل خواب ، قوام ماهیچه ها « تن ماهیچه ای» و درد نیز نقش کلیدی دارد ولی وظیفه اصلی آن برقرار داشتن سطح هوشیاری است . هرگونه ضایعه نسجی ، حتی یک میلی متر ، اگر دو طرفه باشد و در ساختمان مشبک اتفاق افتد منجر به از دست رفتن هوشیاری می شود .
بطن های مغز
درون مغز انسان حفره هائی وجود دارند که بطن نامیده می شوند . دو بطن درنیمکره ها و بطن سوم بین گره های عصبی قاعده مغز ، بطن چهارم در پشت ساقه مغز بوده که مخچه آن را می پوشاند . درون بطن های مغز مایع مغزی نخاعی وجود دارد که درون بطن ها و روی سطح مغز درجریان است تا جذب شود . وزن مغز درون مایع مغزی نخاعی حدود 50 گرم است .
پوشش های مغز ، مخچه و ساقه مغز
این قسمت ها توسط سخت شامه و دو لایه نرم شامه پوشانیده شده است که وظیفه حفظ و حراست آن را به عهده دارند .
فیزیولوژی مغز
مغز از فعال ترین و آسیب پذیر ترین اعضای بدن انسان بوده و در حالی که جزء کوچکی از ساختار ماست اما برای تأمین تغذیه خود احتیاج به بیش از یک لیتر خون در دقیقه دارد . زیاد بودن میزان سوخت و ساز مغز است که مقاومت آن را نسبت به کمبود اکسیژن و گلوکز بسیار کم می کند . یاخته های مغز بیش از چند دقیقه توانائی کمبود اکسیژن را ندارند و در صورد ادامه هیپوکسی برای همیشه قدرت پردازش خود را از دست می دهند . از دست رفتن قدرت پردازش خود را به صورت تضعیف مشاعر و خلاقیت فکری نشان می دهد .
اگر سی تی اسکن طبیعی با سی تی اسکن مغزی که اکسیژن به آن نرسیده مقایسه شود ، می توان شدت آسیب به مغز را از میزان کم شدن ضخامت قشر مخ تشخیص داد .
یکی از دلایل مهم ضربه پذیری مغز فراوانی تعداد و ارتباطات یاخته های آن است . از حدود سه میلیون سال پیش ، به طور روز افزونی ، به وزن مغز انسان نماها اضافه شده است ، مثلاً درحالی که حجم مغز یک انسان نما پا نصد سانتی متر مکعب است ، در انسان این حجم به یکهزارو پانصد سانتی متر مکعب می رسد . تعداد یاخته های مغز ما حدود پنج تا ده هزار میلیون بوده که با هم شبکه بسیار پیچیده ای از ارتباطات عصبی را درست می کنند. این تعداد یاخته در جانداران پست کمتر بوده و ارتباطات عصبی ضعیف تر می باشند . مدارهای الکتریکی فعال ، پایه و اساس کار مغز را تشکیل می د هند که به صورت سطح هوشیاری جلوه گر می شوند . مغز جزء لاینفک پدیده حیات بوده و سایر اعضاء ناگزیر از فرمانبرداری هستند و تلاش آنها برای بر پانگداشتن آن است . از قدیم در ضمیر انسان همیشه این پرسش مطرح بوده که چه چیز باعث زنده و فعال بودن انسان می شود ؟
حیات کجاست ؟ روح چیست ؟ و نتیجتاً در این مورد بحث های زیاد فلسفی ، دینی وعلمی وجود داشته و دارد .
حدود چهار هزار سال پیش ، سومری ها ، آشوری ها و مردم بین النهرین ، سرچشمه حیات را در کبد می دانستند. در زمان فراعنه ، مصری ها معتقد بودند که همراه با مرگ انسان روح « با» از بدن پرواز می کند . آنها باور داشتند که روح انسان در قلب و احشاء او می باشد . در زمان تمدن طلائی یونان قدیم ، حدود چهار صد سال قبل از میلاد ، افلاطون ، به دلیل این که ستارگان و عالم به صورت کروی بودند و مغز نیز گرد بود ، وجود روح را در سر می پنداشت . ارسطو که خود شاگرد افلاطون بود ، برعکس ، می پنداشت که حیات انسان در قلب اوست و محتملاً برهانی که این طرز فکر از آن نشأت گرفته عبارت بود از مردن حیوان با از دست رفتن گردش خون بدن .
با شروع مسیحیت و ابتدای تمدن روم ، در حدود دویست سال بعد از میلاد ، به اعتقاد ابن سینا ، جالینوس با کالبد شکافی های خود به وجود بطن های مغزی پی برد ( دو بطن در طرفین یکی در وسط و یکی در پشت ساقه مغز ).
همچنین ، او که پزشک گلادیاتورهای رومی بود شدیداً با گفته های ارسطو ، که محسوسات و حیات در قلب جای دارند ، مخالف بود . وی با بررسی های آزمایشگاهی مشاهده کرد که هرگاه بر روی مغز حیوانی فشار آورده شود بلافاصله بدن او فلج می شود در حالی که فشار بر روی قلب این حالت را بوجود نمی آورد . متأسفانه شدت نفوذ عقاید افلاطونی و ارسطوئی آن چنان زیاد بود که افکار جالینوس مورد قبول عام واقع نشد .
اصول طرز تفکر قرون وسطائی را در ادغام افکار جالینوس و افلاطون می توان دانست . پس از گذشت زمان اعتقاد بر این قرار گرفت که بطن های طرفی مغز مرکز دریافت محسوسات بوده که بتدریج دربطن سوم تبدیل به منطق شده و نهایتاً در بطن چهارم به صورت حافظه باقی می مانند . این روند فکری بیش از یکهزار وسیصد سال دوام آورد . از جمله پژوهشگرانی که در تغییر طرز فکر آن دوران نقش مهمی را بازی کرد لئوناردو داوینچی بود . او با کالبدشکافی های خود دریافت که محسوسات به تالاموس رفته و هم او بود که قالب مومی بطن های مغز گاو را ساخت .حتی داوینچی نیز در سده پانزدهم تحت تأثیر شدید افکار « جالینوس ، افلاطون » بود و مصّر بود که بطن سوم ، و نه بطن های طرفی ، مرکز حواس پنجگانه می باشد . مخالفت داوینچی با اصولی غیر اصول علمی برای پژوهش در مورد فرضیات علمی و سعی او در رواج کالبد شکافی باعث شد که کلیسا با او سخت مخالفت کند به طوری که درسال 1515 حکم اخراج او از رم توسط پاپ امضاء شد .
بت شکن بعدی ، در مورد تفحص در علوم ، دکارت بود . برخلاف داوینچی ، دکارت علاقه ای به کالبد شکافی نداشت و ظنّ او درمورد امکان اشتباه حواس پنجگانه باعث شد اصول تفکر را در پژوهش بنیان گذارد . در قرون شانزدهم و هفدهم نحوه عملکرد مغز در مورد حیات انسان هنوز از آنچه درقرون گذشته رواج داشت نشأت می گرفت . در نموداری که دکارت وصف می کرد طرح کلی این بود : حیات انسان در کبد بوجود آمده و به قلب می رود . از قلب به قاعده مغز رفته پس از مخلوط شدن با هوای تنفسی از طریق غذه کاجی به بطن های مغز می ریزد . سپس روان از طریق روزنه های متعدد وارد مجاری باریکی شده و از آنجا به اعضاء مختلف حرکتی ، مخصوصاً ماهیچه ها ، می رود .
نا گفته نماند که پیشرفت علوم و فلسفه در مشرق زمین بین قرون هشتم و یازدهم زبانزد خاص وعام بوده و اغلب پژوهشگران دوران طلائی اسلام در نشان دادن تشریح انسان از نمودارهای هندسی استفاده می کردند .شهرت پژوهشگران و اطبائی همانند « رازی» در سده دهم و « ابن سینا» با کتاب قانون وی در سده یازدهم هجری بر کسی پوشیده نیست .
بالاخره رسالت بزرگانی درعلوم مانند داوینچی و ابوعلی سینا بدست کالبد شکافانی مانند « وسالیوس» و « توماس ویلیس» افتاد . بتدریج تشریح دقیق تر و بهتر شد به طوری که دقت « وسالیوس» درثبت جزئیات تشریح مغز کاملاً آشکار است . گرچه از قرون شانزدهم و هفدهم بر همه آشکار بود که مرکز حیات و منطق و مشاعر در مغز می باشد ولی این که آیا کدام نقطه از مغز چه چیزی را کنترل می کند هنوز مشخص نبود . آنچه مسلم است این که در اذهان تبلور چنین افکاری دیده می شد و همه درپی آن بودند که فلان خط شخصیتی افراد از کجا سرچشمه می گیرد . تصوراتی که گاهی اوقات نیز منجر به استفاده های نامشروع از علم بشود رواج داشت .
یکی از پدیده های بسیار جالب سده هیجدهم که شبیه به « کف شناسی » بود به نام «فرنولوژی» خوانده می شد . بانی فرنولوژی شخصی بود به اسم « ژوزف گال» این فرد زرنگ در پی این بود که روشی را پیدا کند تا توسط آن بتواند شخصیت فکری و شعوری شخص را بیان کند .« گال» متوجه شده بود دانش آموزانی که چشم های مشخص و برجسته ای دارند دارای ضریب هوشی بالائی می باشند . به همین دلیل او به زندانها ، دبیرستانها و دیوانه خانه ها رفت تا بتواند فرمولی پیدا کند که بتوان به وسیله آن از وضع ظاهری سر یک نفر به ذات او پی برد . آقای گال سطح سر را به مناطقی تقسیم کرد که هر کدام برحسب برآمدگی و فرورفتگی بخصوصی که داشتند بیانگر یک صفت خاص فرد بود . فرنولوژی در قرون هیجدهم و نوزدهم در بیشتر جاهای اروپا رواج کامل داشت . کلینیک های مخصوص فرنولوژی در اروپا تأسیس شد و به آمریکا نیز سرایت کرد . به این ترتیب در می یابیم که حتی تا سده هیجدهم و اوایل سده نوزدهم نیز در بررسی کارکرد مغز در مجامع علمی از هم گسیختگی کلی وجود داشته است .
ضربه اصلی به فرنولوژی زمانی وارد شد که در اواسط سده نوزدهم حادثه غیر منتظره ای در آمریکا و چشم های تیزبین طبیبی در اروپا اساس آن را در هم ریختند .
داستان از این قرار بود که در فرانسه جراحی به اسم « پیربروکا» بیماری را با ضعف طرف راس و گنگی پیگیری می کرد . درمانهای معمولی تأثیری نبخشیده و بیمار مزبور نهایتاً فوت کرد . خوشبختانه « بروکا» در اندیشه بود و بلافاصله بیمار را کالبد شکافی کرده و در مغز او ناحیه ای را پیدا کرد که بر اثر سکته مغزی از بین رفته بود . « بروکا» برای اولین بار رازی را که در قرون گذشته بر بشر نهفته بود برملا کرد که آن اختصاص مناطق مختلف مغز به وظایف مشخص و ویژه ای بود . او مبنای پژوهشهائی را گذاشت که بعداً ما را قادر کردند که سطح مغز را بر حسب کار ویژه ای که انجام می دهد تقسیم بندی کنیم .
در همان ایام در منطقه صخره ای ایالت « ورمانت» آمریکا حادثه مشابهی رخ داد . کارگران بشدت مشغول نصب ریل های آهن بودند . سرکارگر « گِیج» در حال بررسی علت عمل نکردن انفجار باروت بود که جرقه ناشی از برخورد دیلم با سنگ موجب انفجار و پرتاب آن به بیرون و مجروح شدن پیشانی او گردید . جراحت مغز آقای گِیج بتدریج در بیمارستان التیام یافت ولی اثرات آن بر روی شخصیت او غیرقابل باور و انکاربود . این حادثه آقای گِیج را از فردی جدی و وقت شناس و با ادب تبدیل به شخصی انفعالی ، بی ادب و لاابالی کرد . در حالی که قبل از سانحه او به فکرخانواده و آینده خود بود ، بعد از آن دربدر شد و بدور از خانواده آس و پاس و گمنام درگذشت .
دو حادثه بالا مبنای تشخیص تشریحی امراض مختلف توسط حرفه اعصاب داخلی تا کنون می باشد . مثل جانبازی که به خاطر ورود و خروج ترکش از نیمکره چپ دچار فلج راست شده است .
جنبه دیگر کارکرد مغز ، « فیزیولوژی» مستلزم آزمایش های بسیار ساده « گالوانی» در ایتالیا بود . گالوانی برای اولین بار ثابت کرد که در مغز حیوانات الکتریسیته وجود دارد . از جمله تفریحات او این بود که در شب های توفانی سربرقگیری را به مغز قورباغه و پای قورباغه را توسط سیمی به زمین وصل می کرد . سپس او با کمال تعجب مشاهده می کرد که هنگام رعد و برق بدن قورباغه به تشنج در می آید . «گالوانی» پیش بینی کرد که در مغز انسان و حیوانات چیزی به اسم« الکتریسیته حیوانی» وجود دارد . اثبات وجود« الکتریسیته حیوانی» مستلزم اختراع « گالوانومتر» در سال 1820 بود .
کشف الکتریسیته و تحریک پذیری مغز توسط آن به وسیله « فریش و هیتزیک» دو دانشمند آلمانی در اواخر سده نوزدهم انجام شد . این دو دانشمند مشاهده کردند که تحریک سطح مغز باعث تحریک و حرکت ناگهانی اندامهای آنها می شود .
مجموعه مشاهدات کلینیکی بیماران صرعی توسط « جاکسون» در انگلیس به همراه نتایج حاصل از آسیب های وارده به سطح مغز توسط « فلورنس» فرانسوی ، « گولتز» و « مانک» آلمانی مقدمه ای شد برای بسیج همگانی به منظور یافتن نقاط ویژه ای از سطح مغز که مسئول وظیفه ای بخصوص می باشند . این کوشش ها تا زمان « پنفیلد» کانادائی تا اوایل سده بیستم طول کشید تا بتوان نقشه سطح مغز را کشیده و نقاطی را که وظایف مشخصی دارند ردیابی کرد . «پنفیلد» توانست با تحریک الکتریکی سطح مغز در بیمارانی که با بی حسی موضعی عمل می شدند و تحلیل پاسخ آنها به تحریک ، نقاط مختلف قشر خاکستری را از نظر وظیفه ای که انجام می دهند دقیقاً طبقه بندی کند . طبق یافته های او لوب پیشانی مخصوص اعمال حرکتی و مشاعر عالی فرد ، دو طرف آهیانه ویژه اعمال حسی و لوبهای پس سری مختص حس باصره هستند . طبق همین پژوهش ها ، نیمکره چپ مغز اختصاص به تکلم داشته و نیمکره راست ، ارتباطات فضائی را برای انسان به وجود می آورد .
شروع فیزیولوژی مستلزم ثبت امواج مغزی توسط « برگر» آلمانی بود که در اواخر سده نوزدهم انجام شد و نواز مغزی را به ما معرفی کرد . سرعت پیشرفت فیزیولوژی سلولی زمانی به اوج خود رسید که « رامون کاخال» اسپانیائی تئوری سلولی را درمغز به اثبات رساند و سپس پژوهش های مداوم توسط « هاجکینز» و « هاکسلی» که اختلاف سطح الکتریکی را دریاخته های مغزی اندازه گرفتند و سپس انجام تحقیقات « جان اکلز» در انگلیس و « هوبل» و « ویسل» در آمریکا می باشد .
هم اکنون یک بار دیگر بشر بر سر دوراهی قرارگرفته است . چگونه اطلاعات محیطی توسط حواس پنجگانه گرفته شده و درنقاط مختلف ذخیره می شود؟
حافظه فعال چگونه بوجود می آید ؟ ارتباطات مغز چگونه است ؟ زبان ارتباطی و شیمیایی مغز چیست ؟ در این مورد بایستی از کارهای با ارزش « اریک کاندل» و « ورنون مانت کاسل» درآمریکا صحبت به میان آید که یک بار دیگر فیزیولوژی مغز را ورق زده و به جنبه نوین و ملکولی آن پرداخته اند .
درحال حاضر برای بشر ثابت گشته که همه چیز ما مغز ماست :
تحرک ، زبان و خط ، سرازیر شدن در ورطه عصیان ، عشق و دلدادگی ، خشم و ترس و کنترل تمام کارهای حیاتی بدن مثل گردش خون و تنفس .
تعریف سطح هوشیاری و حالت اغماء
درتعریف سطح هوشیاری اختلاف نظر وجود دارد . آیا سطح هوشیاری یک طوطی به اندازه سطح هوشیاری انسان است ؟ و آیا سطح هوشیاری تمام افراد روی زمین با هم برابر است ؟ چه فرقی است بین سطح هوشیاری یک سیاستمدار زبردست و انسانهای معمولی اجتماع ؟ یا این که چه بُعدی از هوشیاری را مولانا درک می کرد که دیگران از فهم آن عاجز بودند ؟ به نظر می رسد که همه متفق القولند که دو شق در سطح هوشیاری وجود دارد ، یکی آن که از ساختمان مشبک ساقه مغز نشأت گرفته و در تمام موجودات زنده از ماهی طلائی تا طوطی و سنجاب و انسان وجود داشته و عامل اصلی اطلاع جاندار از محیط درون و بیرون خود است . هدف از این چنین سطح هوشیاری عبارتست از کمک به موجود زنده برای تولید مثل ، تغذیه ، جنگ و جدال و آنچه لازم است که موجودیت او تأمین شود . بنابر این می توان گفت که سطح هوشیاری حاصل از ساختمان مشبک ساقه مغز در دایناسورها که دویست میلیون سال پیش روی زمین پرسه می زدند به همان میزان در بقای حیوان با ارزش بود که سطح هوشیاری انسان فعلی که عمری حدود یکصدهزارسال دارد. با وجودی که مغز دایناسورها به مراتب از مغز پستانداران فعلی پست تر بود ولی قرعه تکامل با جهشی برتر نصیب انسان نماها شد که عمری حدود دو میلیون سال بیش ندارد یعنی در حقیقت زمانی که انسان نماها شروع به کاربری دست خود کردند . اولین آثار مدون بکارگیری مغز جدید در انسان حدود هفده هزارسال پیش بود که آثارش به صورت نقاشی بر روی دیوارهای غاری در فرانسه نمایان است . در این زمان است که انسان باضمیر خود در تماس بوده و تصویر از بین رفتن همنوع خود را توسط یک گاو وحشی به وجود می آورد .آنچه مغز جدید به انسان داد در هیچ موجود زنده دیگری نظیر آن وجود ندارد . دو فرآیند مهم مغز جدید عبارت بودند از قدرت تکلم و گسترش بی همتا در تجزیه و تحلیل محیط خود . هیچ کلمه ای به تنهائی نمی تواند این توانائی فکری انسان را بیان کند . توانائی که مشتمل می شود بر قدرت تصور ، آینده نگری ، استدلال ، حکمت ، بیان احساسات ، منطق ، حافظه تحلیل و …….. این شاخه دوم سطح هوشیاری است که توسط نواحی مختلف قشر خاکستری نیمکره های مغز به مرحله عمل درمی آید . تا کنون پژوهش در مورد یافتن مرکزی برای این همه فعالیت ها در سطح عالی مغز عقیم بوده ولی تصور می شود که رمز کار در ازدیاد تعداد واحدهای مسئول برای پردازش اطلاعات در مغز انسان است . با در نظر گرفتن بحث بالا ، از بین رفتن سطح هوشیاری مستلزم عدم کارآئی ساقه مغز ( ساختمان مشبک ) و یا قشر خاکستری دو نیمکره می باشد . به همین دلیل است که در مرگ مغزی بررسی ساقه و نیمکره مغز از اهمیت زیادی برخوردار می باشد .
چه کسی در حال اغماء است ؟
بیماری که به پزشک معاینه کننده پاسخ مقتضی ندهد و پلکهایش بسته باشد در حال اغماء است .در بیشتر موارد چنین بیماری قدرت تکلم را از دست داده و تماس با او غیرممکن است . بدیهی است اگر بیمار سخنان ما را درک نکند در این صورت از نحوه پاسخ به تحریکات دردآور می توانیم به عمق حالت اغماء پی ببریم و در صورتی که بیمار پاسخی به تحریکات دردآور ندهد اغماء او کامل است .به زبان ساده می توان گفت که در مرگ مغزی ، بیمار به هیچ گونه تحریکات محیطی پاسخ نداده ، چشمان او بسته است ، سخنی بر زبان نیاورده و درک مفاهیم گفتاری در او از بین رفته است .
چه عوامل باعث حالت اغماء می شوند ؟
هرعاملی که باعث از کار افتادن دو طرفه قشر خاکستری مغز شود ، موجب حالت اغماء خواهد شد . بنظر می رسد که آسیب به یک نیمکره برای ایجاد حالت اغماء کافی نیست .از عللی که به دونیمکره آسیب می زنند عبارتند از : ضربه های مغزی ، خفگی با گاز ذغال ، مننژیت ، نرسیدن اکسیژن به مغز در اثر ایست قلبی یا دار زدن ، نارسائی های کلیه و کبد .
همانطوری که برترین عملکرد قشر خاکستری مغز در نیمکره ها هوشیاری کامل است برعکس آن حالت اغماء می باشد .
بیشتر ضایعاتی که به ساقه مغز وارد می شوند ، اگر ساختمان مشبک را در دو طرف گرفتار کنند ، تولید حالت اغماء می کنند . این ضایعات معمولاً در ناحیه مغز میانی یا پل دماغی می باشند .
در اینجا لازم است گفته شود که بیشتر تحریکات عصبی که از ساختمان مشبک نشأت می گیرند از طریق راههائی که این قسمت از مغز را به تالاموس متصل می کند به قشر خاکستری مغز رسیده باعث فعال شدن این ساختمان می گردند . در این صورت می توان گفت که آنچه به قشر مغز نیرو می دهد ، که خود را به بهترین وجهی بیان کند ،هسته مرکزی ساقه مغز یا ساختمان مشبک است .
معاینه بیماری که در حالت اغماء می باشد :
همان طوری که گفته شد عالی ترین فرآیند مغز انسان میزان هوشیاری است.
در گذشته راه ساده ای برای بررسی کمّی میزان از دست دادن سطح هوشیاری وجود نداشت ولی امروزه ضریب هوشیاری را می توان با معیارهای زیر اندازه گرفت .
۱- میزان بیداری ( چشمها ) ضریب 1تا4
۲- میزان حرف زدن ضریب 1تا5
۳- میزان دقت در حرکات ضریب 1تا6
بیماری که ضریب هوشیاری پانزده داشته باشد کاملاً طبیعی بوده و بر عکس ضریب هوشیاری 3 اغماء کامل را نشان می دهد ، یعنی اینکه در همه حالات چشمهای او بسته است . هم چنین تحت هیچ شرایطی او صحبت نکرده و به هیچ نوع تحریک دردآور یا غیره پاسخ نشان نمی دهد .
مردمک
همان طوری که در یک دوربین عکاسی برای داشتن عکس واضح و زیبا میزا ن نوری که به فیلم برخورد می کند بایستی کنترل شده باشد ، در چشم نیز برای اینکه شییء را مشخص تر ببینیم لازم است میزان نوری که به شبکیه برخورد می کند حساب شده باشد . مردمک چشم چنین وظیفه ای را به عهده دارد .عملکرد مردمک نیاز به هماهنگی چشم ،اعصاب باصره ، مغز میانی ، اعصاب سمپاتیک و پارا سمپاتیک دارد .
انقباض تارهای ماهیچه ای حلقوی که با تحریک اعصاب پاراسمپاتیک صورت می گیرد باعث کوچک شدن و انقباض تارهای ماهیچه ای شعاعی که توسط اعصاب سمپاتیک صورت می گیرد موجب بزرگ شدن مردمک ها می گردد . جزئی از تحریکات نوری که از شبکیه به سمت مغز در حرکت هستند ویژه عملکرد مردمک می باشند . اصولاً پیامهای عصبی که مخصوص روئیت اشیاء می باشند نهایتاً به لوب پس سری مغز رسیده ولی آن جزئی که مخصوص باز و بسته شدن مردمکها است از وسط راه به مغز میانی رفته و به هسته عصب سوم جمجمه ای می رسد . انقباض و انبساط ماهیچه های حلقوی و شعاعی در عنبیه در حال تعادل است . گرچه مراکز اصلی اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک در مغز می باشند ولی آن عده از الیافی که به طور ثانویه پیامهای خود را به مردمک رسانیده و مربوط به اعصاب سمپاتیک هستند درنخاع جای داشته و توسط شریان سبات به مردمک وارد می شوند در حالی که آن عده که ارتباط با پاراسمپاتیک دارند در مغز میانی بوده و از طریق عصب جمجمه ای سوم مردمک را تحریک می کنند . در این صورت قابل فهم است که هرگونه آسیبی که به چهارچوب قاعده مغز ( هیپوتالاموس) ، مغز میانی ، پل دماغی ،بصل النخاع ، و نخاع و گیرنده های محیطی آنها وارد شود روی اندازه مردمک و سرعت پاسخ آنها به نور تأثیر می گذارد . دربیشتر موارد، بزرگ شدن مردمکها نشانگر کم شدن اثر اعصاب پاراسمپاتیک و غلبه اعصاب سمپاتیک روی ماهیچه های عنبیه می باشد . برای مثال ، تخریب عصب سوم جمجمه ای و مغز میانی منجر به بزرگ شدن مردمکها شده و اگر آسیب و سیع بوده و علاوه بر مغز میانی ، ساقه مغز و هیپوتالاموس را نیز از بین ببرد ، اندازه مردمکها در حد وسط بوده و به نور پاسخ نمی دهند .
رفلکس های چشم عروسکی
برای واضح دیدن اشیاء الزاماً بایستی تصاویر آنها بر روی نقطه زرد قرار گرفته و همان جا بمانند ، ولی حرکات سر ، گردن و بدن به طور مرتب باعث جابه جائی تصاویر بر روی شبکیه شده که برای مقابله با این وضعیت ، مغز دائماً پیامهائی را که از گردن و گوش می رسند تجزیه و تحلیل کرده و حرکات چشم را منظم می کند . به عبارت دیگر ، حرکات کره چشم در حدقه تابع حرکات سر نبوده و بر عکس آنهاست تا تصویر بر روی نقطه زرد تغییر وضعیت ندهد .
اگر زمانی که به طور مستقیم به طرف جلو نگاه می کنیم سر به طرف چپ برگردد ، کره چشم خیلی سریع به طرف راست منحرف شده و محور دید را ثابت نگه می دارد . اگر کره چشم کورکورانه از سر پیروی می کرد ، محور دید تغییر کرده وهدف ، که دیدن شیئی بود ،برآورده نمی شد.
در مورد بالا چرخش محور کره چشم به طرف راست توسط ماهیچه های آن صورت می گیرد . اگر بخواهیم کمی به جزئیات وارد شویم متوجه خواهیم شد که خبر تغییر مکان سر از طریق گیرندهائی که در گردن و گوش قرار دارند به مغز داده سپس شرایط مکانی کره چشم توسط مغز محاسبه شده و به ماهیچه های چشم دستور می دهد که دقیقاً چشم ها را چقدر به طرف راست منحرف کنند . پس الیاف عصبی آورنده این پیامها از گردن و گوش داخلی به ساقه مغز و ارتباط آنها به مخچه و مغز و الیاف آورنده فرمانهای مغز به ساقه مغز و ماهیچه ها باید کاملاً سالم باشند . وارد شدن هرگونه آسیب به این سیستم باعث ضعف حرکات چشم عروسکی شده و یا اینکه آنها را کاملاً از بین می برد . از بین رفتن حرکات چشم عروسکی می تواند نشان دهنده آسیب به ساقه مغز باشد . حرکات چشم عروسکی فقط با کم شدن سطح هوشیاری ظاهر می شوند و با مرگ مغزی از بین می روند.
رفلکس آب سرد
اگر به دلائلی نتوان حرکات چشم عروسکی را بررسی کرد ( مثلاً شکستگی گردن ) ، با بکارگیری آب سرد می توان مجاری نیم دایره ای گوش داخلی را تحریک کرده و حرکاتی شبیه حرکات چشم عروسکی تولیدکرد . معمولاً در حالت اغماء حرکات جهشی چشمها از بین رفته و حرکات تعقیبی باقی می مانند . اگر ارتباط بین گوشها ، ساقه مغز ، مغز و مخچه سالم باشد ، تحریک مجاری نیم دایره باعث انحراف چشمها به طرف گوش تحریک شده می باشد. اگربه دلائلی ساقه مغز کار خود را درست انجام ندهد رفلکس آب سرد از بین رفته وچشم ها با تحریک از جای خود تکان نمی خورند .
رفلکس قرنیه
تحریک قرنیه باعث بسته شدن پلکها به طور خودکار شده تا آسیبی به چشم نرسد .قوس آوران این رفلکس توسط عصب سه قلو بوده که درساقه مغز با هسته عصب حرکتی صورت ارتباط حاصل کرده و نهایتاً قوس و ابران به ماهیچه پلک رسیده و چشم را می بندد . رفلکس قرنیه در مقابل آسیب ها بسیار مقاوم است و معمولاً آخرین رفلکس است که از بین می رود . از کار افتادن رفلکس قرنیه از معیارهای قوی مرگ مغزی است .
حرکات تنفسی
نظم حرکات تنفسی توسط لوب های پیشانی ، داینسفال ، مغز میانی ، پل دماغی و بصل النخاع صورت می گیرد . وارد شدن آسیب به هرکدام از قسمت های بالا ترکیب به خصوصی از دم و بازدم را به وجود آورده ، ولی هرگاه آسیب به بصل النخاع برسد سیستم خودکار دم و بازدم از کار افتاده دامنه و فرکانس تنفس کاملاً مختل می شود . اگر بصل النخاع به طور کلی مضمحل شود ، بیمار دچار ایست تنفسی شده و تلف می شود . در بیماری که مبتلا به مرگ مغزی است اگر تنفس به طور مصنوعی کنترل نشود ، قلب نیز از کارافتاده و فرد از بین می رود .
رفلکس سرفه
تحریکات نای و نایچه ها معمولاً تولید سرفه شدید کرده ، قوس های آوران و وابران توسط عصب دهم جمجمه ای و اعصاب مهره ای کنترل می شوند . آسیب جبران ناپذیر به ساقه مغز این رفلکس را نیز از بین می برد .
قوام عضلات « تُن»
در بیشتر مواردی که به مغز آسیب مهمی وارد شده و سطح هوشیاری کم می شود قوام عضلات نیز تغییر کرده و عمدتاً سفت تر می شوند . دراین صورت باز و بسته کردن مفاصل مشکل می شود چون ماهیچه ها شل نیستند . البته در بعضی موارد از مسمومیت ها ، در حالی که بیمار در حال اغماست ، ممکن است « تُن» ماهیچه کمتر گردد . زیاد شدن « تُن » بخاطر برداشته شدن اثر مهاری قشر خاکستری مغز از روی ساقه مغز است که دائماً سعی دارد قوام عضلات را زیاد کند . ازدیاد قوام عضلات به خاطر تحریک نرون حرکتی « گاما» می باشد . هرگاه قوام به حداکثر برسد ، بیمار به صورت « دِسِره بره» شده و ماننده چوب خشکی می شود که دست ها و پاها کنار او قرار دارند .
در بیشتر موارد مرگ مغزی ، برعکس ، بخاطر اضمحلا ل ساقه مغز ، « تُن» ماهیچه نیز از بین رفته ، اندامها شل شده و مفاصل را به راحتی می توان حرکت داد .
رفلکس های وتری
همگام با بدتر شدن حالت اغماء ( جز در موارد مسمومیت ) ، رفلکس های وتری نیز شدت پیدا کرده و با رفلکس های غیرطبیعی مانند رفلکس « هافمن» یا « بابینسکی» مخلوط می شوند . در بیشتر موارد مرگ مغزی ، رفلکس های وتری از بین رفته ، « بابینسکی» نیز ناپدید می شود .
مرگ مغزی
در طول سه دهه گذشته نظریه های گوناگونی درمورد مرگ مغزی ارائه شده که مسلماً در کشور ما نیز نقطه نظرات فرهنگی ،مذهبی و عاطفی وجود داشته که همه محترم هستند . در حدود یکصد سال پیش پزشکان متوجه وجود بیمارانی شدند که قلبشان پس از « ایست تنفسی » تا مدت زمانی به ضربان خود ادامه می داد . آنها قادر بودند با وسایل اولیه خود به تنفس این بیمارا ن کمک کنند . از جمله این دانشمندان می توان « هورسلی» را نام برد .
« هاروی کوشینگ» در سال 1902 موردی را در باره بیماری گزارش کرد که در اثر ازدیاد فشار داخل جمجمه ، به خاطر غده مغزی ، دچار ایست تنفسی شده بود ولی قلب او تا 23 ساعت بعد به ضربان خود ادامه داد . « مولارت» در سال 1959 بیماری را که مدتها با تنفس مصنوعی زنده نگهداشته بود کالبد شکافی کرد و متوجه شد که در مغز او مناطق وسیعی از انهدام سلولی و ورم مغزی وجود دارند . در حقیقت بخش های مراقبت های ویژه در ریشه گرفتن مفهوم مرگ مغزی نقش مهمی را بازی کردند ، زیرا که با داشتن تکنولوژی تنفس مصنوعی قادر شدند بیماران را ، به ظاهر ، تا مدتی زنده نگهدارند .
از سالهای 1965 تا 1972 به تدریج معیارهای کنونی مرگ مغزی در دانشگاه هاروارد و انستیتوی ملّی بهداشت آمریکا مشخص شدند ، ولی تا دهه هشتاد محرز نشده بود که چقدر از شبکیه پیچیده عصبی بایستی از بین رفته باشد تا بتوان عنوان « مرگ مغزی» را به آن اطلاق کرد .هنوز هم مسئله به طور کامل مورد قبول واقع نشده است . مثلاً پژوهشگرانی هستند که میل دارند بیمارانی را که « وظایف عالی» مغز را از دست داده اند جزءافرادی بیاورند که درحقیقت مرده اند . این بیماران شعور ،عقل ، تکلم …..خود را از دست داده اند و با سلسله اعصاب نباتی زندگی می کنند . اما این پژوهشگران با مخالفت های شدید اخلاقی و فرهنگی روبرو هستند . پس باید گفت که در مرگ مغزی « هوشیاری» بیمار تبدیل به اغماء شده و « وظایف عالی» مغز نیز برای همیشه ناپدید شده اند . دراصل ، « سطح هوشیاری» توسط ساختمان مشبک ساقه مغز و « وظایف عالی» مغز توسط نیمکره تعیین می شوند .
- تعریف تشریحی
آسیب و تخریب غیر قابل جبران به نیمکره ها و ساقه مغز را مرگ مغزی گویند .
- تعریف فیزیولوژیک
محو کامل تظاهرات فیزیولوژیک قشر خاکستری و هسته های قاعده مغز و همچنین ساختمان مشبک و سایر اجزاء ساقه مغز به عنوان مرگ مغزی تلقی می شود .
تظاهرات بالینی
شخص بیمار ظاهراً خواب بوده ولی در اصل در وضعیت اغماست و به هیچ وسیله یا تحریک درد آور نمی توان با او تماس دهنی برقرار کرده و یا حتی تظاهرات انفعالی در او مشاهده کرد .
قابل توجه دوستانی که می خواهند در سایت گوگل یک e-mail درست کنند.مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید.
1- به آدرس http://mail.google.com و یا www.gmail.com وارد بشید
2- بر روی Sign up for Gmail کلیک کنید
3- در قسمت First name و Last name نام و نام خانوادگی رو وارد میکنید و در قسمت Desired login name نام کاربری رو که می خواهید رو وارد میکنید(نکته : از _ و یا - نمی تونید استفاده کنید و اگر می خواهید فاصله بگذارید از نقطه(.) استفاده کنید
4- پسوردتون رو توی دو کادر بعدی وارد کنید. پسورد باد حداقل 8 کاراکتر باشه
5- در قسمت Security question یک سوال رو انتخاب کنید و یا آخرین گزینه رو انتخاب کنید و سوال رو خودتون تایپ کنید و جواب سوال رو هم در قسمت Answer وارد کنید.
6- در قسمت Secondary email اگر ایمیل دیگه ای در هرسایتی دارید رو میتونید توی این قسمت وارد کنید
7- در کادر آخر هم عبارتی را که در عکس بالای کادر میبینید وارد کنید
8- بر روی I accept. Create my account کلیک کنید.
مطالب قدیمی تر »
